Kod adı 'Hanımefendi'

Her seçim ve yeni hükümet kuruluşu sonrasında olduğu gibi şimdilerde de Ankara'da bir “makam sirkülasyonu” yaşanıyor. Her ne kadar, iktidar aynı kalsa da, sınırlı kabine değişikliği bile pek çok taşı yerinden oynattı. Bu sirkülasyona bağlı olarak, -kamuoyunun gözü önünde cereyan etmiyor ama- bir hızlı değişim de “Hanımefendi” cenahında var. Filanca bakandan feşmekânca genel müdürün, daire başkanının eşine kadar yayılan bir değişim sancısı bu. Kamuoyuna deklare olan bir seçim, bir atama sonucunda o makamda, ilk anda fert planında bir değişiklik görüyor gözlerimiz. Ancak biz, sahnede doğal olarak tek adam görsek de; sonuçta, o her tek adamın arkasında bir de “özel maiyet”, hassaten de eşler var.

“Memurların amirleri rahat ettirmesi” ilkesi üzerine konuşlanmış Ankara bürokrasisi, “eş durumundan” için de bir dizi durumdan vazife çıkartır yıllardır. Başkentte eş vesilesiyle kazanılan statünün kod adı “Hanımefendi”dir. Bu öyle bir statüdür ki, zaman zaman makamda oturanınkiyle bile boy ölçüşebilir yaşananlar. Ritüelleriyle, değme devlet kurumlarına taş çıkartan hiyerarşik katmanlarıyla, lojistik imkânlarıyla apayrı ve çok zengin bir dünyadır “Hanımefendi” dünyası. Son seçimle ortaya çıkan “özel durum” nedeniyle Çankaya Köşkü'ndeki devir - teslim istisna teşkil ederken, diğer makamlarda olan ise olması gerektiği gibi oldu. Zaten yıllardır da böyle olmuştur Ankara'da. Ekranlara yeni bakanların halef - selef görüntüleri yansırken, kamera ve objektiflerin görüntüleyemediği konut devir teslimleri vardır meselâ. Yeni Hanımefendi eskisinden devralır konutu. Ha, sahi; “Konut” derler Ankara'da üst düzey makam sahiplerinin evlerine. “Evde, eve gitti” gibi cümleler “şan”a bir halel getirir zahir! Eğer çok özel bir “arıza” yoksa eski ile yeni arasında, lojmanda çalışanlardan oluşan dar kapsamlı bir kamuoyu önünde, gülücüklerle gerçekleşir “hoş geldiniz-güle güle” faslı. Sabık Hanımefendi gidince de, yenisi talimatlar yağdırmaya başlar etrafına. Etraf dediysek, serbest piyasadan temin çalışanlardan söz etmiyoruz tabii ki. Devletin mebzul miktardaki Genel Hizmetler Sınıfı'ndan kamu çalışanı, fır dönmektedir yeni evsahibesinin etrafında. “Şu perdeler de solmuş iyice”den “Buzdolabını da değiştirelim, pınarlısından olsun”a uzanan bir çeşitlilikte emirler yağmur gibi yağar personelin üzerine.

Konuta oturduk, lojistik ihtiyaçları da giderdik. Hayat ise devam ediyor bir yandan. Neticede insan, sosyal bir varlık. “Sosyal etkinlikler” gündemde doğal olarak. Bunun kermesi var, sergisi var, pikniği var, çayı var, kimsesiz çocuklara yardımı var; var da var. Tabii, bütün bunların bir de hiyerarşisi var. Diyelim ki, pikniğe gidilecek, öyle ilgili kurumun her düzeyinden çalışan eşi katılamaz bu etkinliklere. Müsteşar, Müsteşar Yardımcıları, Danışmanlar, Genel Müdürler ve Genel Müdür Yardımcıları ile Daire Başkanları'nın eşleri ancak, “seçilmişler”in arasında yer alabilirler. İlgili kurumun Şube Müdürleri ile Ankara İl Müdürü'nün eşleri ise çok istisnaî bir durum olmadıkça “mutlu azınlık”ın arasına karışamaz. Şef, memur eşi ise böyle bir “bahşedişi” aklından bile geçiremez.

