'Aile şifresi' olmadan bu aramalara inanmayın

Deepfake dolandırıcılığı, yapay zekâyla taklit edilen sesler üzerinden kişilerin yakınları tehlikedeymiş gibi gösterilmesine dayanıyor. Uzmanlar, kriz anlarında kimlik doğrulamak için aile içinde belirlenen gizli bir şifre kullanılmasını ve ödeme yapmadan önce başka bir yakına ulaşılmasını öneriyor.

Oğlunun sesiyle arandığını düşündü

BBC'de yer alan habere göre, Deepfake dolandırıcılığı, yapay zekâ kullanılarak oluşturulan gerçekçi ses kayıtlarıyla mağdurların korku ve panik içinde para göndermeye yönlendirilmesine neden olabiliyor. ABD’nin New York eyaletindeki Buffalo kentinde yaşayan Elizabeth Benz de Eylül 2025’te bu yöntemle hedef alındı.

Benz, telefonda 16 yaşındaki oğlu John’un sesini duyduğunu düşündü. Ağlayan kişi, arkadaşının öldüğünü söylüyordu.

Ardından telefonu alan bir kişi, Benz’e oğlunun arkadaşını öldürdüğünü ileri sürdü. Şüpheli, Walmart otoparkına 7 bin 500 dolar nakit para getirilmemesi hâlinde John’u da öldüreceğini söyledi.

Benz, tehdidin ardından parayla belirtilen noktaya gitmek üzere yola çıktı. Ancak John’un kardeşinin aileye ulaşmasıyla olayın bir dolandırıcılık girişimi olduğu anlaşıldı.

John’un bir futbol maçında bulunduğu ve herhangi bir tehlike altında olmadığı belirlendi. Telefonda duyulan sesin ise John’a ait olmadığı ortaya çıktı.

Aile şifresi kimlik doğrulamak için kullanılabilir

Uzmanlar, yapay zekâyla oluşturulan seslerin giderek daha gerçekçi hâle gelmesi nedeniyle yalnızca sese güvenilmemesi gerektiğini belirtiyor. Olağan dışı telefon görüşmelerinde aile üyelerinin kimliğini doğrulamak için önceden belirlenmiş gizli bir kelime kullanılabileceği ifade ediliyor.

Bu yöntemde aile üyelerinin:

• Hatırlanması kolay ancak tahmin edilmesi zor bir kelime belirlemesi,
• Kelimeyi yalnızca güvenilir kişilerle paylaşması,
• Para, kaza, kaçırılma veya tutuklanma iddiası içeren olağan dışı aramalarda şifreyi sorması,
• Şifre doğrulanmadan para göndermemesi veya buluşma noktasına gitmemesi,
• Görüşmeyi sonlandırarak yakınına bilinen telefon numarası üzerinden yeniden ulaşması gerekiyor.

GetReal Security’nin kurucu ortağı Hany Farid, kendisinin de eşiyle olağan dışı telefon görüşmelerinde kullanmak üzere bir şifre belirlediğini söyledi.

Farid, günlük ve sıradan taleplerde şifre kullanılmasına gerek olmadığını ancak kaza, acil para transferi veya beklenmedik bir yardım çağrısı gibi durumlarda kimlik doğrulaması yapılması gerektiğini belirtti.

Şifreyi bilmek tek başına yeterli olmayabilir

Elizabeth Benz’in ailesi, dolandırıcılık girişiminden önce benzer durumlar için bir şifre belirlemişti. Ancak Benz, görüşme sırasında yaşadığı korku nedeniyle şifreyi sormanın aklına gelmediğini anlattı.

Benz, bu tür aramaların kişiyi panik içinde bıraktığını ve sağlıklı düşünmeyi zorlaştırdığını ifade etti. Bu nedenle uzmanlar, yalnızca bir şifre belirlenmesinin değil, kriz anında uygulanacak adımların önceden prova edilmesinin de önemli olduğunu vurguluyor.

Önerilen temel kriz protokolü şu adımlardan oluşuyor:

• Sakin kalmaya çalışmak,
• Arayan kişiden aile şifresini istemek,
• Görüşme sırasında para göndermemek,
• Aramayı sonlandırmak,
• Yakına veya başka bir aile üyesine doğrudan ulaşmak,
• Harekete geçmeden önce güvenilen bir kişiye danışmak.
• Dolandırıcılık aramalarındaki üç uyarı işareti

ABD’nin Philadelphia kentinde avukatlık yapan Gary Schildhorn da 2023 yılında bir deepfake dolandırıcılığı girişimiyle karşılaştığını belirtti. Schildhorn, şüpheli görüşmelerde üç temel uyarı işaretine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.

Bunlar şöyle sıralandı:

Acil karar baskısı: Para gönderme veya harekete geçme işleminin hemen yapılmasının istenmesi.

İzlenmesi güç ödeme yöntemi: Bitcoin, hediye kartı veya nakit para talep edilmesi.

İletişimin kontrol edilmesi: Mağdurun ailesine, polise veya güvendiği başka bir kişiye ulaşmasının engellenmeye çalışılması.

Schildhorn’a göre dolandırıcılar, hedef aldıkları kişiyi yalnız bırakmayı ve düşünmesine fırsat vermeden karar vermeye zorlamayı amaçlıyor.

Yapay zekâ destekli dolandırıcılıkların maliyeti artıyor

ABD’de yaşayan kişiler, 2025 yılında çevrimiçi suçlar ve dolandırıcılıklar nedeniyle toplam 148,2 milyar dolar kaybetti. Bu miktarın bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 26 arttığı belirtildi.

Aynı tahmine göre kayıpların 6,3 milyar dolarlık bölümü yapay zekâ destekli dolandırıcılıklarla ilişkilendirildi.

Adaptive Security’nin kurucu ortağı Brian Long, dolandırıcılık yöntemlerini bilmenin tek başına yeterli olmadığını söyledi. Long, kişilerin böyle bir aramayla karşılaştıklarında nasıl davranacaklarını önceden düşünmeleri ve zihinsel olarak hazırlanmaları gerektiğini ifade etti.

Uzmanlar, aile şifresinin belirli aralıklarla hatırlanmasını ve acil durum protokolünün aile üyeleriyle kısa biçimde tekrarlanmasını öneriyor. Böylece kriz anında paniğe kapılmadan kimlik doğrulaması yapılması ve herhangi bir ödeme öncesinde bilginin bağımsız şekilde kontrol edilmesi amaçlanıyor.