Ekonomi Zincir marketlerin fiyat oyunu yazışmalara yansıdı Zam için hazırlanıyoruz

Zincir marketlerin fiyat oyunu yazışmalara yansıdı: Zam için hazırlanıyoruz

Rekabet Kurulu, 5 zincir markete verilen toplam 2,7 milyar liralık idari para cezasının gerekçeli kararını yayımladı. Kararda 5 zincir marketin kendi aralarında yaptıkları yazışmaların kartel niteliği taşıdığına kanaat getirildi. Söz konusu yazışmalarda bir market görevlisinin zam için hazırlık yapıldığını yazıp diğer marketlerdeki fiyatları sorduğu görülüyor.

Abone Ol Google News
Haber Merkezi İHA
Zincir marketlerin fiyat oyunu yazışmalara yansıdı: Zam için hazırlanıyoruz
Foto/arşiv

Rekabet Kurumu tarafından aralarında A101, BİM, CarrefourSA, Migros’un da bulunduğu toplam 29 teşebbüs ve bir dernek hakkında Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma başlatılmıştı.

Soruşturma heyetinin yaptığı inceleme ve tespitler sonucunda 5 zincir market arasında doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla satış fiyatlarının ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı, piyasanın organize edildiği, artırılan fiyatların rakiplerle eş zamanlı raflara yansıtıldığı, söz konusu marketlerin ürünün satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4. maddeyi ihlal ettikleri iddiaları üzerine sözlü savunmaları alınmıştı.

Toplam 16 saat süren sözlü savunmaların ardından 29 Ekim 2021’de Rekabet Kurumu soruşturmaya ilişkin nihai kararını vermişti. Karara göre BİM’e 958 milyon 129 bin 194 lira, CarrefourSA’ya 142 milyon 469 bin 772 lira, Migros’a 517 milyon 672 bin 762 lira ve A-101’e 646 milyon 582 bin 329 lira olmak üzere 5 zincir markete toplamda 2 milyar 649 milyon 223 bin 94 lira idari para cezası verilmişti.

KARAR YAYIMLANDI

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle ise 11 Ocak’ta 5 zincir markete verilen idari para cezasının gerekçeli kararının yayımlanacağını duyurmuştu. Rekabet Kurumu’nun resmi internet sitesinden “Perakende gıda ve temizlik ürünleri ticareti ile iştigal eden zincir marketler ile bunların tedarikçileri konumunda olan üretici ve toptancı seviyesindeki teşebbüslerin fiyatlama davranışlarının incelenmesi” konulu bir karar yayımlandı.

28 Ekim 2021’den 18 Ocak’a kadar olan 80 günlük süre içerisinde hazırlanan kararda, Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) sunduğu zincir marketlerin geriye doğru fiyat hareketlerinin geometrik ortalamalarının yer aldığı Excel çalışmasından ve zincir marketlerin 2019 Aralık ayından itibaren Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı (TÜİK) ile paylaştıkları verilerden faydalanıldı. Gerekçeli kararda, Türkiye genelinde yaklaşık 10 bin mağazası bulunan A-101, 7 bin 600 mağazası ve ürün portföyünde 750 ürünü bulunan BİM, 52 ilde 647 mağazası bulunan CarrefourSA ve 2019 yılında 2 bin 153 mağazaya sahip Migros’un para cezasına nasıl çarptırıldığına dair bilgilerden ve yazışmalardan oluşan deliller yer alıyor.

5 zincir market aralarında yaptıkları yazışmaların kartel niteliği taşımadığını savundu

