Bir yandan, son bir haftadır incelediğim ''Hür Adam''ı göstermeyi reddeden sinema salonları listesi''ne, diğer yandan da televizyonlardaki tartışma programlarında, gazetelerdeki köşelerinde üç kuruşluk yarım yamalak tarih bilgileriyle öfke içinde çığıran gözü dönmüş tiplere bakıyorum.Dincinin de solcunun da laikçinin de en bağnazını böylesine dostça kolkola girmiş, ''Hacı Fellini'' lâkaplı Mehmet Tanrısever''e koro hâlinde saldırırken gördükçe, ''Minyeli Abdullah''tan sonra bir kez daha tarih yazmayı
Bir yandan, son bir haftadır incelediğim ''Hür Adam''ı göstermeyi reddeden sinema salonları listesi''ne, diğer yandan da televizyonlardaki tartışma programlarında, gazetelerdeki köşelerinde üç kuruşluk yarım yamalak tarih bilgileriyle öfke içinde çığıran gözü dönmüş tiplere bakıyorum.
Dincinin de solcunun da laikçinin de en bağnazını böylesine dostça kolkola girmiş, ''Hacı Fellini'' lâkaplı Mehmet Tanrısever''e koro hâlinde saldırırken gördükçe, ''Minyeli Abdullah''tan sonra bir kez daha tarih yazmayı başardın be çılgın adam, helâl olsun sana!'' demekten kendimi alamıyorum.
* * *
Uzun yıllardan beri gerek gazetemizin sayfalarında,
“Bediüzzaman''ın ibretlik olaylarla dolu hayat hikâyesinin beyazperdeye aktarılması”
yönünde ısrarlı yazılar yazan, gerekse katıldığı radyo-televizyon programlarında, panellerde, söyleşilerde bu konuda coşku dolu konuşmalar yapan bir sinema yazarı olarak, bugün ne
“Hür Adam”
ın yapımcı-yönetmeni
Mehmet Tanrısever
''in, ne de anılan filmin oyuncuları, senaristleri ya da teknik ekibinin günü…
Bugün, öncelikle benim
“zafer günüm”
dür.
Ki bu fakirin ta
2000''lerin başlarından beri
çeşitli mecrâlarda konuya ilişkin olarak kaleme aldığı yazıları dikkatle takip etmiş bütün okurlar da an itibarıyla ortaya çıkan sonuçtan en fazla benim keyiflenmeye hakkım olduğu gerçeğini dostluk duyguları eşliğinde teslim edeceklerdir.
Masamın üzerinde, bir haftadır dönüp dönüp incelediğim bir belge var. Belgenin en tepesinde
“Hür Adam''ı göstermeyi reddeden sinema salonları”
ibaresi yer alıyor. Nereden geldiğini sormayın, çünkü işin bu tarafı hiç önemli değil; önemli olan tek şey böyle bir listenin var olması… Kaldı ki bizim gibi kulağı kesik sektör mensupları için bu türden ticarî belgelere ulaşmak hiç de zor değil…
Önceleri satır satır yayımlamayı düşündüğüm, fakat ülkedeki huzur ortamının bozulmaması adına içeriğini ifşâ etmekten son anda vazgeçtiğim o belgede
İstanbul
''dan
Şırnak
''a kadar uzanan genişçe bir havzada, hiç bir ticarî ve hukukî gerekçeleri bulunmamasına, hattâ iki haftalık hasılatları
“peşin ödeme”
yöntemiyle
garanti edilmesine rağmen
filmi göstermeyi reddeden irili ufaklı bir kaç düzine salonun isimleri sıralanmış durumda…
Sadece şunu açıklamakla yetineyim ki listenin ağırlığını,
İstanbul
,
Ankara
ve
İzmir
''de
“Beyaz Türkler”
in yaşadığı
“kurtarılmış bölgeler”
ile
Bediüzzaman Said Nursî
''nin hayatı boyunca bu topraklara egemen kılmaya çalıştığı
“Bizler, Türk ve Kürt olarak iki kardeş halkız”
mesajından ölesiye korkan,
PKK
ve onun siyasî uzantısının tahakkümündeki
bazı doğu şehirleri
oluşturuyor. Bu da zaten daha aylar öncesinden beklediğim doğal bir sonuçtu.
