Tırnak yeme ya da tırnak etlerini koparma davranışına, başta çocuklar olmak üzere her yaş grubunda sıkça rastlanır. Aslında bir amaca yönelik gibi görünen, ancak sonuçta işlevsel olmayan bu basmakalıp hareketler genel olarak bir “alışkanlık sorunu” olarak kabul edilir.Çocuğun kendini engelleyememesi, parmakta kanama ve yaralar oluşturacak şekilde ağır seyredebilmesi, uyarı ve ceza yöntemlerinin işe yaramaması nedeniyle son bilimsel yayınlarda tırnak yemenin bir çeşit takıntı (obsesyon) belirtisi
Tırnak yeme ya da tırnak etlerini koparma davranışına, başta çocuklar olmak üzere her yaş grubunda sıkça rastlanır. Aslında bir amaca yönelik gibi görünen, ancak sonuçta işlevsel olmayan bu basmakalıp hareketler genel olarak bir “alışkanlık sorunu” olarak kabul edilir.
Çocuğun kendini engelleyememesi, parmakta kanama ve yaralar oluşturacak şekilde ağır seyredebilmesi, uyarı ve ceza yöntemlerinin işe yaramaması nedeniyle son bilimsel yayınlarda tırnak yemenin bir çeşit takıntı (obsesyon) belirtisi olabileceği üzerinde durulmaktadır. Takıntıya yatkın veya ailesinde takıntı hastalığı olan çocuklarda tırnak yeme davranışı bu açıdan ele alınmalıdır. Diğer taraftan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, karşıt olma bozukluğu ve kaygı bozukluğu olan çocuklarda da bu davranışa görece daha sık rastlanır. Diğer bir görüş de bu alışkanlığın genetik olarak geçtiğidir.
Çocuğun sıkıntılı dönemlerinde ya da sıkıldığında tırnak yemesi, içsel bir gerginliğin ya da duygusal sorunun ifadesi olabilir. Fakat her tırnak yiyen çocukta, altta yatan psikolojik bir sorun vardır denemez. Bu nedenle bir stres faktörü ya da ek bir ruhsal sorun tanımlanmıyor ise bu davranışı alışkanlık olarak kabul etmek gerekir.
Tırnak yeme genellikle çocukluk döneminde başlar, ergenlik döneminde artar, erişkin dönemde ise azalması beklenir. Ancak bazen erişkin dönemde de aynı şiddette devam ettiği gözlemlenir. Çocuk ya da ailesi tırnak yemeyi engellemek için kendilerine göre bazı önlemler alır. Örneğin, tırnaklara acı oje sürülür, eller devamlı cep içinde tutulmaya çalışılır ya da elinde sürekli bir şey tutması önerilir. Genellikle bu önlemler işe yaramaz, kısıtlamalar ortadan kalktığında ise tırnak yeme alışkanlığı geri döner.
Arkadaşları tırnak yiyen çocuğu fark ettiklerinde ondan rahatsız olurlar. Bu davranışın çok yoğun olduğu durumlarda çocuğun eli kanar, yaralar oluşur. Bu kötü görüntü onun arkadaşları ve sosyal çevresi ile ilişkilerini zedeler. Arkadaşları tarafından dışlanır, oyunlara alınmaz ya da alay konusu olur. Çocukta sosyal geri çekilme ve öz güven sorunları gelişmeye başlar.
Her türlü cezalandırma, sürekli “yeme tırnaklarını” uyarısı, olaya söz veya fiille müdahale sorunu çözmediği gibi bir kat daha artırır. Böyle yaklaşımlar çocukta “benimle ile değil de tırnakları ile ilgileniyorlar” izlenimi bırakır. Bu zaten sıkıntılı olan çocuk için hiç de hoş olmayan bir durumdur. Çocuk, kendisini engelleyemediğinden ve davranışa karşı koyduğunda yaşadığı yoğun sıkıntıdan bahseder. Alışkanlık olarak devam eden bu davranıştan çocuğun kurtulması kolay değildir ve vakit alabilir. Tırnaklar mutlaka kısa kesilmeli, düzenli manikür yapılmalı, parmak uçları zedelendiğinde bantlarla korunmalıdır.
Çocuğun tırnak yemesi anne babayı oldukça rahatsız eder. Onlar bu durumu çocuğu uyararak, kızarak, hatta cezalandırarak düzelteceklerini sanırlar. Ancak tüm müdahalelere rağmen çocuk tırnak yemesini sürdürür. Çözümün ilk ve en önemli aşaması eğer var ise, çocukta bu olaya neden olabilecek gerginlik yaratıcı durumun tespiti ve ortadan kaldırılmasıdır. Her zaman böyle bir stres faktörü bulmak mümkün olmaz. Böyle durumlarda obsesif yapılanma ve genetik geçiş ön plana çıkar. Tedavide davranışçı terapi yaklaşımları bazı çocuklarda olumlu sonuç verir. Eğer yukarıda saydığımız ek bir psikiyatrik bozukluk var ise onların da tedavisi gerekir. Bu tedavi tırnak yeme davranışını ortadan kaldırabilir.
#çocuk
#pskiloloji
#tırnak yeme alışkanlığı
