Camp David şantajı

ABD Başkanı Bill Clinton, Camp David'de bugün başlayacak olan İsrail-Filistin zirvesinden olumlu sonuç alınamaması halinde, Ortadoğu'nun yeniden şiddetli çatışma ortamına dönebileceği uyarısında bulundu.

Clinton, Newsweek'te yayınlanan makalesinde, İsrail Başbakanı Ehud Barak ile Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat'a, Camp David'de ortaya çıkacak barış olanağından yararlanma çağrısında bulundu. "Sorunun ertelenmesi artık bir seçenek değil" diyen Clinton, "Tarafların zirvede ilerleme sağlayamaması halinde, bölgede düşmanca duyguların ve şiddetin artacağını" kaydetti. Clinton, "Başarı artık iki liderin alacağı karara bağlı. Başarının şu anda bir güvencesi yok. Ancak bu zirve için çaba göstermemenin başarısızlığa yol açacağı çok açık" dedi. Clinton, "Bu sorun ya barışa ya da kargaşaya doğru ilerleyecek. İkisinin ortasında durması mümkün değil" ifadesini kullandı.

İsrail Savunma Bakan Yardımcısı Efraim Sneh de, zirvenin İsrail-Filistin barışı için son umut olduğunu ve başarısızlığın iki tarafta mutsuzluğa, şiddete hatta korkunç bir krize yol açabileceğini, her türlü diyalogun kesilebileceğini söyledi. Filistin tarafını temsilen Saib Erekat ise, iki tarafın da şiddetten çıkarının olamayacağını belirterek, "Şiddet istemiyoruz" dedi.

Camp David zirvesine, Barak ve Arafat'ın yanı sıra, Clinton da "sık sık" katılacak. Albright ise, iki liderin yanından ayrılmayacak.

Gözlemciler, ABD'nin zirvenin bir fiyaskoyla sonuçlanmasına izin vermeyeceği yorumunda bulunuyor. 8 yıllık başkanlık görevinin sonlarında, İsrail-Filistin barışına damgasını basmayı amaçlayan Clinton'ın Nobel Barış Ödülü almayı da yüksek sesle dile getirmese de hedeflediğini savunan gözlemciler, Clinton'ın 19 Temmuz'da G-8 zirvesi için Japonya'ya gitmesinin öngörüldüğünü hatırlatarak, görüşmelerin o tarihe kadar sonuçlandırılmasına çalışılacağını tahmin ediyor.

Ehud Barak ile Yaser Arafat'ın bugün Clinton'ın aracılığıyla Camp David'de biraraya gelmeleri öngörülürken, en önemli sorunu mali yardım oluşturuyor. Filistin devletinin geleceği, Kudüs'ün nihai statüsü, sınırlar ve mülteciler konusundaki açmazlar sürerken, iki taraf da ABD'den milyarlarca dolarlık tazminat istiyor. İsrail, çekilme karşılığında ABD'den 30 ile 50 milyar dolar arasında para istiyor. Filistinliler de, milyarlarca dolarlık yardım talebinde bulunuyor. Bu taleplerin tamamını karşılama olanağı bulunmayan ABD'nin, konuyu AB ve Japonya gibi ülkelerle de görüşmesi gerekiyor.