Türkiye yeni otomotiv düzeninin kazananlarından biri olabilir mi?

Çin'in yükselişi…

Amerika'nın yeni sanayi politikası…

Avrupa'nın yeniden yapılanma arayışı…

Bütün bu gelişmeler yalnızca Almanya'yı ilgilendirmiyor.

Aslında küresel otomotiv sektöründe yeni bir yatırım haritası oluşuyor.

Önümüzdeki on yılın en önemli sorularından biri artık şu olacaktır:

Alman otomotiv şirketleri yeni yatırımlarını nerede yapacak?

Yaklaşık otuz yıl boyunca bu sorunun cevabı büyük ölçüde Çin'di.

Bugün ise jeopolitik riskler, ticaret savaşları, gümrük tarifeleri ve tedarik zinciri güvenliği nedeniyle şirketler üretim ağlarını çeşitlendirmeye çalışıyor.

İşte tam bu noktada Türkiye, yalnızca coğrafi konumu nedeniyle değil, sahip olduğu sanayi altyapısıyla da dikkat çekebilir.

Türkiye'nin En Büyük Gücü Coğrafya Değil

Türkiye denildiğinde ilk akla gelen avantaj çoğu zaman Avrupa'ya yakınlığı oluyor.

Elbette bu önemli.

Ancak bence Türkiye'nin asıl avantajı başka yerde.

Türkiye yaklaşık altmış yıldır Avrupa otomotiv endüstrisinin içindedir.

Bugün Türkiye'de yalnızca montaj yapılmıyor.

Motor parçaları…

Şanzıman bileşenleri…

Elektronik sistemler…

Kalıp teknolojileri…

Pres üretimi…

Robotik üretim…

Kalite sistemleri…

Test merkezleri…

Yüzlerce yerli tedarikçi artık Avrupa standartlarında üretim yapabiliyor.

Bu, birçok ülkenin henüz sahip olmadığı büyük bir avantajdır.

Sessiz Güç: Almanya'daki Türk Mühendisler

Ancak bence Türkiye'nin en önemli avantajı çoğu zaman hiç konuşulmuyor.

Bugün Almanya'da yalnızca BMW, Mercedes-Benz ve Volkswagen'de değil;

Bosch…

ZF…

Schaeffler…

Mahle…

Continental…

Brose…

Magna…

ve yüzlerce otomotiv şirketinde on binlerce Türk kökenli çalışan görev yapıyor.

Aralarında;

işçiler,

usta başları,

kalite uzmanları,

satın alma yöneticileri,

proje liderleri,

Ar-Ge mühendisleri,

üretim müdürleri,

ve üst düzey yöneticiler bulunuyor.

Bu insanlar yalnızca çalışmıyor.

Aynı zamanda onlarca yıldır Alman üretim kültürünün içinde yetişiyorlar.

Alman kalite sistemlerini biliyorlar.

Seri üretimi biliyorlar.

Tedarikçi yönetimini biliyorlar.

Satın alma metodolojisini biliyorlar.

Problem çözme kültürünü biliyorlar.

Yani aslında iki ülke arasında görünmeyen bir bilgi köprüsü oluşturuyorlar.

Bu, ekonomik istatistiklerde görülmeyen ama son derece değerli bir sermayedir.

Çin'de Olan, Türkiye'de de Olabilir mi?

Burada ilginç bir tarihsel benzerlik bulunuyor.

Yaklaşık otuz yıl önce Alman şirketleri Çin'e yatırım yaptığında yalnızca fabrika kurmadılar.

Bilgiyi de taşıdılar.

Bugün Çin'in ulaştığı seviyenin arkasında büyük ölçüde bu bilgi transferi bulunuyor.

Şimdi yeni soru şu olabilir:

Benzer bir süreç, Avrupa ile Türkiye arasında daha ileri teknoloji alanlarında yaşanabilir mi?

Elbette birebir aynı şekilde değil.

Türkiye'nin ölçeği, iç pazarı ve sanayi yapısı Çin'den farklı.