Öte yanda, son bir haftadır elimde uzaktan kumanda cihazıyla televizyon kanallarında geziniyorum. Daha
Bediüzzaman
''ın adını doğru düzgün telaffuz etmekten âciz,
“âyet”
ile
“hadis”
i birbirine karıştıran bazı tarihçi bozuntuları, konuşurken ağızlarından öfke içinde köpükler saçan bir takım kokana hatunlar,
“Bu adam bir vatan hainiydi! Nasıl olur da filmi yapılır! Bu cumhuriyete yönelik açık bir kalkışma!”
türünden çığırmalar içindeler…
Hepsine gülüyorum… Gülmekten de öte, ciddi ciddi acıyorum…
Çünkü bütün bunlar,
“resmî tarih”
in aşılmaz gibi görünen o yüksek duvarlarının bloklar hâlinde çatır çatır çökme sesleri…
“Mühim olan devrim, gerisi yalnızca görev zâyiâtıdır”
mantığıyla çalışan bir silindirin altında hayatları mahvedilmiş insanların kendilerinden sonraki kuşaklara unutturulmaya çalışılan acıklı hikâyeleri üzerindeki paslı pranga kilitlerinin yıllar sonra yeniden açılması vesilesiyle duyulan metal şakırtıları…
Sayın cumhuriyet savcısı, henüz gösterime bile girmeden
“Hür Adam”
hakkında soruşturma açmış. Kendisine kolaylıklar diliyorum. En az iki uzman hukukçunun danışmanlığında ve her karesi yürürlükteki Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre çekilmiş bir filmde ne tür bir kusur bulacak, gerçekten ben de meraktayım. Yıl
1980
olsaydı
Tanrısever
ve arkadaşlarını
Metris
''e,
Mamak
''a atmak çok kolay olurdu da
2011
''de, bütün hukuk kuralları
AB
mevzuatına uyumlu hâle getirilirken bir sinema filminin
2,5 dakikalık fragmanı
üzerinden
“vatana ihanet”
dâvâsı türetmek o kadar kolay bir iş değil…
Kaldı ki eğer hâlâ sinema filmlerini cezalandırma faslındaysak,
“Bu memlekette son 10-15 yıldır ülkedeki rejimi silah zoruyla devirmek isteyen Marksist-Leninist militanların, komünist şairlerlerin, Sabetayist kökenli azınlıkların ve ayrılıkçı-Kürtçü karakterlerin odak noktasında yer aldığı, Türkiye yakın tarihini yerden yere vuran o kadar çok sayıda film çekildi ki bütün bunların gösterimleri sırasında neredeydiniz, vatanı hainlerden koruma yönündeki o güzel refleksleriniz neden çalışmıyordu?”
diye sormak gerekiyor kanun koruyuculara…
Bu film için kalemini daha aylar öncesinden bileylemiş olan kimi sinema yazarlarına ise zaten söylenebilecek fazlaca bir şey yok.
“Biz 40 kişiyiz, birbirimizi biliriz”
misâli, onlar şu fânî hayattaki vazifelerini, biz de kendi vazifemizi yerine getirmekteyiz. Adınız kadar emin olabilirsiniz ki son günlerde sütunlarında
“Hür Adam”
a nefret kusan o kesim (ki bunlardan bir bölümü muhafazakâr çizgideki gazetelerde yazan kişilerdir), bazılarını sayfamda açıkça dile getirdiğim teknik-estetik eksikliklerinin hiç biri olmasaydı bile anılan filmi yine topa tutacaklardı.
“Hür Adam”
a yönelik vahşi eleştiriler, çok istisnai bir kaç kalem erbabının sağduyulu yorumları haricinde, hiç bir sinemasal temele dayanmıyor. An itibarıyla, bu sinemasal hikâyenin çevresinde yaşanan çatışma tamamen
“ideolojik”
dir; hak ve batıl arasındaki
“fikir mücadelesi”
dir. Manzara böyle olunca,
“Hür Adam”
da bu açıdan artık
10-15 TL
bilet bedeli ödenerek tüketilen sıradan bir sinemasal ürün olmaktan çoktan çıkmış durumdadır.
