Kültür ve Turizm Bakanlığının "Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü"nü alan Bitlisli baston ustası Cumali Birol, 120 yıldır bastonculuk yapan ailesinin üçüncü kuşak temsilcisi olarak bu sanatı yaşatıyor.
Adilcevaz ilçesinde yaşayan Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Sanatçısı Birol, çocukluk çağında dedesi ve babasının yanında çıraklık yapmaya başladı.
Bu süreçte baston yapmanın tüm inceliklerini öğrenen 60 yaşındaki Birol, ilçede açtıkları 70 metrekarelik atölyede sanatını icra etti.
Yıllardır işçiliğiyle ceviz ağaçlarını, manda, koç ve sığır boynuzuyla bütünleştirerek farklı şekillerde bastonlar yapan Birol, ebru, kakma, oymacılık gibi farklı sanatları da tasarımlarına uyguladı.
Selçuklu, Osmanlı motifleri ile zümrüt, yakut ve sedefle de süslediği 80'in üzerinde baston tasarlayan Birol, bu sanatın öncülerinden biri oldu.
Birol aile olarak 120 yıldır bastonculuk yaptıklarını, kendisinin de üçüncü kuşak olarak sanatı devam ettirdiğini söyledi.
Bugüne kadar farklı şekillerde 80'in üzerinde baston tasarladığını anlatan Birol, "Bastonlarımıza Selçuklu, Osmanlı ve günümüze ulaşan geleneksel Türk el sanatı motiflerini işlemeye çalıştık. Ebru da geleneksel el sanatlarından biri. 2005'te Antalya'da düzenlenen festivalde, hat ve ebru sanatı ustası Fuat Başar'la tanıştım. Ebru sanatını daha önce televizyondan görmüştüm ama ilk kez orada karşılaştım. Saatlerce nasıl yapıldığını izledim." diye konuştu.
"Ebru ile süslediğimiz bastonlar büyük ilgi gördü"
Festivalden sonra ilçeye dönerek ebru sanatıyla ilgili araştırmalar yaptığını belirten Birol, deneme yanılma metoduyla ebruyu bastona uygulamaya çalıştığını ve ustalaşınca ortaya çok farklı sonuçların çıktığını dile getirdi.
Bastonlara lale, papatya, şal, bülbül yuvası gibi desenleri işleyerek insanların beğenisine sunduğunu anlatan Birol, şunları kaydetti:
"Ebru ile süslediğimiz bastonlar büyük ilgi gördü. Bastonları yaparken ceviz ağacı, manda, sığır ve koç boynuzu kullanıyoruz. Bu sanatı yaşatmanın derdindeyiz. Sayın Cumhurbaşkanı'mızın elinden 'Yaşayan İnsan Hazinesi Ödülü'nü aldım. Bakanlık da süreklilik, yenilikçilik ve gelenekselliği yaşatıp yaşatmadığımız konusunda bizi takip ediyor. Gelen yerli ve yabancı ziyaretçiler de sanatımıza hayran kalıyor. Aldığımız ödülden sonra işimize daha çok kenetlendik. Sanatı daha ileriye taşımanın hesabını yapıyoruz. İnşallah sürdürülebilirliği sağlayacağız. Bu işe gönlümüzü, aşkımızı verdik."