Ancak özellikle;

elektrikli araç sistemleri,

batarya paketleme,

güç elektroniği,

otomotiv yazılımı,

otonom sürüş testleri,

yapay zekâ uygulamaları,

ve mühendislik hizmetleri

gibi alanlarda Türkiye'nin daha büyük rol üstlenmesi mümkündür.

Neden Türkiye?

Çünkü Almanya açısından bakıldığında Türkiye birçok avantajı aynı anda sunabiliyor.

Avrupa'ya birkaç günlük lojistik mesafesi.

Gelişmiş otomotiv yan sanayisi.

Gümrük Birliği sayesinde güçlü ticari entegrasyon.

Genç mühendis nüfusu.

Uluslararası üretim tecrübesi.

Ve en önemlisi…

Alman sanayi kültürünü bilen çok geniş bir insan kaynağı.

Bu özelliklerin tamamını aynı anda sunabilen ülke sayısı oldukça sınırlıdır.

Türkiye bu ülkelerin başında gelmektedir.

Burada gerçekçi olmak gerekir.

Bu fırsat kendiliğinden gerçekleşmeyecektir.

Türkiye'nin de önemli adımlar atması gerekir.

Yatırım ortamının güçlendirilmesi.

Hukuki öngörülebilirliğin artırılması.

Nitelikli mühendis yetiştirilmesi.

Üniversite-sanayi iş birliklerinin güçlendirilmesi.

Batarya teknolojileri.

Yarı iletken ekosistemi.

Yapay zekâ.

Yazılım geliştirme.

Yüksek katma değerli üretim.

Enerji maliyetlerinde rekabetçilik.

Eğer bunlar başarılabilirse Türkiye yalnızca otomobil üreten değil, otomobil geliştiren ülkeler arasına da girebilir.

Belki de Yeni Ortak Türkiye Olabilir

Yaklaşık otuz yıl boyunca Alman otomotiv şirketlerinin en büyük stratejik ortağı Çin oldu.

Bugün ise dünya değişiyor.

Amerika kendi üretimini geri çağırıyor.

Çin kendi markalarını küresel oyuncular hâline getiriyor.

Avrupa yeni bir denge arıyor.

İşte tam bu noktada Türkiye yalnızca ucuz iş gücü sunan bir ülke olarak değil;

mühendislik,

üretim,

yazılım,

Ar-Ge

ve tedarik zinciri açısından güvenilir bir ortak olarak öne çıkabilir.

Bu, yalnızca Türkiye için değil, Alman otomotiv endüstrisi için de stratejik bir seçenek olabilir.

SONUÇ

Yirminci yüzyılın otomotiv sorusu şuydu:

En iyi otomobili kim yapıyor?

Bugün ise sorular değişti.

Bataryayı kim geliştiriyor?

Çipi kim üretiyor?

Yazılımı kim yazıyor?

Yapay zekâyı kim eğitiyor?

Hammaddeyi kim rafine ediyor?

Enerjiyi kim yönetiyor?

Üretim bilgisini kim elinde tutuyor?

Yeni modeli kim daha hızlı geliştiriyor?

Ve bütün bunları aynı sanayi ekosistemi içinde kim bir araya getirebiliyor?

Çin bu soruların önemli bir kısmına güçlü cevaplar verdi.

Amerika yeni sanayi politikasıyla kendi üretim gücünü yeniden inşa etmeye çalışıyor.

Avrupa ise tarihinin belki de en büyük sanayi dönüşümünü yaşıyor.

Almanya hâlâ dünyanın en güçlü mühendislik merkezlerinden biri.

Ancak artık yalnızca daha iyi otomobil üretmek yeterli değil.

Yeni değer zincirini de kurmak gerekiyor.

Türkiye ise bu büyük dönüşümü doğru okuyabilirse, yalnızca izleyen değil, şekillendiren ülkelerden biri olabilir.

Çünkü gelecek, yalnızca en güçlü motora sahip olanların değil;

bilgiyi, teknolojiyi, üretimi ve insan kaynağını aynı strateji içinde birleştirebilen ülkelerin olacak.

Dünya, Türkiye'yi kesinlikle hemen değerlendirmelidir.