Bediüzzaman
''ı yarım yüzyılı aşkın bir süredir kimseciklerle paylaşmamaya and içmiş,
“Küçük olsun benim olsun”
felsefesinin yılmaz savunucusu konumundaki
“profesyonel Nurcular”
a da öyle uzun uzadıya değinmeyeceğim. Çünkü onların çapını da vizyonunu da son iki-üç yıldır
“Bediüzzaman Said Nursî Ulusal Kısa Film ve Belgesel Festivali”
için destek ararken görmüş bulunmaktayım. Geçen bayramda Hac görevini yerine getiren çok değerli bir dostum anlattı; Hac sırasında
Mekke
''deki çadırlarda
“Hür Adam”
dan söz açıldığında, bu gruba mensup bazı
“hassas”
(!) kişiler benim arkadaşa ateş püskürüp,
“Böyle bir günahkârlık olamaz, Bediüzzaman hiç kamera karşısında suret olarak gösterilir mi? Mehmet Tanrısever denen adam ahirette bu vebâlin altından nasıl kalkacak! Kesinlikle protesto edeceğiz o filmi!”
tarzında laflar etmişler.
Tanrısever
''i bilemem, fakat
Kâbe
''nin hemen yanıbaşında böyle sözleri sarfedebilen bir kafanın öteki tarafta işinin çok zor olacağı kesin…
Benzer türden olaylardan bir tanesi de daha geçtiğimiz günlerde benim yanımda cereyan etti. Filmin senaristini
Şanlıurfa
''dan arayan bir kaç kişi,
“Bediüzzaman''ın muhterem talebelerinden filanca ağabeyimizi filmin tuvalet sahnesinde gardiyanlara yumruk atmaya çalışırken göstermişsiniz. Bizim ağabeyimiz asla yumruk atmaz. Ya o sahneyi bütün kopyalardan kesip çıkartın, ya da sizi mahkemeye vereceğiz!”
şeklinde bir talepte bulunmaktaydı. Bu vatandaşların sözünü ettiği sahne de vaktiyle Nur talebelerine yapılan zulümleri göstermesi itibarıyla
“Hür Adam”
ın en güzel, en dokunaklı bölümlerinden biri… Filmin üç senaristi arasında yer alan sevgili
Ahmet Çetin
telefonunu kapatırken acı acı gülerek,
“Böyle hoyrat davranışlar karşısında ne yapacağımızı şaşırdık Ali Murat bey”
diyordu,
“Hiç kimseyi memnun edebilmek mümkün değil. Bir taraftan ulusalcılar saldırıyor, bir taraftan komünistler, diğer taraftan da kendilerine sinema yoluyla çok özel bir armağan sunmaya çalıştığımız dindar kesimler... ”
Tarih, filme
"bizim mahalle"
den yöneltilen bu eleştirilerin ne kadar suflî, ne denli
"laf olsun, torba dolsun"
mahiyetinde olduğunu elbette ki yazacaktır. Hoş zaten, bu gibi konulara son nokta, tarihin insafına bile kalmadan,
29 Aralık
günü
İstanbul-Kavacık
''taki evinden eşiyle birlikte alıp
"Hür Adam"
ın basın gösterimine getirdiğim,
Bediüzzaman
''ın hayattaki son talebelerinden biri olan sevgili
Salih Özcan
hocamız tarafından konuldu bile...
80
yaşındaki
Salih hoca
, iki buçuk saat boyunca gözyaşları hiç durmaksızın izlediği filmin ardından çevresini saran medya mensuplarına,
"O günlere yeniden dönmüş gibi oldum"
diyordu,
"Bediüzzaman''a ne hoş bir benzerliktir, tarihî gerçeklere ne kadar güzel bir sadakattir bu! Allah, emeği geçen herkesten razı olsun! Sinemacılar elbette ki bazı tarihî gerçekleri dramatik kurallara uyduracaklar. Sonuçta, bu bir belgesel değil. Önemli olan iyi niyetli olunması ve özden sapılmaması. Bu film de özden bir an bile sapmıyor. Bediüzzaman''ın dizinin dibinde 11 yıl geçirmiş bir adam olarak, ''Hür Adam''a sonuna kadar kefilim!"
Sen, sevgili Türkiye Cumhuriyeti halkı!
