Bu kapıyı kim unutturdu

Türkiye’yi Bağdat’a bağlayacak yeni ticaret hattı için açılması planlanan Ovaköy Sınır Kapısı, terörist kuşak planlarını keseceği için her dönem engellendi. IKBY’nin referandum hamlesi sonrası hayata geçirilmesi zorunluluk halini alan proje, bugün bir kez daha rafa kaldırılma riskiyle karşı karşıya.

Irak ile 10 milyar dolara ulaşan ticareti tek kapıya mahkum eden Habur’a alternatif sınır kapısı projelerinde ilerleme kaydedilemedi. Türkiye’nin, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) bölücü referandum adımı sonrası Bağdat yönetimine önerdiği Ovaköy Sınır Kapısı Projesi bir kez daha rafa kaldırılma riskiyle karşı karşıya. Ovaköy Projesi’nin hayata geçirilememesinin sebebi olarak, kapı karşısındaki terörist unsurların varlığı başı çekiyor. Sincar’da PKK unsurlarının yanısıra DEAŞ’ın uyuyan hücreleri de yuvalanmış durumda.

Ovaköy üzerinden açılacak güvenli ticaret koridoru, getireceği avantajlar ve stratejik katkılarla dikkat çekiyor. Bu yol sayesinde Türkiye ile Bağdat arasında doğrudan temas kurulacağı gibi, iki ülke ticaretinde IKBY’ye bağımlılık ortadan kalkacak, ticaret yolu güzergahı üzerindeki terörist yapılanmaların kalbine indirilecek ticaret kalkanıyla, bölge istikrar ve refaha kavuşturulacak. Halen Habur kapısı, Türkiye ile Irak arasında artan ticaret hacmini karşılamakta zorlanırken, yeni ticaret yolunun iki ülke ticaret hacminin artmasına da önemli katkı sunacağı değerlendiriliyor.

Türkiye, bugün İran ile 5 sınır kapısından yaklaşık 6 milyar dolarlık ticaret yaparken, Irak ile sadece tek sınır kapısı olan Habur üzerinden 10 milyar dolara yakın bir ticaret söz konusu. Bu ticaretin sadece 1,5 milyar dolarlık kısmı Irak’ın kuzeyine, kalan 6.5 milyar dolarlık bölümü ise Bağdat’a yapılıyor. Irak ile ticarette, alternatif sınır kapıları bugüne kadar pek çok kez gündeme geldi. Ancak bu çabalar, bugünler için düşünülen terörist kuşak planlarını keseceği için her dönem engellendi. Bugün bir kez daha ‘Ovaköy’ü kimler engelliyor?’,’Türkiye’yi tek merkezden ticarete kimler mahkum ediyor?’ soruları soruluyor.

Türkiye’nin alternatif kapı için Saddam yönetimiyle anlaştığını duyurmasının hemen ardından, İncirlik’ten kalkan Çekiç Güç uçakları, yeni ticaret güzergahı üzerinde top oynayan çocukları havadan vurdu. Amerika, üzerinde görüşmeler süren yeni ticaret hattını bombalayarak “buna müsaade etmem” mesajı verdi. 2003 yılında da planlamalar bir kez daha gündeme taşındı; ancak bu defa da Amerika’nın Mart 2003’te Irak’ı işgal etmesiyle çalışmalar rafa kaldırıldı.

IKBY’nin referandum adımıyla önemi bir kez daha ortaya çıkan Ovaköy Sınır Kapısı, son olarak 2013 yılında gündeme getirilmiş, Silopi Ovaköy ve Aktepe’de iki yeni sınır kapısı açılacağı, çalışmaların yürütüldüğü duyurulmuş, ancak bu çalışmalar da nihayete erdirilememişti.

Bağdat ile ticarette öne çıkan Ovaköy Sınır Kapısı, IKBY yönetimindeki topraklarda çok kısa bir mesafe kat ettikten sonra Türkmen ve Arap bölgeleri üzerinden Bağdat’a uzanan bir ticaret yolunu öngörüyor. Hattın yolu, Tel Afer’in kuzey batısından Musul’a, oradan da Kerkük üzerinden Bağdat’a bağlanıyor. Yolun Musul’a giden ana yola bağlanması için 120 kilometrelik bir stabilize yolun uluslararası ticaret yolu haline getirilmesi ve Dicle’ye köprü yapılması gerekiyor. Türk iş adamları ilk günden bu yatırım için hazır olduklarını yetkililere iletmiş durumda.