Cumhurbaşkanlığı Yerel Yönetim ve Afet Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Şükrü Ersoy, katıldığı bir canlı yayın programında İstanbul'daki depreme yönelik kritik noktaları anlattı. Ersoy, "Bundan sonra İstanbul'da deprem olmayacak demek çok tehlikeli. Hiç mi tarih okumuyorsunuz? Sırf halka sempatik gözükmek için böyle bir söylem geliştirmek doğru değil" dedi. Ersoy ayrıca, 4.3'lük depremin diğerlerinden farklı olduğunu da belirtti. Peki, hangi ilçeler risk altında?
Prof. Dr. Şükrü Ersoy'un CNN TÜRK'te katıldığı programdaki açıklamalarının satır başları söyle;
"Marmara'nın içindeki deprem kıtalararası bir sorun yaşatır. Bizi gerçekten sekteye uğratır. Bundan sonra İstanbul'da deprem olmayacak demek çok tehlikeli. Hiç mi tarih okumuyorsunuz? Bizim şansımız bunlar hep yazılmış, çizilmiş. O dönemdeki yıkımdan büyüklüğünü biz anlıyoruz.
"ÇOK TEHLİKELİ"
Sırf halka sempatik gözükmek için böyle bir söylem geliştirmek doğru değil. '6.2 depremi İstanbul depremiydi yaşandı bitti' demek çok çok tehlikeli. Son etkinlikten sonra o depremin büyüklüğü belki küçükmüş olabilir. 7.4 değil de 7,2 olabilir. Arada çok fark var. Bu işin iyimser tarafı.
ZEMİN ETKİSİ VE İVME
Burada ivme değeri küçük. 5 şiddetinde etkiledi. Halbuki 2023 depremleri 11 şiddetinde etkiledi. İvme ve zemin faktörleri çok önemli. Deprem dalgalarının etkili olmasını sağlayabilir. Ovanın zemini deprem dalgalarını yavaşlatır. Olağandan daha etkili olmaya başlar. 2023'te bu oldu zaten, binayı zorlayıp hasar vermesine etkili oldu. Depremin büyüklüğü etkilidir demek yanlış olur.
ARTIÇLAR NE KADAR SÜRECEK?
Kırılmaya aday 4 fay parçası var. Toplam uzunluğu 120 kilometreyi geçiyor. Bu aktivite 2019 yılındaki 5.8'in olduğu yerde gerçekleşti. 3.9 ile bir önce sonra 6.2 oldu. Artçıların olması geriyordu ve oluyor. Fakat dünkü aktivitede bir tane ayrıcalık var; 4.3 büyüklüğündeki deprem tam Kumburgaz fayının en doğu ucunda oldu. Şöyle yorumlamak gerekiyor, depremin olduğu yerde stres boşalıyor ama yanlara gerilim transferi yapıyor.
4,3'LÜK SARSINTI DİĞERLERİNDEN FARKLI
Batıda Tekirdağ fayı var doğuda Avcılar fayı var. Eğer transfer olduysa yeni bir aktivite başlayabilir. Bir soru işareti koyduk. 4.3 depreminin artçılarını izlemek lazım.Yine Kumburgaz fayı üzerinde 3 küsur faylar gelişti bu iyi bir şey. 4.3 yıkıcı bir deprem değil, normal sayılabilir. Geliştiği nokta enteresandı.
'ALÇAK KAT TERCİH EDERİM'
Maltepe'de 17 katlı bir sitede oturuyorum. İnsanlar sokağa çıkıp toplandıklarında bile önemli bir alanı işgal ediyorlar. Deprem haritalarının riski açısından Maltepe'yi çok riskli görürler. Bu sahil kesimi için doğru ama diğer kesim için doğru değil. Daha alçak katlı yeri tercih ederim.
HANGİ İLÇELER RİSK ALTINDA?
İstanbul'un merkezi en sağlam kayaçlara sahip. Anadolu Yakası'nın tamamı pekişmiş kayalaşmış bir zemini sahip. Daha avantajlı. Avrupa Yakası'nda Haliç'in kuzeyindeki yerler sağlam bir zemine sahip. Başakşehir kısmen iyi. Zemini de iyi. Kuzeyde Sarıyer, Kağıthane Eyüp sağlam bir zemine sahip.
Kıyı kesimi Bağcılar, Zeytinburnu, Bakırköy ve Silivri'ye doğru nispeten daha zayıf zeminler. Başakşehir zemini de iyi bir yeni yapı stoku var.
Sarı zeminler İstanbul'un yeni yerleşim yerleri. Kahverengi yerler sağlam zeminleri ifade ediyor. Dere yatakları tehlikeli. Sarı bölge tehlikeli. Buradan şu çıkmasın sarı bölgedeki herkes tehlike altında. Vatandaşlar soruyor 'eve girelim mi, girmeyelim mi?' Bu depremler olmadan önce evinizi gösterin derdim.
TSUNAMİ RİSKİ
Bütün kıyılar için, denizaltı heyelanları da oluşursa, tsunami oluşabilir. Geçmişte olmuş mu, olmuş. Okyanuslar kadar yüksek dalgalar bizde oluşmaz. Tsunami simülasyonları bitmek üzere. Kıyı da etkilidir, açık denizde etkili değildir. Marmara kıyılarında 3 metre dalga bekliyoruz diyelim, her kıyıya aynı yükseklikte gitmez, kıyı şekli de etkilidir."
