Yıllardır boşanma davalarının en büyük açmazlarından biri olan ve sıkça eleştirilen "ömür boyu nafaka" dönemi resmen kapandı. Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren emsal iptal kararı, aile hukukunda dengeleri baştan aşağı değiştirecek yepyeni bir dönemin kapılarını araladı. Yıllarca süren tartışmaları rafa kaldıracak yeni hazırlıklara göre, nafakada süresiz uygulama tarih olurken; yerine evlilik süresine göre şekillenen ve devlet desteğiyle harmanlanan "kademeli" bir sistem hayata geçiyor. Peki, yeni dönemde hangi evliliğe kaç yıl nafaka ödenecek? Nafaka süresi dolduğunda dezavantajlı eşin akıbeti ne olacak? İşte milyonların merakla beklediği masadaki 5, 7 ve 12 yıllık yeni nafaka formülünün tüm detayları...
Anayasa Mahkemesi, aile hukukunda uzun süredir tartışmalara konu olan Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki yoksulluk nafakasının süresiz olmasını öngören hükmü oy çokluğuyla iptal ederek tarihi bir adım attı. Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin başvurusu üzerine konuyu gündemine alan Yüksek Mahkeme, iptal kararının yasal bir boşluğa mahal vermemesi adına dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. Gerekçeli kararın önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşılması beklenirken, gözler iptal kararının ardından hayata geçirilecek yeni yasal düzenlemelere çevrildi.
Evlilik süresi temel kriter olacak
Adalet Bakanlığı tarafından üzerinde çalışılan ve kamuoyuna yansıyan yeni taslak metinlere göre, yoksulluk nafakası artık evlilik süresiyle orantılı olarak sınırlandırılacak. Özellikle kısa süreli evliliklerde ömür boyu nafaka ödenmesi gibi durumların önüne geçmeyi hedefleyen bu yeni formülde, evli kalınan süreye göre kademeli bir sistem planlanıyor.
Masadaki seçenekler arasında, üç yıl süren evlilikler için beş yıl, beş yıllık evlilikler için yedi yıl ve on yıllık evlilikler için ise on iki ile on beş yıl arasında değişen nafaka süreleri değerlendiriliyor. Nihai sürenin belirlenmesinde yalnızca evlilik süresi değil; tarafların yaşı, ekonomik durumları, çalışma imkânları ve ortak çocukların varlığı gibi kritik unsurlar da mahkemeler tarafından dikkate alınacak.
Nafaka sonrası devlet desteği gündemde
Yeni sistemin getireceği süre sınırlandırmalarının ardından, nafakası kesilen ve hiçbir geliri bulunmayan bireylerin mağdur olmaması için çeşitli sosyal destek mekanizmaları üzerinde duruluyor.
Edinilen bilgilere göre, özellikle ekonomik açıdan dezavantajlı konumda olan ve çocuk sahibi kadınların yaşam standartlarının korunması amacıyla devlet destekli yardım modelleri devreye sokulacak. Böylece, süreli nafaka bitiminde ihtiyaç sahibi eşin kamusal fonlarla desteklenmesi ve muhtemel mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Tartışmalı madde ne içeriyordu?
Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kendi kusuru daha ağır olmamak şartıyla, diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka talep edebilmesine olanak tanıyordu.
Bu mevcut düzenlemede, nafaka ödemekle yükümlü olan kişinin boşanmadaki kusuru aranmıyor ve bu durum bir taraf için ömür boyu süren bir mali yükümlülüğe neden olduğu gerekçesiyle kamuoyunda sıkça eleştirilere neden oluyordu.
Adalet Bakanı Gürlek’ten hakkaniyet vurgusu
Tarihi kararın ardından sosyal medya hesabı üzerinden değerlendirmelerde bulunan Adalet Bakanı Akın Gürlek, iptal hükmünün adalet ve hakkaniyet ilkeleri açısından son derece kıymetli olduğunu vurguladı. Bakan Gürlek, Anayasa Mahkemesi’nin tanıdığı 9 aylık yasal süreci en verimli şekilde değerlendireceklerini belirterek, hiçbir tarafı ömür boyu süren adil olmayan bir yükümlülük altında mağdur etmeyen, hakkaniyete tamamen uygun yeni yasal düzenlemeyi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin takdirine sunacaklarını ifade etti.
