Geçmişten günümüze bedelli askerlik

Türkiye'nin gündeminden hiç düşmeyen bedelli askerliğin kökenleri Osmanlı dönemine kadar dayanıyor.

Türkiye'de dün açıklanan karar ile birlikte 6 kez bedelli askerlik yasası çıktı. 1927, 1987, 1992, 1999 ve 2011 yıllarında... Son uygulamayı ise Başbakan Davutoğlu 'müjdeledi'

Yakın tarihe baktığımız zaman 1999 yılında gerçekleşen Gölcük depreminin ardından 'devlete maddi destek' amacıyla hızlı bir uygulama çıkarıldı.

99 yılında çıkan uygulamada, 27 yaşından gün alanlar (01.01.1973 öncesi doğanlar) bedelli askerlikten yararlanma hakkına sahip oldu. Ancak 344 bin kişiden, 74 bin kişi bu yasayla bedelli askerlik yaptı. Elde edilen gelir, deprem bölgesinde yer alan illerdeki zararın giderilmesi için kullanıldı.

1999'daki bedelli askerlik uygulamasında 1 Ocak 1973 tarihinden önce doğanlar 15 bin mark (4500 TL), 1960'tan önce doğanlar ise 20 bin mark ödemişti. O dönemde 1.1 milyar mark gelir elde edildi.

99 yılından sonra 12 sene beklenen bedelli askerlik 2011 yılında karara bağlandı. Kanuna göre, 31 Aralık 2011 tarihi itibariyle (bu tarih dahil) 30 yaşından gün alanlar, 30 bin TL karşılığında bedelli askerliğe hak kazanacak ve 21 gün temel askerlik hizmetinden muaf tutulacaktı. Başvuru süresi ise 6 aydı.

2011 bedellisine katılım oldukça yoğun oldu. Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz 2011 bedelli askerlik uygulamasıyla tam 2 milyar 130 milyon TL toplandığını açıkladı. Toplanan paranın şehit yakınları, gaziler, engelli vatandaşlar ve muhtaç ererbaş aileleri için kullanıldığı bildirildi.

Ve merakla beklenen son bedelli askerlik uygulamasını Başbakan Davutoğlu duyurdu. 1 Ocak 2015 tarihi itibari ile 28 yaşından gün almış vatandaşlara 18 bin lira ödeme karşılığında bedelli askerlik yapma imkanı getirildi.

2015 bedellisinden yaklaşık 700 bin kişinin yararlanması bekleniyor. Katılımla birlikte 12.6 milyar TL toplanması tahmin ediliyor. Son bedellinin aktarılacağı kaynak ise 'savunma sanayi fonu' olarak belirlendi.