Ecevit'in Çin aşkı

1980'den bu yana Türkiye'den Çin'e en üst düzey ziyaret 1984'teki Başbakan Turgut Özal'ın ziyareti oldu. Bir yıl sonra da Çin Başbakanı Türkiye'ye geldi. İki ülke arasında uzun süre üst düzey bir ziyaret gerçekleşmedi. Ancak 11 sene sonra, 1996'da Cumhurbaşkanı Demirel Pekin'e gitti. Demirel'in ana gündem maddesini Doğu Türkistan oluşturdu. Ertesi yıl da Genelkurmay Başkanı Orgeneral İsmail Hakkı Karadayı benzer bir ziyarette bulundu. Türkiye-Çin ilişkilerinde ANASOL-D döneminde bir canlanma oldu. Başbakan Yardımcısı Bülent Ecevit'in çabaları ile 1998 yılı içinde Türkiye'den Çin'e dört önemli üst düzey ziyaret gerçekleşti. Çin'e bizzat kendisi bir ziyaret gerçekleştiren Ecevit dönüşünde, Türkiye'de bazı gösteriler düzenleyen Doğu Türkistanlılar'ı küçük radikal gruplar olarak nitelendirdi. Dışişleri Bakanı İsmail Cem de aynı sene Çin'e bir ziyarette bulundu. Cem ziyaretinde Türkiye-Çin arasındaki ilişkilerde askeri işbirliğine dikkat çekti ve Türkiye'nin Çin'in toprak bütünlüğünün tehdit edilmesine müsade etmeyeceğini bildirdi.

ANASOL-D'nin son aylarında ise Çin'den Türkiye önemli bir gayri resmi ziyaret gerçekleşti. İstanbul'da yapılan Dünya Uygur Türkleri toplantısından hemen sonra üst düzey bir Çin istihbarat heyeti gizlice Ankara'ya geldi. Çinli heyetin ziyaretinden sonra da Yılmaz'ın ünlü genelgesi yayınlandı. Çinli istihbaratçılar Türkiye'deki Doğu Türkistanlılar ile ilgili istihbari işbirliği istediler. 1999 yılında ilk üst düzey ziyaret mart ayı ortasında Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Korkmaz Haktanır tarafından gerçekleştirildi. Haktanır, Doğu Türkistan konusunda Çinli muhataplarına geniş güvenceler verdi. İki ülke arasındaki son üst düzey ziyaretler nisan ayının ilk haftasında oldu. Türkiye'den Kara Kuvvetleri Komutanı Atilla Ateş Pekin'e giderken, Çin Ulusal Halk Daimi Meclisi Başkanı Li Peng de eşzamanlı olarak Türkiye'de temaslarda bulundu. ------- ARA BASLIK ------------------