Yukarıdan beri, seçilmişler ağırlıklı olsa da “Hanımefendi” hikayeleri, bu tamamen anlatım kolaylığıyla ilgili bir durum. Yoksa işin nüvesi elbette bürokrasiden neşet etmiş, oradan da siyasete sari olmuştur.

İşte böyle… Daha; kendi eşleri üzerinden astlarının eşleri üzerinde oluşturdukları atama etkileri ile sair alanlardaki referanslarına ve daha akla geldik gelmedik başka rollerine değinemedik bile. Özetle; Hanımefendi”nin hikayesi, öyle bir yazıyla bitecek cinsten değil, bu konuda kitap yazılsa yeridir…

{
  "type": "list-item",
  "formats": [],
  "path": "",
  "nodes": [
    {
      "type": "text",
      "content": "Eğer, davete çok kişinin katılmasını istiyorsanız yemek yerine kokteyl vermeniz gerekir. Kokteyl her zaman daha fazla kişiyi ağırlama imkânı sağlar.  ",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    },
    {
      "type": "new-line",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    }
  ]
}

{
  "type": "list-item",
  "formats": [],
  "path": "",
  "nodes": [
    {
      "type": "text",
      "content": " Bir davette ya da görüşmede üstseniz “vurgulu” bir teşekkür ile veya tokalaşmak için el uzatarak görüşmenin bittiğini muhatabınıza belirtmiş olursunuz. ",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    },
    {
      "type": "new-line",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    }
  ]
}

{
  "type": "list-item",
  "formats": [],
  "path": "",
  "nodes": [
    {
      "type": "text",
      "content": " Resmi aracınıza üstünüzü aldıysanız sol arkayı ona bırakmanız, eşitse sağ arkaya yanınıza almanız, astınızsa da ihtiyari olmakla birlikte şoför yanına yönlendirmeniz gerekir. ",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    },
    {
      "type": "new-line",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    }
  ]
}

{
  "type": "list-item",
  "formats": [],
  "path": "",
  "nodes": [
    {
      "type": "text",
      "content": " Davetteki “önde gelen” salonu terk etmeden diğerleri mekandan ayrılmamalı. “Önde gelen”i aracına kadar uğurlamak, aracı uzaklaşıncaya kadar beklemek gerekir. (Not: 'Amuda kalkmak' bir protokol kuralı değildir) Eğer, “önde gelen” sizseniz, etkinliğin bitmesini beklemeden makul bir süre sonunda oradan ayrılmalısınız. ",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    },
    {
      "type": "new-line",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    }
  ]
}

{
  "type": "list-item",
  "formats": [],
  "path": "",
  "nodes": [
    {
      "type": "text",
      "content": " Üst düzey konuklarınızın sayısı fazla ise davet günü gelmeden önce “karşılama provaları” yapmanız tavsiye edilir. ",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    },
    {
      "type": "new-line",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    }
  ]
}

{
  "type": "list-item",
  "formats": [],
  "path": "",
  "nodes": [
    {
      "type": "text",
      "content": " Protokol çerçevesinde tanıdığınız birisini utanacakları bir durumda gördüğünüzde görmezlikten gelmelisiniz. ",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    },
    {
      "type": "new-line",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    }
  ]
}

{
  "type": "list-item",
  "formats": [],
  "path": "",
  "nodes": [
    {
      "type": "text",
      "content": " Uğurlanmak için karşılanmak gerektiğini unutmayınız.",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    },
    {
      "type": "new-line",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    }
  ]
}

{
  "type": "list-item",
  "formats": [],
  "path": "",
  "nodes": [
    {
      "type": "text",
      "content": " Giyim tercihinde “alt” ve “üst” sınırları zorlamamanız gerekmektedir. ",
      "formats": [],
      "path": "",
      "nodes": []
    }
  ]
}