Çin büyük veri programı kullanarak Uygur Türklerini gelişigüzel gözaltına alıyor

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Çin'i Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki Müslümanlara teknoloji kullanarak baskı yapmak ve büyük bir veri programı ile Uygur Türklerini gelişigüzel gözaltına almakla suçladı.

Sincan'ın Aksu vilayetinden 2 binden fazla tutuklunun listesine ulaşan HRW, yaptığı açıklamada ''Entegre Ortak Operasyonlar Platformu'' (IJOP) adlı büyük veri programının söz konusu listedeki kişileri hedef aldığını ve yetkililerin bu kişileri daha sonra siyasi eğitim kamplarına gönderdiğini bildirdi.

IJOP veri programının Sincan'daki çeşitli duyu sistemlerinden insanlar hakkında veriler topladığı ve potansiyel tehdit olarak düşündüğü kişilerin isimlerini yetkililere gönderdiği belirtilen açıklamada, Çinli yetkililerin ise söz konusu kişileri siyasi eğitim kamplarına götürdü ifade edildi.

''Gözetleme programı'' olarak nitelendirilen veri programının Karakaş'tan kişilerin gözaltına alınmasında da kullanıldığına dikkat çekilen açıklamada, yurt dışından bir numaradan 4 kez aranan bir kişinin IJOP veri sistemi tarafından ''hassas ülkelerle bağlantılı'' kategorisine alındığına işaret edildi.

Açıklamada görüşüne yer verilen Çin araştırmacısı Maya Wang ise ''Çin hükümeti listedekilerin ailelerine bir cevap borçlu, neden gözaltındalar ve şimdi neredeler.'' ifadesini kullandı.

HRW, açıklamada ayrıca, çok sayıda Uygur Türkünün günlük yasal ve şiddet içermeyen davranışları nedeniyle Çinli yetkililerce gözaltına alındığına ve bu durumun Çin hükümetinin Sincan'da ''suçluları hedef aldıkları'' açıklamasıyla çeliştiğine dikkati çekti.