Türk kuş bilimcilerce 2022 sonbaharı ve 2023 sonbaharında Eymir Kuş Halkalama İstasyonu'nda halkalanıp doğaya salınan karabaşlı ötleğenler, 2 hafta önce Lübnan ve İsrail'de ağa takıldı.
Türkiye'de kuş halkalama çalışmaları, önemli göç noktalarında kurulan Samsun'daki Cernek, Iğdır'daki Aras, Ankara'daki Eymir, Antalya'daki Boğazkent ve İstanbul'daki istasyonlarda aktif olarak sürüyor.
Havaların ısınmasıyla kuşların göç yolculuğuna başladıkları bugünlerde Başkent'te bulunan Eymir Kuş Halkalama İstasyonu'nda da hareketlilik yaşanıyor.
Ankara Üniversitesi (AÜ), ODTÜ ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün işbirliğinde ve Ornithological Society of the Middle East'in destekleriyle 8 yıldır faaliyet gösteren Eymir Kuş Halkalama İstasyonu'nda bugüne kadar 95 farklı türden 15 binden fazla kuş halkalandı. Sağlık kontrolleri yapılan kuşlar, takılan özel halkalar sayesinde göç yolculuklarında takip ediliyor.
Bu çalışmalar kapsamında, istasyonda 2022 sonbaharı ve 2023 sonbaharında halkalanarak doğaya bırakılan iki karabaşlı ötleğen, farklı ülkelerdeki kuş halkalama istasyonlarında tekrar tespit edildi. 2022 sonbaharında halkalanan bir karabaşlı ötleğen, kuş uçuşuyla yaklaşık 712 kilometre mesafedeki Lübnan'da bulundu.
Diğer bir karabaşlı ötleğen ise 2023 sonbaharında halkalandıktan sonra 873 kilometre uzaklıktaki İsrail'de yakalandı.
"Eymir kuşlar için adeta vaha"
AÜ Fen Fakültesi Biyoloji Bölümünden Doç. Dr. Arzu Gürsoy Ergen, istasyonda yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi.
Hava sıcaklıklarındaki dalgalanmaların kuşların göçlerini kısa süreliğine etkilese de Eymir'de yoğun bir göç hareketliliği gözlemlendiğini belirten Ergen, Eymir'in kuşların uzun göç yolculukları sırasında dinlenme, beslenme ve enerji toplama ihtiyaçlarını karşılayan önemli bir nokta olduğunu vurguladı.
Ergen, "Ankara gibi metropol bir şehirde kent içerisinde Eymir, kuşlar için adeta vaha. Eymir, kuşlar için hem güvenlik hem böcekler ya da yemişlerle beslenebilecekleri taze besin bulma açısından önemli bir lokasyon." dedi.
Halkalama çalışmalarının bilimsel önemine değinen Ergen, kuşların ayaklarına Türkiye rumuzlu ve seri numaralı halkalar takılarak her birinin kimliklendirildiğini söyledi.
Kuşların bilimsel yöntemlerle yakalanarak türünün belirlendiğini, kanat ve kuyruk ölçüleriyle yağ bilgileri gibi verilerin toplandığını aktaran Ergen, bu işlemlerin bir dakikadan kısa sürdüğünü ve kuşların tekrar doğaya salındığını anlattı.
Doç. Dr. Ergen, halkalama sayesinde kuşların hangi ülkelere gittiği, nerede konakladığı, ne kadar süre hayatta kaldığı, göçten ne zaman döndüğü ve iklimden ne kadar etkilendiği gibi pek çok değerli bilginin elde edildiğini kaydetti.
"Bu sezon ilk defa 4 farklı kuş türü yakaladık"
AÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Ana Bilim Dalı yüksek lisans öğrencisi Ayşenur Akgün ise istasyonun 8 yıldır faaliyet gösterdiğini ve bu süreçte 95 türden yaklaşık 15 bin kuşu halkaladıklarını belirtti.
İlkbahar göç döneminde ise şu ana kadar 43 türden 670'i aşkın kuş halkalandığını belirten Akgün, şunları kaydetti:
"Bu sezon ilk defa atmaca, bataklık kiraz kuşu, bataklık su yelvesi ve guguk gibi dört farklı kuş türü yakaladık. Öte yandan, istasyonumuzda 2 hafta önce geri bildirim aldık. Bunlardan biri 2022 sonbaharında halkaladığımız karabaşlı ötleğen. Bu karabaşlı ötleğen yaklaşık 712 kilometre kuş uçuşu mesafesindeki Lübnan'da bulundu. 2023 sonbaharda halkaladığımız bir başka karabaşlı ötleğen ise 873 kilometre uzaklıkta İsrail'de bulundu."