Kararda, söz konusu 5 zincir marketin birbirleri ile mesajlaşarak satış fiyatlarının belirlenmesi ve bilgi alışverişinden doğan ihlallere ilişkin 26 tespite yer verildi. Rekabet Kurumu tarafından sunulan söz konusu 26 tespit sözlü savunmada tartışıldı. Buna göre 5 zincir market tarafından idari para cezasına ilişkin yapılan savunmada, 26 tespitte ele alınan davranışların topla-dağıt gibi kartele işaret etmediği belirtilerek, yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi olarak sınıflandırılabileceği ya da bilgi değişiminin söz konusu olabileceği ifade edildi. 5 zincir market, fiyatlarda anlaşılması ile elde edilen satış gelirinin toplam satış gelirinin küçük bir kısmını karşıladığı gerekçesiyle hafifletici unsur olarak ele alınmasını istedi. Savunmada, muhtemel ihlal iddialarının yalnızca sınırlı sayıda ürünle ilişkili olduğu savunularak, ilgili ürünlerden elde edilen satış gelirlerinin toplam satış gelirlerinin küçük bir kısmını karşıladığı öne sürüldü. Ayrıca savunmada bu durumun göz önüne alınması ile ceza tespiti yapılırken hafifletici unsur olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.

Rekabet Kurulu, 5 zincir marketin kartel niteliğinde anlaşma sağladıklarına kanaat getirdi

Rekabet Kurulu ise söz konusu savunmaya karşı 26 tespitte ele alınan eylemlerin satışa sunulan pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt özelliği sergileyen kartel niteliğinde anlaşma veya uyumlu eylemler olduğunu belirtti. Rekabet Kurulu, bundan dolayı tespit edilen ihlallerin yeniden satış fiyatının belirlenmesi veya bilgi alışverişinden doğan diğer ihlaller başlığı altında belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak yapılan savunmaya katılmadı. Rekabet Kurulu, elde edilen satış gelirinin 5 zincir marketin cirolarının küçük bir kısmını kapsadığı gerekçesiyle davranışın hafifletici unsur olarak ele alınmasına kanaat getirdi.

Rekabet Kurulu, 5 zincir marketin kartel niteliğinde anlaşma sağlamasına karşın savunmada bahsedilen fiyatlarda anlaşma ile elde edilen satış gelirinin toplam satış gelirinin küçük bir kısmını karşıladığı gerekçesiyle hafifletici unsur olarak ele alınmasını istemesini dikkate alarak, söz konusu ürünlerin 5 zincir marketin cirolarının küçük bir bölümünü temsil etmesi gerekçesiyle hafifletici unsur olduğuna kanaat getirdi.

Rekabet Kurulunca soruşturma kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler çerçevesinde A101, BİM, CarrefourSA, Migros’un satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip, topla-dağıt özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna varıldı

Kararda Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin karteller için yüzde 2’si ile yüzde 4’ü, diğer ihlaller için yüzde 0,5’i ile yüzde 3’ü arasında bir oran esas alındığı hatırlatıldı.
Rekabet Kurulu’nun kararında 5 zincir marketin perakendecilerin geleceğe dönük fiyatları ve fiyat geçiş tarihleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşımına aracılık etmesi yönüyle açıkça perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip kartel görünümünde ortaya çıkan anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine karar verildi. İdari para cezası, 5 zincir marketin yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde 2’si ile yüzde 4’ü arasında verildi. Buna göre kararda 5 zincir markete verilen toplam 2 milyar 649 milyon 223 bin 94 lira idari para cezası, yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde 2’si ile yüzde 4’ü arasında verildi.

“3.45 ve 3.75 olmuş. Hemen geçiyoruz”

Bir CarrefourSA yetkilisinin mobil cihazından alınan Whatsapp görüşmesinde şunlar konuşuldu:

“CarrefourSA yetkilisi: BİM süt ürünlerinde fiyat geçişi yapmış. Ne kadar olduğunu bir araştırır mısınız?

Bir CarrefourSA çalışanı: Bugün BİM’den fiyat aldırıyorum. Fiyat elime geçtiğinde paylaşırım.

Bir CarrefourSA çalışanı: Benim bildiğim, haftaya salı günü geçecek dün geçmemişti. Her gün düzenli baktırıyoruz.

CarrefourSA yetklisi: Bugün geçmiş, A101’de bir çalışanın keyfi yerindeydi. Onlar da şimdi geçiyorlarmış.

Bir CarrefourSA çalışanı: Hemen tekrar baktırıyorum. 3.45 ve 3.75 olmuş. Geçiyoruz. Birkaç mağazayı daha kontrol ediyoruz.”

