Rusya'nın paladyum silahı otomotivi vuracak

eopolitik gerilim emtia piyasalarına da yansıyor. Dünyanın en büyük paladyum kaynağı Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilim, otomotivde kullanılan metalin fiyatını yukarı doğru hareketlendirdi. ABD-Avrupa Birliği-Rusya hattındaki yaptırım savaşına paladyumun da dahil olabileceği endişesiyle fiyatlar uluslararası piyasalarda 13 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Güney Afrika''daki madenci grevinin de etkisinin hissedildiği fiyatlarda uzmanlara göre yükseliş sürebilir. Dünya paladyum arzının yüzde 40''ını sağlayan Rusya ile AB arasındaki yaptırım yavaşında paladyum silahının çekilebileceği kaygısı fiyatları yükseltiyor.

Dünya paladyum pazarında önemli söz sahibi olan Rusya''nın metalin ihracatını azaltabileceği ve böylelikle otomobillerin egzoz sisteminde kullanılan metaldeki açığın büyümesiyle katalitik konvertörlerin üretilmesinin daha pahalı hale gelebileceği belirtiliyor. Bu sebeplerden dolayı spot paladyum fiyatları psikolojik 900 dolar sınırını aştı. Eylül vadeli paladyum 902.75 dolar/onstan satıldı. 2001''den bu yana en yüksek seviyeye gelen paladyum hafta başında 13 yılın en yüksek düzeyini test etmiş oldu. Benzinli otomobillerin katalitik konvertörlerinde kullanılan paladyum fiyatlarında artış yılbaşından bu yana yüzde 25''i buldu. Böylelikle değerli metaller grubundaki paladyum, bu yıl en fazla prim yapan metallere katıldı. Güney Afrika''da beş ay süren grev de fiyat artışını tetikledi. Her ne kadar eylemler haziran ayında sona ermiş, işçiler işbaşı yapmış olsa da üretimin eski seviyesini yakalayamamış olması ve paladyumun 2014''te art arda üçüncü yıl açık vereceği beklentisi fiyatların güçlenmesinin bir diğer nedeni.

Dün fiyatlar, beş dolarlık bir kayıpla 895 dolardan işlem gördü. Yükseliş hareketini güçlendiren spot paladyumda direnç seviyesi 901 olarak görülüyor. Uzmanlar, bu seviyenin yukarı yönlü kırılması halinde 907 ve 912 dirençlerinin izlenebileceğini söylüyor. Aşağıda ise destek seviyesi olarak 893 dolar görülüyor. Analistlere göre, paladyumda mevcut düzeylerin aşılması halinde 920 ve 930 dolar test edilebilir. Bu seviyeler son on üç yılda görülen en yüksek seviyeler. Ancak tarihi zirve 2001 yılında görülen 1.100 seviyesi.

Altın, gümüş ve platinden daha fazla değerlenen paladyum, finans kuruluşları tarafından yatırım yapılması gereken ürünler arasında gösteriliyor. Paladyuma yatırımcı ilgisi son aylarda güçlü, özellikle fiziksel olarak desteklenen hisse yatırım fonlarına önemli bir giriş yaşanıyor. Güney Afrika''da iki paladyum yatırım fonu oluşturulması sonrasında yatırımcının elindeki paladyumda önemli bir artış meydana geldi. Yılbaşında paladyum ETF''lerinde 1.7 milyon ons olan varlıkların büyüklüğü geçtiğimiz hafta 2.6 milyon onsa yükseldi.

Mitsubishi değerli metal analisti Jonathan Butler, pazartesi günü yazdığı bir notta, paladyum fiyatlarının, kardeş metal olarak nitelenen platine oranla 2002''den bu yana en değerli seviyeye ulaştığına dikkat çekti.

Platin fiyatları bu hafta 1.440- 1.450 dolar/ons aralığında işlem görüyor. Güney Afrika''daki Standard Bank analisti Walter de Wet, piyasadaki arz açığı fiyatlar üzerinde baskı yaratmasına rağmen asıl sorunun Rusya''daki belirsizlik olduğunu belirtti. Wet, fiyatların oldukça yüksek olduğunu ve Rusya geriliminin gevşemesi halinde fiyatlarda ciddi bir geri çekilme yaşanabileceğini belirtti. Societe Generale''nin Londra''daki analisti Robin Bhar da, paladyumda görünümün yukarı doğru olduğunu söyledi ve Rusya''nın ihracatına yönelik olası risklerin fiyatları yükseltmeye devam edeceğini öngördü.

Rusya Devlet başkanı Vladimir Putin''in sözcüsü Dmitry Peskov, Batılı ülkelerin yeni yaptırımlar uygulamaları ihtimaline karşı Rusya''nın olası karşı önlemler üzerinde çalıştığını söyledi. Rusya, ABD ve Avrupa Birliği''nin Moskova''ya karşı ek yaptırımlarını artırması durumunda, karşı atağa geçerek batılı ülkelerden otomobil alımlarını da kapsayan yeni sınırlamalara gidebilir. Moskova''da yayınlanan Vedomosti gazetesinde yer alan habere göre, bu önlemlerin Rusya''da fabrikası bulunan uluslararası otomotiv markaları için yumuşatılması beklenirken, Daimler''in Mercedes-Benz''i gibi ithal edilen lüks sınıf markalar daha kırılgan konumda olabilir. Araç ithalatına sınırlama getirilmesi Putin tarafından reddedilse de batının yeni yaptırımlar uygulaması durumunda alternatif olarak alınacak önlemler arasında yer almaya devam ediyor. Rusya''da otomotiv şirketleri 14 yılda 5 milyar dolarlık yatırım yaptılar. Rusya''da faaliyet gösteren uluslararası otomotiv firmaları arasında Ford, Volkswagen, Renault, Toyota ve Hyundai yer alıyor.