Yalnızca iki günde 70 kişinin hayatını kaybettiği ölümcül kolera salgını, temel sağlık hizmetlerinin çöktüğü ülkede hızla yayılıyor. Günlük vaka sayıları binlerle ifade edilirken, altyapının neredeyse tamamen devre dışı kaldığı şehirde, suya erişim büyük ölçüde kesilmiş durumda. Bölgeden gelen görüntülerse içler acısı… Elektrik santrallerine yönelik saldırılarla birlikte hastaneler felç olmuş, doktorlar koridorlarda hasta tedavi etmeye çalışıyor…
Salgının Merkezi: Hartum
Kolera salgını, iç savaşın ağır darbe vurduğu Sudan’ın başkenti Hartum’da etkisini en sert biçimde hissettiriyor. Sudan Sağlık Bakanlığı, son bir haftada 2.700'ü aşkın vaka ve 172 ölüm bildirildiğini, bu vakaların %90’ının Hartum Eyaleti'nde yoğunlaştığını açıkladı. Çarşamba günü 942 yeni vaka ve 25 can kaybı, Salı günü ise 1.177 vaka ve 45 ölüm kayıtlara geçti. Hartum’da sağlık sistemi adeta çökmüş durumda.
Elektrik Kesintileri ve Temiz Su Krizi Salgını Tetikliyor
Üç elektrik santralinin hedef alındığı saldırılar sonucu, şehrin su arıtma tesisleri çalışamaz hale geldi. Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü (MSF), arıtma istasyonlarına elektrik verilemediğini ve bu nedenle Nil Nehri’nden temiz su sağlanamadığını açıkladı.
Nil Suyu Fıçıyla Taşınıyor
Hartum’un Omdurman bölgesinde yaşayan Beşir Muhammed, AFP’ye yaptığı açıklamada iki haftadır elektriklerinin olmadığını ve su ihtiyaçlarını doğrudan Nil’den sağladıklarını anlattı. “Artık suyu doğrudan Nil’den alıyoruz, eşek arabalarıyla taşınan fıçılardan su satın alıyoruz” diyen Muhammed’in sözleri, kentteki çaresizliğin boyutunu gözler önüne serdi.
Hastaneler Yetersiz, Sağlık Personeli Eksik
Omdurman’daki El-Nao Hastanesi’nde görevli bir doktor, pompa istasyonlarının çalışmaması nedeniyle halkın arıtılmamış Nil suyu içtiğini ve bunun salgının hızla yayılmasına neden olduğunu belirtti.
Yerel acil müdahale birimi ERR ise, artan hasta yükü nedeniyle gönüllü çağrısında bulundu. Bir ERR yetkilisi, “Hasta sayısı hastanenin kapasitesini aşıyor. Yeterli tıbbi personel yok. Bazı hastalar yerde yatıyor,” dedi.
Kolera Önlenebilir Ama Sudan’da Mümkün Değil
Kirli su ve gıda yoluyla bulaşan kolera, tedavi edilmediği takdirde saatler içinde ölüme yol açabiliyor. Ancak temiz suya erişim, sanitasyon ve hızlı tedavi imkânı olduğunda hastalık kolaylıkla kontrol altına alınabiliyor. Ne var ki savaşın parçaladığı Sudan’da bu koşullar mevcut değil.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), ülkedeki sağlık sisteminin artık “kırılma noktasında” olduğunu açıkladı. Doktorlar sendikasına göre, sağlık tesislerinin %90’ı bir noktada kapanmak zorunda kaldı, bombalandı ya da yağmalandı. Hastaneler ya hizmet dışı kaldı ya da hayati altyapılardan mahrum bırakıldı.