Yazışmaların araştırılması kapsamında, “Strategy team” isimli Whatsapp grubunda bir SAVOLA çalışanı tarafından bir Migros çalışanı ile yaptığı görüşme ele alındı. Konuşma şu şekilde:

“Savola çalışanı: Adamlar düşecek, lütfen fiyatı düzeltin.
Migros çalışanı: A-101 4,5 litre 39,95 değil mi? 4 litre parite 35,5 geliyoruz zaten.

Savola çalışanı: Konuşalım. Fiyat geçişi attım. 5 litre ve 4 litreler için A101 ile birlikte organize etmemiz lazım. Cuma kaçta gelelim?

Migros çalışanı: Cuma 15.00 organize edelim.”

“Zam yapacağız, hazırlanıyoruz”

Aynı Whatsapp grubunun başka gün yapılan bir yazışmada şunlar konuşuldu:

“Bir çalışan: Bugün BİM için son gün. Konfirmasyonu alıp hemen A-101’i organize etmek lazım. Saat 09.14. 12’ye kadar vaktimiz var. Hallettik mi beyler? Ben takip edemiyorum. Sunumlar vs. Fiyat geçişi var yine pazartesiye. Zam yapacağız. Hazırlanıyoruz. Siz hallettiniz mi son durum? A-101 ve BİM kaç lira oldu?

2 gün sonra

Aynı çalışan: BİM satın alma direktörü ile konuştuk az önce. CarrefourSA 5 litre fiyatını 45,95 gönderdi. Gol attınız bize dedi. Ben de ona 4 litre gönderdim. Son konuştuk piyasadan. CarrefourSA 47,95 lira yapacak merak etme dedim. Savola çalışanına ve CarrefourSA Satın Alma Uzmanı’na fiyat geçirmemiz şart oldu.”