Beni bugüne kadarki sinemasal öngörülerimde hiç bir zaman yanıltmamış, sağduyusuna en az kendi sağduyum kadar güvendiğim bir kitle olarak, eline bir kez daha,
“Türkiye''nin gizli sahipleri”
pozisyonunu terk etmemek için direnenlere esaslı bir şamar atmanı sağlayacak müthiş bir fırsat geçmiş durumda…
Aylar önceki bir yazımda belirttiğim gibi, Türkiye Cumhuriyeti sinema tarihinde hasılat rekoru, yaklaşık
4 milyon 350 bin
biletli izleyiciyle
“Recep İvedik-2”
te… Bu utanç verici rakam, ülkemizin hem yüz yıllık entelektüel birikimini, hem de halkımızın sinema bilgisi ve bilincini simgeliyor ne yazık ki…
Yapımcılar görevini yaptı, dağıtıcılar görevini yaptı, benim gibi sinema yazarları da görevini yaptı…
Şimdi artık sıra sende…
“İvedik”
e müstahak bir toplum olmadığımızı cümle âleme sen göstereceksin ey güzel halkım!
* * *
“Hür Adam”ın teknik açıdan zirve noktaları
1)
Bir
“Beyaz Sinema”
akımı örneğinde ilk defa marş ritmli cılız ve monoton
“org müzikleri”
değil de görkemli bir semfoni orkestrası eşliğinde, epik bir filme yakışacak evrensel müzikal temalara yer veren özgün müzik çalışması (Özgün müzik bestecisi:
Yıldıray Gürgen
/ Besteleri yorumlayan:
Prag Semfoni Orkestrası
)
2)
Kendisinin
Bediüzzaman
makyajını ve canlandırdığı tarihsel karakterdeki performansını gördükten sonra, bu rol için Türk sinemasında artık başka birini kesinlikle düşünemediğim baş rol oyuncusu (
Mürşit Ağa Bağ
)
3)
Kullanılan otomobiller, giysiler, makyaj ve saç tasarımları, mekân olarak seçilen evler ve kullanılan bina tabelalarıyla, ele aldığı dönemin ruhunu kusursuza yakın bir gerçeklik içinde yansıtan sanat yönetimi (Sanat yönetmeni:
Berna Arslan
/ Kostüm tasarımcısı:
Nevruz Daban
/ Makyaj tasarımcısı:
Selin Eyel
)
4)
Son derece uzun ve karmaşık bir hikâyeyi doğru noktalarda girip çıkan
“flash-back”
ler, kesmeler ve zincirleme geçişlerle çok güzel toparlayıp yürüten usta işi bir kurgu (Kurgu yönetmeni:
Mevlüt Koçak
)
5)
Gerek çekimlerdeki kamera manevraları, ışık kullanımı ve çerçeve tercihleri açısından, gerekse post-prodüksiyon aşamasındaki
“eskitme”
efektiyle dönemin atmosferini büyük bir başarıyla yansıtan görüntüleme çalışması (Görüntü yönetmeni:
Ali Özel
)
* * *
''Hür Adam''ın sinemasal açıdan zirve noktaları
1)
Bediüzzaman''ın, hücresinde soğuktan tir tir titrerken yine de kendi kendine tevekkül içinde konuşarak bir ileri bir geri
volta attığı
sahne,
2)
Nur talebesi
binbaşının gözyaşları içinde
Allah''tan ölümü dilediği
sahne,
3)
İçinde bir parça insanlık kırıntısı kalmış olan herkesin izlerken gözlerini yaşartan, ardından da acı acı gülmesine yol açan
“tuvalet”
sahnesi,
4)
Bediüzzaman''ın aşıyla zehirlendikten sonra yerde acı içinde kıvranırken
anne ve babasını hatırlama
sahnesi,
5)
Bediüzzaman''ın
Mustafa Kemâl Paşa
ile görüşme sahnesi,
6)
Bediüzzaman''ın Rus saldırısı öncesinde yerel milislere
cihat çağrısı
yaptığı sahne,
7)
Küçük Asım
''ın Bediüzzaman sürgüne gönderilirken yağmur altında onun
ayak izlerine
bastığı sahne.
