İngiliz Yahudileri ve “İsrail bölünmesi”

Batı dünyasında “İsrail destekçisi siyaset” artık kaybettiriyor. Kamuoylarının İsrail aleyhinde değişmesi yönetimleri de bir ölçüde İsrail’e karşı mesafeli olmaya zorluyor. Gazze’deki soykırım sebebiyle İsrail bir zamanlar “Beyaz Irkçı” rejimin egemen olduğu Güney Afrika Cumhuriyeti gibi “parya” muamelesi görmeye başladı. Bu, geri döndürülemez bir süreç.

ABD’de “iki partili İsrail destekçiliği” sadece merkezci kanatlarla sınırlı hale geldi. İki partinin genç seçmenleri merkezci kanatları köşeye sıkıştırıyor. Bu baskıyı bilhassa Demokrat Parti hissediyor. Diğer yandan Cumhuriyetçi Parti’nin genç seçmenleri de partinin İsrail yanlısı şahinlerini panikletiyor. Bu yüzden İsrail Lobisi daha fazla para saçmak zorunda kalıyor.

Benzer bir durum İngiltere için de geçerli. İktidardaki İşçi Partisi hükümeti Batı Şeria’daki Siyonist işgalcilere ticari kısıtlamalar ve yaptırımlar getireceğini ilân etmek durumunda kaldı. Siyonistler bu değişimi, daha önce İşçi Partisi liderliğinden ve partisinden ‘Yahudi karşıtı’ ithamıyla uzaklaştırılan Jeremy Corbyn dönemine dönüş olarak nitelendiriyorlar. Hemen hatırlatalım, Corbyn ile birlikte çok sayıda anti-Siyonist Yahudi de partiden ihraç edilmişti.

İşçi Partisi’nin söz konusu tutumuna karşın, ana muhalefet partisi Muhafazakâr Parti sıkı İsrail yanlısı tutumunu sürdürüyor. Partinin lideri Kemi Badenoch “The Jewish Cheronicle” gazetesindeki yazısında İşçi Partisi’ni İsrail karşıtı bir takıntıya sahip olmakla itham ediyordu. Kendisini “kültürel Hıristiyan” olarak niteleyen Nijerya asıllı Siyahî İngiliz lider Kemi Badenoch bu takıntının Corbyn’in lider olduğu zamandan beri değişmediğini söylüyordu.

Badenoch Batı Şeria’daki işgalcilere yönelik ticaret yasağının Yahudi devletine yönelik fiili bir boykot olduğunu ve İşçi Partisi’nin antisemitizmle mücadele iddiasıyla bağdaşmadığını öne sürüyordu. Badenoch’a göre İngiliz Yahudileri İşçi Partisi’nin yasa dışı yerleşimlere yönelik tutumu sebebiyle ‘tüyler ürpertici bir gerçekle’ karşı karşıya kalmışlar. Badenoch, İşçi Partisi’nin bu tutumuyla İngiltere’nin ABD nezdindeki itibarını zedelediğini de savunuyordu.

Kemi Badenoch durumdan istifade ederek hem ABD’nin hem de İsrail Lobisi’nin desteğini sadece Muhafazakâr Parti’nin hak ettiğini söylemeye çalışıyor. Zaten Badenoch Mayıs 2025’te “Muhafazakâr İsrail Dostları”nın gerçekleştirdiği bir etkinlikte de Muhafazâkâr Parti’nin İngiltere parlamentosunda İsrail için “son savunma hattı” olduğunu söylemişti.

İngiltere’deki Ortodoks Yahudiler’in Başhahamı Ephraim Mirvis ise İşçi Partisi’nin tutumunu İngiliz Yahudileri için “kara bir gün” olarak niteliyor. Mirvis yasa dışı yerleşimlere yönelik önlemlerin ‘yalanlarla dolu İsrail karşıtı söylemler’e dayandığını ve Yahudi Devleti’ne karşı tehlikeli bir takıntı besleyenlere siyasi destek vermekten öteye gitmeyeceğini söylüyor. Hatta Mirvis “ sembolik politikalar” olarak nitelediği önlemlerin İsrail’e karşı düşmanca söylemleri besleyeceğini ve Yahudilere karşı nefret silahını kullananları cesaretlendireceğini savunuyor.

Güney Afrika’da doğup büyüyen Başhaham Mirvis’in açıklamaları İngiliz Yahudileri arasında polemiklere yol açtı. Birçok Yahudi grubu Mirvis’in tüm İngiliz Yahudilerini değil sadece kendi topluluğunu temsil ettiğini belirtiyorlar ve Mirvis’i İngiliz hükümetine karşı yetki sınırlarını aşmakla suçluyorlar. Mirvis’i İsrail’i temsil etmekle suçlayanlar da var. Bu çevreler Yahudilikle Siyonizm’in, İsrail’le İngiliz Yahudilerinin özdeşleştirilmesine muhalefet ediyorlar. Bazı Hahamlar ise Mirvis’in her eleştiriyi “Yahudilere saldırı” gibi göstermesini eleştiriyorlar.

Tabii ki bu tartışmaların odağında Yahudi kökenli İngiliz Dış İşleri Bakanı Ed Miliband var. Başhaham Mirvis’in açıklamaları da Miliband’ı hedef alıyor daha çok. Bu yüzden İngiliz Yahudileri Mirvis ile Miliband arasında bölünmüş bulunuyor. Mirvis’in açıklamalarına cevap veren Miliband ise Yahudi olmakla gurur duyduğunu, Haham Mirvis’e saygı duyduğunu, ancak onunla ayni fikirde olmadığını belirtiyordu. Siyonistler tarafından neredeyse Yahudi karşıtı ilan edilen Miliband’ın ailesinden birçok kişinin Naziler tarafından katledildiği biliniyor.

Başhaham Mirvis ise 2024’te yaptığı açıklamalarda; Gazze’de soykırım yürüten, on binlerce Filistinli çocuğu ve kadını katleden İsrail askerlerine övgüler dizmişti. Mirvis konuşmasında gurur duyduğu oğlunun da Gazze’de savaşan İsrail askerleri arasında yer aldığını söylemişti.

Bu tartışmalardan anlaşıldığı gibi Yahudiler arasında da “İsrail bölünmesi” derinleşiyor.