Koalisyon flörtü

Ankara- Seçimlerin kesin sonuçlarının alınmasından sonra açılacak olan Meclis'teki aritmetik, liderleri 'ince hesaplara' yöneltti. Hiçbir partinin tek başına veya ikili koalisyonlarla hükümet kuramayacağının ortaya çıkması üzerine, kurmaylarıyla toplantı üstüne toplantı yapan liderler, kendileri için en avantajlı hükümet formülleri üzerinde çalışma yapıyorlar. Seçimden umduğunu bulamayan ANAP, DYP ve FP liderlerinin, hükümet dışında kalmayı göze alamayacakları belirtilirken, DSP ve MHP'nin tavrının ortaya çıkmasını bekleyecekleri bildiriliyor.

Liderler, her ne kadar hükümete girmeyi istiyorlarsa da, önlerinde ciddi bir 'hesaplaşma' sorunu bulunuyor. Gerek kendilerinin, gerekse parti teşkilatlarıın geçmişte birbirleriyle olan çatışmaları, koalisyon görüşmelerinden önce liderleri sıkıntıya soktu. Kamuoyunda önemli bir beklenti olmasına rağmen, DSP ile MHP arasında bir koalisyon oluşturulması pamuk ipliğine bağlı. Bunun en büyük nedeni ise iki partinin 1980 öncesi söylem ve eylemlerde birbirlerine karşı oldukça sert olması. DSP lideri Ecevit ve MHP lideri Bahçeli'nin temkinli açıklamalarına rağmen parti tabanları iki partinin koalisyon hükümeti kurmalarına oldukça soğuk bakıyor. DSP'nin MHP'den hükümete katılması muhtemel bazı isimlere itiraz etmesi bekleniyor. Kadrolaşma konusundaki iki parti arasındaki ciddi görüş ayrılığı, bu koalisyonun önündeki en ciddi engel.

DSP ile FP arasında bir koalisyon hükümetinin kurulması da oldukça zor gözüküyor. FP'nin, benzeri 1973'de yaşanan böyle bir modele sıcak bakmasına rağmen, bazı çevrelerin estirdiği 28 Şubat rüzgarında kalan DSP'nin de buna 'evet' demede zorlanacağı ifade ediliyor. DSP'nin yakın geçmişte FP kadrolarına karşı kullandığı sert söylem ve doğrudan Ecevit'in 'FP ile görüşmem' sözleri, iki partinin ortaklığını zorlaştıran unusurlar arasında sayılıyor.

Beklentisi yüksek bir diğer formül de MHP-FP koalisyonu. FP'nin böyle bir modele sıcak bakmasına rağmen, MHP liderinin, partisini merkeze çekme ve sistem nezdinde meşrulaştırmaya çalıştığı bir dönemde buna 'evet' demekte zorlanacağı belirtiliyor. İki partinin, hükümet kurmak için desteğe ihtiyacı olması da bu formülü zora sokarken, geçen seçimde FP'yi tercih eden seçmenin MHP'ye yönelmesinin ise ortaklığı kolaylaştırcı olduğu belirtiliyor.

Sayısal açıdan oldukça iktidar olma şansı bulunmayan ANAP-DYP koalisyonu, liderlerin birbirleriyle çekişmeleri nedeniyle de imkansız olarak değerlendiriliyor. DYP lideri Tansu Çiller'in, ANAP yerine MHP ile birlikte olmayı istediği ve bu yönde strateji geliştirmeye çalıştığı bildiriliyor. Ancak, Çiller'in seçim meydanlarında MHP'yi hedef alan 'Milliyetçiler oylarınızı boşa atmayın' çağrısı, bu formülün önündeki en büyük engel. Siyasi çevreler, MHP lideri Bahçeli'nin, 'Sayın Çiller biraz dinlenmeli' sözünün arkasında bu kızgınlığın yattığını belirtiyor.

İlk bakışta aralarında sürtüşme olmayan MHP ile ANAP'ın ortaklık kurmaktaki zorlukları biraz da duygusal nedenlere bağlı. Bahçeli'nin başlattığı 'tavizsiz yönetim' ilkesi çerçevesinde ANAP içindeki eski MHP'lileri hükümette istemeyebileceği konuşuluyor. Ancak, her iki partinin de aklına gelen ilk ihtimallerden biri olan bu formülde üçüncü partinin kim olacağı konusu kafaları karıştırıyor. MHP'de, Bahçeli'nin liderliğinde DSP ve ANAP'ın hükümet kurması ihtimali ağırlık kazanıyor.