* * *
''Hür Adam''ın sinemasal açıdan zayıf noktaları
1)
Ülkeyi karıştıran şer güçleri simgeleyen
“masonik komite”
nin üyelerinin perdede fazlaca karikatürize durması, kendi aralarındaki diyalogların çok da gerçekçi bir yaklaşım içermemesi,
2)
Bazı yardımcı oyuncular ve figüranların rollerini taşımakta yetersiz kalması,
3)
Rus işgaline yönelik silahlı direniş sahnesinde
“sinemasal gösteriş”
in eksik olması, saldırı planlarında hiç Rus askeri gösterilmemesi,
4)
Böyle bir yapıma çok yakışacağı hâlde, filmin
“giriş jeneriği”
olmaması ve finaldeki -aşırı hızlı akan-
“roll caption”
formundaki bitiş jeneriğinin de font tercihi açısından perdede yeterince şık durmaması.
* * *
Bu sahne mi Mustafa Kemâl Paşa''ya hakaret ediyor Allah aşkına?
Yok efendim,
Bediüzzaman
aslında
Meclis
''e hiç gitmemiş de,
Atatürk
''le hiç konuşmamış da…
Atatürk
''ün ondan haberi bile yokmuş da… Hem gitse bile, nasıl
bacak bacak üstüne
atarmış da…
Bediüzzaman, Atatürk ile tabiî ki görüşmedi kara cahiller…
Çünkü,
Kasım-1922
''de henüz
“Atatürk”
yoktu… Tıpkı
“cumhuriyet”
diye bir rejimin olmadığı gibi… Yalnızca, çökmekte olan
İstanbul Hükûmeti
''ne karşı
Orta Anadolu
''da üslenmiş, vatandaşları, toplumun ileri gelenleri ve dış dünya nezdinde konumunu sağlamlaştırmaya çalışan bir
“Ankara hükûmeti”
ile o hükûmetin kurduğu bir
“Millî Meclis”
vardı…
Meclis
''in başında da çevresindeki herkesin sevip saydığı, başta
Çanakkale zaferi
olmak üzere sicilinde yığınla askerî başarı bulunan
Mustafa Kemâl
adlı genç bir paşa…
Bediüzzaman
, o
Meclis
''i ziyaret etti, o
Meclis
''te konuştu, o
Paşa
''yı ziyaret etti,
“Çankaya''daki 15 yıllık reisicumhur Atatürk”
ü değil… Ülkenin kurtuluş mücadelesinin devam ettiği kaotik bir süreçte, hiç kimsenin kimseye beden diliyle üstünlük taslamaya çalışmadığı son derece mütevazı bir meclis ortamında, birbirlerinin bütün siyasal görüşlerine (doğal olarak) katılmayan, fakat birbirlerine azamî düzeyde hürmet eden iki akran, iki cesur
“gâzi”
olarak görüştü bu iki adam…
“Nasıl olur da Ata''nın karşısında bacak bacak üstüne atarmış”
diye vızırdananlar, aynı dönemin toplu heyet fotoğraflarına bir baksınlar hele;
asker arkadaşları, milletvekilleri, ulemanın temsilcileri
Mustafa Kemâl Paşa ile nasıl bir samimiyet içinde görülüyor!
* * *
''Hür Adam''ın finali neden açık bırakıldı?
163 dakika
süreli
“Hür Adam”
filmi,
Bediüzzaman Said Nursî
''nin 1940''ların sonunda serbest bırakılıp yeniden
Isparta-Barla
''ya dönüşü ve orada kendisini sevgiyle karşılayan kasaba ahalisine yaptığı konuşmayla sona eriyor. Bu durum da filmi (yapımcı-yönetmen
Mehmet Tanrısever
''in hayâlini bilmeksizin) izleyen sinemaseverlerin büyük bölümü tarafından,
“Üstad''ın hayatının son dönemindeki bazı önemli olayların atlanmasına yol açan vahim bir hata”
olarak yorumlandı. Halbuki, senaryonun yazımında bilinçli olarak böyle bir noktalama yapılmıştı. Eğer ki
“Hür Adam”
ticarî açıdan başarılı olur ve en azından yapım masraflarını çıkarmayı başarırsa, çok daha iddialı prodüksiyon koşullarında bir de
“Hür Adam-2”
çekmeyi arzuluyor Tanrısever. Çekilecek olan devam filminde de
Bediüzzaman''ın 1950-1960 dönemi ve sonrasındaki gelişmeler
izleyiciye aktarılacak.
