Kafkasya korkusu

Washington- NATO, Balkanlar'da devam eden ve küresel düzeyde etkileri olan etnik çatışmaların bir benzerinin Kafkaslar'da da çıkmasından endişe ediyor. NATO Dışişleri Bakanları, Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan'dan, Kosova'daki durumun benzerini yaşamamaları için, siyasi anlaşmazlıklarını barışçıl bir şekilde çözmelerini istedi. Adının açıklanmasını istemeyen ABD'li bir yetkili, ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright'ın, Gürcistan Devlet Başkanı Edvard Şevardnadze, Ermenistan Devlet Başkanı Robert Koçaryan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ile yaptığı toplantıda, bu ülkeler arasındaki bölgesel entegrasyon ve işbirliğinin gerekliliğini vurguladığını kaydetti. Yetkili, toplantıda, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nı (AGİT) temsilen Fransa Dışişleri Bakanı Hubert Vedrine, İngiltere Dışişleri Bakanı Robin Cook, Norveç Dışişleri Bakanı Knut Vollenbaek, AB'yi temsilen dönem başkanı Almanya'nın Dışişleri Bakanı Joschka Fischer ve Türkiye Dışişleri Bakanı İsmail Cem'in de bulunduğunu belirtti.

Üç liderin bu denli geniş bir spektrumda ilk kez biraraya geldiği belirtilirken, Şevardnedze, toplantıya katılanları Tiflis'e davet etti. Kafkasya el değmemiş büyük petrol ve gaz kaynaklarına sahip olmakla beraber, yaşanan şiddetli çatışmalar uluslararası şirketlerin bu istikrarsız bölgeye yatırım yapmalarını engelliyor. Gürcistan, Abhazya sorunu ile boğuşurken, Ermenistan ve Azerbaycan, Ermeni işgali altındaki Azeri toprağı Karabağ yüzünden uzun süredir çatışma içerisindeler. NATO yetkilileri bu sebeplerle, Kafkas liderlerinin bölgedeki tüm ülkelerin toprak bütünlüğüne saygı, otonomi haklarının sağlanması, uluslararası güvenlik garantileri ve yerlerinden edilen insanların evlerine dönme hakları gibi bazı temel prensipleri kabul etmelerini istiyor.

Albright'ın insan hakları ve demokrasi olmadan, gerçek istikrar ve ekonomik gelişmeden bahsedilemeyeceğini söylediğini kaydeden yetkili, "Avrupa'da bölünmüş çizgiler istemiyoruz" dedi. Yetkili, Albright'ın uluslararası topluluğun, sorunların çözülmesinde yardımcı olmaya hazır olduğunu kaydettiğini, "ancak bizim de yapabileceklerimizin sınırları vardır" dedi. Bir batılı diplomat ise, Bakanlar'ın, Kafkas ülkeleri liderlerine, "Sorunları çözmenin yolu Kosova'daki gibi değil, Kafkaslar'ın da bu şekilde hareket etmesine gerek yok" mesajını verdiğini vurguladı. Diplomat, Vedrine'in, siyasi anlaşmazlıkları çözmenin tek yolunun diplomatik görüşmeler olabileceğini vurguladığını kaydetti. Vedrine'nin, Kafkas ülke liderlerine, bölgedeki ülkelerin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi, insanların taleplerinin azami bir özerklik içinde karşılanması, uluslararası güvenlik güvenceleri ve yerlerinden edilmiş insanların geri dönme hakkının sağlanması halinde, bölgedeki anlaşmazlıkların sona erebileceğini söylediği belirtildi. ------- ARA BASLIK ------------------