Bu 3 ayda doğan bebekler daha zeki oluyor: Harvard Üniversitesi'nden ezber bozan araştırma

Doğum ayının çocukların bilişsel gelişimi ve zekası üzerindeki etkisi, ebeveynler ve bilim dünyası arasında yıllardır tartışılan bir konu olagelmiştir. Özellikle kış aylarında dünyaya gelen çocukların okul hayatlarında ve zeka testlerinde daha başarılı olduğuna dair yaygın inanış, Harvard ve Queensland üniversitelerinin ortaklaşa yürüttüğü bir araştırmayla bilimsel bir zemine oturtuldu.

21 bin çocuk 7 yıl boyunca izlendi

Bilim dünyasının yakından takip ettiği ve 2006 yılında Harvard Üniversitesi ile Avustralya merkezli Queensland Üniversitesi'nin imza attığı kapsamlı çalışma, bu alandaki soru işaretlerini büyük ölçüde giderdi. Çalışma kapsamında, yaklaşık 21 bin çocuğun doğumlarından itibaren yedi yaşına gelene kadar motor becerileri, fiziksel gelişimleri ve bilişsel performansları titizlikle mercek altına alındı. Elde edilen veriler, ekim, kasım ve aralık aylarında doğan çocukların, yaz mevsiminde dünyaya gelen akranlarına göre fiziksel olarak hafif bir avantaja sahip olduğunu ortaya koydu. Bu aylarda doğan bebeklerin boylarının biraz daha uzun, kilolarının daha fazla ve baş çevrelerinin nispeten daha geniş olduğu tespit edildi. Ancak en çarpıcı bulgu, yedi yaşına gelen bu çocukların uygulanan bilişsel testlerde istatistiksel olarak daha yüksek puanlar alarak hafif bir avantaj sağlamasıydı.

Başarının sırrı genlerde değil

Kış veya sonbahar aylarında doğan çocukların zeka testlerindeki bu başarısı ilk bakışta doğrudan genetik bir üstünlük veya doğum ayının getirdiği doğal bir hediye gibi algılanabilir. Fakat araştırmacılar, asıl nedenin eğitim sisteminin yapısından kaynaklanan ve bilimsel adıyla "Göreceli Yaş Etkisi" olarak bilinen durum olduğuna dikkat çekiyor. Dünyanın pek çok ülkesinde eğitim sistemleri, çocukları belirli doğum tarihleri aralıklarını baz alarak aynı sınıflara yerleştiriyor.

 Hal böyle olunca, yılın son aylarında doğan bir çocuk, aynı sınıfta eğitim gördüğü yaz doğumlu bir sınıf arkadaşından altı ila sekiz ay daha büyük olabiliyor. Erken çocukluk döneminde aylar, hatta haftalar bile beyin gelişimi için kritik bir fark yarattığından; yaşça biraz daha büyük olan çocukların problem çözme, dil becerileri, dikkat süreleri ve öğrenme kapasiteleri doğal olarak daha gelişmiş oluyor. Bu takvimsel büyüklük de bilişsel testlere doğrudan yüksek puan olarak yansıyor.

Yaz güneşi ve beslenme anne karnındaki gelişimi destekliyor

Çocukların hem fiziksel hem de bilişsel gelişiminde fark yaratan tek unsur sınıf içindeki yaş farkı değil. Uzmanlar, gebelik sürecinde anne adayının maruz kaldığı çevresel koşulların da bebeğin gelişimi üzerinde doğrudan ve dolaylı etkilere sahip olduğunu vurguluyor.

Kış aylarında gerçekleşen doğumlarda, hamileliğin bebeğin en hızlı büyüdüğü son ayları yaz mevsimine denk geliyor. Bu dönemde anne adaylarının bolca D vitamini depolaması ve taze yaz meyve-sebzelerine kolayca ulaşarak beslenmesi, bebeğin anne karnındaki gelişimini olumlu yönde destekleyen en önemli faktörler arasında gösteriliyor. Öte yandan araştırmacılar, hamileliğin ilk aylarının kış mevsimindeki grip ve enfeksiyon salgınlarına denk gelip gelmemesinin de cenin gelişimi üzerinde belirleyici dolaylı etkiler oluşturabileceğinin altını çiziyor.