Allah izin verirse, içinde bulunduğumuz yıl ya da en geç gelecek yıl çekimlerine başlanacak olan o bölümde Türkiye''nin çok partili demokrasiye geçiş süreci,
Bediüzzaman
''ın merhum başbakan
Adnan Menderes
döneminde hız kesmeden sürdürdüğü toplumu aydınlatma mücadelesi,
1960
''daki vefâtı, hemen ardından gelen
27 Mayıs 1960
askerî darbesi ve darbeyle birlikte
mezarının cuntacılar tarafından talan edilmesi
anlatılacak.
İlkine göre çok daha yüksek yapım standartları gerektiren bu ikinci filmin gerçeğe dönüşebilmesi içinse öncü filmin sinema salonlarında hak ettiği maddî ve manevî karşılığı bulması şart…
* * *
Filmin kısaltılmasına Özen Film yetkilileri karşı çıktı
“Hür Adam”
a yönelik eleştirilerden bir kısmı
“süresi”
nde odaklanıyor. O konuda da olayı uzaktan takip eden çevrelerin önemli bir bilgi eksikliği söz konusu… Şöyle ki film, bundan yaklaşık iki ay kadar önce, yani kurgu aşamasının tamamlanmasının hemen ardından, ülke çapındaki dağıtımına aday olan
Özen Film
''in üst düzey yöneticilerine izletildi. Yapımcı-yönetmen
Mehmet Tanrısever
, bu dar katılımlı izleme seansında, meslekî deneyimi ve bilgisine en üst düzeyde güvendiği uzman bir isim olarak
Özen Film
''in patronu
Mehmet Soyarslan
''a, yanı sıra anılan şirketin diğer yöneticilerine,
“Sizleri rahatsız eden ya da hikâyeyi sarkıtan, filmin bütünlüğü açısından gereksiz gördüğünüz bir bölüm varsa hep birlikte değerlendirelim, gerekiyorsa da keselim”
diyerek her türlü değişikliğe açık olduğunun işaretini verdi.
Ancak, filmi baştan sona pür dikkat izleyen
Özen Film
ekibi,
“Bu hikâye kesilip de iki saatte indirilirse zedelenir, şimdiki hâliyle gayet güzel. Epik tarihsel filmler için süre o kadar önemli bir sorun değil. Zaten ''Hür Adam''ı izlemeye niyetlenecek olan sinemaseverler de böylesi yapımlardaki süre uzunluğuna alışkındır”
diyerek filmden bir tek karenin bile çıkartılmasına karşı çıktılar. Sonuçta da
“Hür Adam”
ın kopyalarının
Tanrısever
''in kurguladığı uzunlukta basılmasına karar verildi.
Ki bu kritik noktada aldıkları etik karardan dolayı
Özen Film
yönetimini ayrıca tebrik etmek gerekiyor; çünkü
163 dakikalık
bir filmin dağıtımına onay vererek ticarî açıdan ciddi bir risk yüklenmiş oldular. Sistemin alışkın olduğu
90 ilâ 120 dakikalık
süreli filmlerden daha uzun olan yapımları dağıtıma sokmak, ülke çapındaki sinema salonlarında
her gün 3 seansın eksik oynaması
anlamına geliyor. Ancak, Özen Film,
“Hür Adam”
ın ağır kesintilere uğratılıp içerik değerini yitirmemesi için bu kaybı iyi niyetle kabullendi.
* * *
Mahsun Kırmızıgül''den Hacı Fellini''ye dostça destekler
Geçen yıl, jakoben solcularla jakoben İslâmcıların -tıpkı şimdilerde
Mehmet Tanrısever
''e yaptıkları gibi- insanın gözlerini yaşartan bir
kardeşlik duygusu
(!) içinde yan yana sıralanarak koro hâlinde saydırdıkları bir başka sinemacımız olan
Mahsun Kırmızıgül
,
“Hür Adam”
ın çekim sürecinde
Feza Film
''e bazı dostça yardımlarda bulundu.
Tanrısever''in
“Filmimiz için usta bir besteci ve iyi bir orkestra arıyoruz, bize yardım et”
demesi üzerine devreye girerek,
Hacı Fellini
''yi kendisinin her üç filminin de müziklerini yapan değerli müzisyen
Yıldıray Gürgen
ile tanıştıran
Kırmızıgül
, ayrıca
“Hür Adam”
ın bestelerinin (onun da daha önce bir kaç kez çalıştığı)
Çek Cumhuriyeti
''ndeki
Prag Semfoni Orkestrası
tarafından icrâ edilmesini sağladı. 15-20 yıl önceki kliplerinde
“kırmızı ceket”
giymesine rağmen (!)
