Karabağ'da ortak devlet

Ankara- Azerbaycan ve Ermenistan ihtilafının çözülmesinde önemli gelişmeler ardı ardına geliyor. Ermenistan Devlet Başkanı Robert Koçaryan Türkiye ile ufak çaplı diyalog başlattıklarını açıklarken, ABD'deki İsrail lobisi de arabulucuk rolüne soyundu.

Türkiye ile Ermenistan arasında bazı temasların olduğunu Ermenistan Devlet Başkanı Robert Koçaryan ABD'de açıkladı. Koçaryan, Türkiye'den toprak taleplerinin bulunmadığını bildirerek iki ülke arasında ufak çaplı bir diyaloğun başladığını söyledi. Türkiye'den bu konuda bir yalanlama gelmedi. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Fransa ziyaretinde de Karabağ sorunun gündeme geldiği bildiriliyor. Türkiye'nin güçlü bir Ermeni diasporasının bulunduğu ve Ermenistan üzerinde nüfuzu olan Fransa'dan AGİT'teki eş başkanlık rolünü yapıcı biçimde kullanmasının istendiği belirtildi.

Ermenistan ve Azerbaycan yetkilileri arasında Tiflis'te gizli bir görüşme yapıldı. Her iki taraf da olayı yalanlamasına rağmen pazarlık konuları Ruslar tarafından resmi ajansları İnterfax aracılığıyla kamuoyuna sızdırıldı. Buna göre Azerbaycan Ermenistan'ın dış dünyaya açılmasını sağlayacak. Ermenistan da Karabağ ve kendisini Karabağ'a bağlayan Laçin hariç geri kalan diğer illerdeki işgallerini kaldıracak.

ABD'li kaynaklardan edinilen ve aynı zamanda Türkiye'ye ulaşan resmi bilgilere göre Aliyev, AGİT'in kurulması yönündeki teklifini kabul etti. Ancak cumhurbaşkanlığı seçimlerini boykot eden muhalefet partilerinin şiddetli muhalefetleri yüzünden bu kararını kamuoyuna açıklayamıyor. Azerbaycan'daki ekonomik sıkıntı yüzünden büyük bir sosyal patlama meydana gelmesinden çekinen Aliyev uygun zamanı bekliyor.

Azerbaycan, Karabağ sorunun çözümünde ABD'li karar alıcıları İsrail lobisi ile etkilimeye çalışıyor. Ermeni lobisinden daha kuvvetli olan İsrail lobisi devreye girmiş durumda. Aliyev, yalnızca ABD'nin eski Dışişleri Bakanı Hennry Kissinger ve birkaç emekli diplomattan oluşan gruba aylık 50 bin dolar ücret ödüyor. Resmi İsrail lobisi AIPAC ise NATO zirvesi için Washington'a giden Koçaryan ve gayrı resmi bir davet ile yine Washington'a giden Karabağ'ın sözde cumhurbaşkanı Arkadi Gukasyan ile birer toplantı yaptı. Gukasyan, Kissinger ile de başbaşa bir görüşme yaptı. Türkiye'de de İshak Alaton 1991-92 yılları arasında Türkiye-Ermenistan diyaloğunun kurulması için aktif çaba göstermişti. Türkiye Musevi cemaatinin önde gelenlerinden Jeffi Kamhi ise uzun süredir Ermeni cemaatinin Türkiye devleti olan sorunlarının çözülmesinde önemli roller üstleniyor. ------- ARA BASLIK ------------------