Zincir marketlerin WhatsApp'taki fahiş fiyat yazışmaları ifşa oldu: Abi şaka mısınız zamlı fiyatı niye geri çektin?
FOTOĞRAF 16
Title
Beş zincir marketle bir tedarikçi şirkete kesilen 2,7 milyar liralık cezanın gerekçeli kararı belli oldu.<br><br>Rekabet Kurumu’nun sitesinde yayınlanan kararda 5 zincir marketin tedarikçilerle birlikte hareket ettikleri WhatsApp ve mail yazışmalarına da yansıdı.
Title
. Yazışmalara göre tedarikçiler aracılığı ile zincir marketlerdeki fi yatlar ve zamlar için birlikte hareket edilmiş. Bir yağ tedarikçisi çalışanının zincir marketlerle yazışmasında fi - yat etiketleri konusunda sık sık ’organize olalım’, ‘birlikte hareket edelim’ ifadesi dikkat çekiyor.
Title
kşam gazetesinin haberine göre; WhatsApp grubunda yağ tedarikçisi bir fi rmanın çalışanı bir market yöneticisine “Cuma gününe organize oluyoruz biz fi yat geçişinde. Sen (….) market ve diğer tarafl arı organize eder misin?. Cuma rafa yansıyacak” diye yazıyor.
Title
“Tamamdır” yanıtı alan tedarikçi piyasaya sürekli müdahale ediyor. WhatsApp yazışmalarında 5 litrelik ayçiçek yağının reyonda 35 lira olarak görülen etiket görselinin paylaşılması üzerine zincir market çalışanı “Güzel abi piyasa yükselirse sorun yok.
Title
Bu arada raf fi yatları salı günü itibarıyla yükselecek. Pazartesi organize olup herkesin salı gününe geçmesi gerekiyor” ifadesini kullanıyor.
Title
Bunun üzerine tedarikçi çalışanı “Pazartesi 39.95 TL raf fi yatına geçiyoruz. Pazartesi sabah mail göndereceğiz size” diyor. Bunun üzerine market çalışanı “Okey salı günü itibarıyla geçmis oluruz” derken bu yazışmadan üç gün sonra başka bir market zincirini kastederek tedarikçiye “(…) market fiyatları geçmemiş” diyor.
Title
Tedarikçi ise bu mesaja atfen “1 lt var onu da geçecek merak etme” ifadesini kullanıyor. Aynı yazışmanın devamında bu kez (…) marketteki etiket fiyatları paylaşılıyor ve başka bir marketteki 1 litre yağın rafta yarın 10.95 TL olacağı belirtilerek “Yarın siz de geçin lütfen. Yöneticiye onaylattık. Sıkıntı çıkmayacak. Yardımını rica ediyorum kardeşim” deniliyor.
Title
Yazışmalarda zaman zaman ortak fi yat ayarlamasında zaman zaman tartışmalar da yaşanıyor. Bir market zinciri çalışanı ile tedarikçi arasında geçen konuşma şöyle:<br>●X2 market çalışanı: Fiyatı bozuyoruz. Geri geldiğimiz tutar fark.
Title
Hayır sakın yapmayın. Çok sıkıntı olur. Acil 24.95 ikili fiyata çıkalım.<br><br>● X2 market çalışanı: Sıkıntıyı yapan (…) market biz değiliz. Biz toplantıda net ifade ettik. Bu oyunda yokuz.
Title
Ama dahil oluyorsunuz. Beraber hareket etmemiz gerekiyor. Onlar gel gel yapıyor siz oyuna giriyorsunuz. Yapmayın.<br><br><br>● X2 market çalışanı: 11,95 yaptığında problem yok. Biz eşit olmayacağız.
Title
STRATEGY team grubuna iletilen Yudum Ayçiçek Yağı 4 Lt ürününün etiket fi yatının 35,50 TL olarak yer aldığı (….) market raf görseli iletilerek gruba şöyle yazılıyor:<br><br>
Title
Abi bu ne şakamısınız. Siz ya niye fi yatı geri çektiniz. Bu ay 1 adet ürün sevk edeceğim, bilgine. Piyasadan haberin yok galiba. Sonra marjım düşük dersin… Sanal markette de kaldırmışın, senin geçmen lazım. Adamlar geçti dediğim gün.<br><br>● (….) Biz de yükselttik senin söylediğin fi yatlara geçmiştik. Onlar geçmeyince biz de geri çektik. Geçirirseniz biz de geçeriz. 38,90’a, 37,90 olmamış.<br><br>● (…..): Nasıl geçmedi abi bakmıyor musun o günden beri. 0,40 kuruş düşük geçmişler sadece. Sen de o fi yatlara geç. Niye 35,90 yapıyorsun. Bir de sanaldan kaldırıyorsun.
Title
İşinize geldiği gibi. Siz bilirsiniz sorun yok. İstersen 10 liraya satın stoklar bitince marj % 5 düşünce o zaman bildiğini yaparsın eyvallah.
Title
REKABET Kurumu, 29 Ekim 2021’de 5 perakende zincirine ve 1 tedarik şirketine ‘fahiş fi yat’ cezası vermişti. Kurum kararına göre BİM’e 958 milyon 129 bin 194,39 lira, CarrefourSA’ya 142 milyon 469 bin 772,07 lira, Migros’a 517 milyon 672 bin 762,75 lira, ŞOK Marketler’e 384 milyon 369 bin 37,15 lira ve Yeni Mağazacılık AŞ’ye (A 101) 646 milyon 582 bin 329,39 lira idari para cezası verildi. 5 markete verilen cezanın toplam 2 milyar 682 milyon 539 bin 593,7 lira olmuştu.<br>
Title
Title
Zincir marketlerin WhatsApp'taki fahiş fiyat yazışmaları ifşa oldu: Abi şaka mısınız zamlı fiyatı niye geri çektin?
Rekabet Kurumu'ndan beş zincir markete 2.7 milyar ceza uyguladı, bununla birlikte tedarikçilerin pes dedirten yazışmaları ortaya çıktı. Yazışmalarda bir tedarikçi, zam yapmayan marketleri uyarıyor, sık sık fiyatlar için 'organize olalım' çağrısı yapıyor. İşte son dakika haberinin detayları…


6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.