İstanbul Teknik Üniversitesi Devlet Konservatuarı Şan Bölümü
mezunu bir müzik adamı olarak
Kırmızıgül
''ün yaptığı bu dostça yönlendirmeler, filmin müzikal hazırlıklarının her aşamasında yapım ekibine destek ve aracı olması,
Feza Film
''e hem ekonomik açıdan büyük bir tasarruf sağladı, hem de çok kaliteli bir
“soundtrack”
albümün ortaya çıkmasına vesile oldu.
Türk sinema tarihinde
Bediüzzaman
''ın adını dramatik bir filmde (
“New York''ta Beş Minare”
) ilk kez anmış senarist-yönetmen unvanını taşıyan
Mahsun Kırmızıgül
, bu yardımlarla da yetinmeyerek
“Hür Adam”
için İngiltere''deki
Zound Stüdyoları
''nın teknik ekibiyle temas kurarak, filmin ses kayıt ve mikyaj çalışmalarının son derece mâkûl bir bedel karşılığında gerçekleştirilmesine aracılık etti.
Bu bilgileri de sinema üzerine yazıp çizen aşırı heyecanlı bebelerimizin henüz bilmedikleri küçük, fakat önemli ayrıntılar olarak, hem sayfalarımıza hem de tarihe not düşmüş olalım.
* * *
Profesyonelce bir ön tanıtım, mükemmel bir başlangıç
Feza Film
,
“Hür Adam”
ın kamuoyuna tanıtım sürecine, filmin prodüksiyon mâliyetinin dörtte biri dolayında yatırım gerçekleştirdi. Geçtiğimiz yılın yaz aylarından bu yana profesyonel bir reklâm ajansı aracılığıyla filmin çekim ve post-prodüksiyon aşamalarına ilişkin olarak sinemaseverlere medya üzerinden düzenli bilgiler aktaran şirket, basın gösterimini de
İstanbul
''un en modern sinema komplekslerinden biri olan,
Mecidiyeköy-Cevahir Alışveriş Merkezi
bünyesindeki
Megaplex
''te gerçekleştirdi.
29 Aralık 2010 Çarşamba
sabahı gerçekleştirilen ön gösterim,
“Yahşi Batı”
ve
“Av Mevsimi”
gibi geride bıraktığımız yılın en iddialı yapımları da dahil olmak üzere, son yıllarda (yerli ya da yabancı) bir sinema filmi için düzenlenen en yoğun katılıma sahne oldu.
İlk kez
“dijital medya-baskılı medya-görüntülü medya-sesli medya”
gibi rencide edici ayrımlar yapılmaksızın, sinema üzerine yazıp çizen, bu alanda topluma hizmet veren
bütün yazarlar, editörler, haberciler
ve
programcılar
herhangi bir statü farkı gözetilmeksizin gösterime topluca davet edilirken, sinema medyasında sınıfsal farklılık yaratan uygulamaları tarihe gömen bu eşitlikçi çağrının sonucunda
300 kişilik
salonun tamamen dolduğu gözlendi.
Aynı yüksek kalite çıtası ve ayrı-gayrısız yaklaşım, filmin
4 Ocak Salı
akşamı
Maslak-TİM Gösteri Merkezi
''nde düzenlenen galasında da sürdürüldü.
2000 kişilik
seçkin bir davetli kitlesini ağırlayan galada, filmin tek karesini bile izlemeksizin ortama sızıp provokatif sloganlar atmaya başlayan
Ulusal Partili bir grup sosyalist yobaz
ise güvenlik görevlilerinin müdahalesine bile gerek kalmaksızın, bizzat izleyicilerin girişimleriyle kısa sürede derdest edilerek dışarı atılacaktı.
7 Ocak Cuma
günü,
“Eyyvah Eyvah-2”
gibi (tamamen farklı türde olmasına karşın) gişe açısından son derece dişli bir rakibin karşısında ticarî gösterime sunulan
“Hür Adam”
için önceki gün akşam saatlerinde İstanbul''un
Avrupa
ve
Anadolu yakası
sinemalarında genel bir araştırma yaptığımızda da telefonla aradığımız salonların tümü
“önümüzdeki 48 saat için bütün seansların dolu olduğu”
bilgisini vermekteydi.
