2025 yılına damga vuracak yasal düzenlemelerden biri olan 10. Yargı Paketi kamuoyunun gündeminde yer almaya devam ediyor. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamaya göre, 40 maddelik paket çalışmaları tamamlandı ve kısa süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulacak. Mahkumlar ve yakınları tarafından beklenen genel af yasası ise pakette yer almıyor. Bakan Tunç, “Af gündemimizde yok” diyerek beklentilere son noktayı koydu. Yeni düzenlemeyle infaz sisteminde bazı değişiklikler yapılması ve denetimli serbestlik uygulamasının yeniden ele alınması bekleniyor.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un son açıklamalarıyla birlikte 10. Yargı Paketi yeniden gündeme taşındı. “Adli Yargı Değerlendirme Toplantısı”nda konuşan Bakan Tunç, 40 maddeden oluşan taslağın hazırlandığını ve önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülmeye başlanacağını belirtti. Özellikle infaz düzenlemesi ve denetimli serbestlik uygulamalarında değişiklikler beklenirken, kamuoyunun merakla beklediği genel af yasasının gündemde olmadığını bir kez daha vurguladı. 2025 yılı içinde yasalaşması beklenen pakette af beklentisi karşılık bulmadı. Mahkum ve yakınları, infaz indirimiyle ilgili gelişmeleri dikkatle takip etmeye devam ediyor.
10. YARGI PAKETİ NE ZAMAN ÇIKACAK?
Bakan Tunç açıklamasında, "40 maddelik ceza adaleti sisteminin artırılmasına yönelik taslakta soruşturma kovuşturma ve infaz aşamalarının daha etkin olması için önemli huşuları içerecek taslağı milletvekillerin takdirlerine arz ettik, önümüzdeki günlerde mecliste görüşmeleri başlayacak." ifadelerine yer verdi.
GENEL AF ÇIKACAK MI?
Katıldığı canlı yayında Af çıkacak mı sorusuna, Bakan Tunç, "Ceza infaz düzenlemesinde çalışma var. Herhangi af söz konusu değil, gündemimiz söz konusu değil. Düzenlemeler cezaevindeki şartlarla ilgili. Belli yaşın üstündeki hükümlülerle ilgili bazı hususlar var. 55 bin kişinin affedileceği yönündeki iddia doğru değil. Biz çözüme ilişkin taslağımızı sunacağız" dedi.
Geçtiğimiz günlerde de benzer açıklama yapan Bakan Tunç, "Covid izni ile ilgili düzenleme dışında bir af veya genel af söz konusu değil" değerlendirmesi yapmıştı;
" Mesela hasta hükümlüler; 'Cezaevinde ölmesin hükümlü' diyoruz. Bu insan haklarına aykırı. Bunların bir genel af şeklinde yorumlanması doğru değil." açıklamasını yapan Tunç, şu ifadeleri kullandı:
"Covid izniyle ilgili bir çalışma ‘olabilir’ dedik. Af mı geliyor? şeklinde yorumlara neden oldu. Oradaki husus tamamen Covid izni süreciyle ilgili. 2020’de Covid izninden yararlanıp açık cezaevinde bulunanlar denetimli serbestlikten faydalanarak tahliye edilmişti. Covid devam ettiği müddetçe bu süre 31 Temmuz 2023’e kadar uzatıldı. O tarihten sonra bu kişilerden koşullu salıverilmesine 5 yıl kalanların Covid izni kapsamında hayatına devam etmesine, koşullu salıverilmesine 5 yıldan fazla olanların ise cezaevine dönmesine yönelik bir düzenleme yapıldı. Bu düzenlemeden yaklaşık 100 bine yakın kişi faydalanmış oldu. Kapalı cezaevinde bulunanlar da 3 yıl erken açık cezaevine geçmiş oldular. Bu düzenlemeden 31 Temmuz 2023 tarihi itibariyle cezası kesinleşen ve cezaevinde bulunanlar yararlandı. 31 Temmuz 2023’te cezaevinde değil ama daha önce suç işlemiş ancak cezasının infazı henüz kesinleşmemiş ve hapse girmemiş olanların, yargılamadaki gecikmeden dolayı bu düzenlemeden yararlanamaması gibi bir durum ortaya çıktı. Bu yönde müracaatlar, talepler oldu. Bu talepler doğrultusunda bir düzenleme olabilir. Buradan bir af geliyor değerlendirmesi yapmak doğru değil, gündemde af söz konusu değil.
CEZANIN 1/5’İ YATILACAK
Pakete göre, ilke olarak hükümlülerin denetimli serbestlikten faydalanabilmesi için cezalarının belirli bir süresini yani koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az 1/5’ini mutlaka cezaevinde geçirmeleri gerektiği kabul ediliyor. Bu durumda örneğin 1 yıl ceza alan 2.5 ay, 6 ay ceza alan 1 ay, 3 ay ceza alan 18 gün, 1 ay ceza alan 6 gün cezaevinde kalacak.
1 yıllık maktu denetimli serbestlik süresi bakımından bir değişiklik yok. Ancak Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın sık sık vurguladığı gibi cezası az olan hükümlüler de dahil olmak üzere bütün hükümlülerin aldıkları cezayla orantılı olarak belirlenecek süreyi mutlaka ceza infaz kurumunda geçirmeleri sağlanacak. 1 ay bile ceza alan mutlaka cezaevine girip hapis yatacak. Böylece, toplumdaki cezasızlık algısının ortadan kaldırılması sağlanacak.
HÂKİME TAKDİR YETKİSİ
Tutuklama yasağına ilişkin 2 yıllık sınır korunuyor. 2 yılın altında ceza gerektiren suçlarda hâkim genel olarak tutuklama kararı vermeyecek. Ancak, çok önemli bir değişiklikle 2 yılın altındaki suçlarda hâkimlere tutuklama konusunda takdir yetkisi tanınıyor. Buna göre, “şüphelinin davranışlarının yeniden bir suç işleyeceği hususunda kuvvetli şüphe oluşturması (suç işleme eğilimi)”, “suçun işleniş şekli”, “suçtan meydana gelen zararın ağırlığının kamu düzenini önemli ölçüde bozması” hallerinde hâkim 2 yılın altındaki suçlarda da şüphelinin tutuklanmasına karar verebilecek.
CEZA ALT SINIRI YÜKSELECEK
“Trafik suçları”, “Genel güvenliğin kasten tehlikeye düşürülmesi”, “Meskun mahalde silah atılması”, “Bilişim suçları”, “Telefonla dolandırıcılığı” gibi eylemlerde ceza miktarları yeniden değerlendirilecek. Bu suçların cezalarının alt sınırı yükseltilecek. Trafik suçlarında ehliyetlerin el konulma süresi uzatılacak. Telefon hattı aboneliğinin sınırlandırılmasına ilişkin düzenleme yapılacak. Bu suçların yaptırımı ağırlaştırılarak caydırıcılık sağlanacak
