Ticaret Bakanlığı, 2. el otomobil piyasasında fahiş fiyatların ve mağduriyetlerin önüne geçmek için oto ekspertiz hizmetlerine yeni standartlar getiriyor. Hazırlanan yönetmelik taslağıyla birlikte ekspertiz ücretlerinde il ve ilçe bazında değişen alt ve üst sınır uygulamasına geçilirken, hatalı rapor düzenleyen işletmeler araçta oluşan değer kaybından doğrudan sorumlu tutulacak.
İkinci el araç ticaretinin en önemli güvencelerinden biri olan oto ekspertiz hizmetlerinde köklü değişiklikler yolda. Hazırlanan yeni yönetmelik taslağıyla birlikte, sektördeki fiyatlandırma politikalarından rapor itiraz süreçlerine ve işletme standartlarına kadar birçok alanda yeni kurallar devreye giriyor.
Fiyatlarda alt ve üst sınır dönemi
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri, ekspertiz ücretlerine getirilecek olan tavan ve taban fiyat uygulaması oldu. Ticaret Bakanlığı, ilgili kamu ve meslek kuruluşlarının da görüşlerine başvurarak bu hizmetler için asgari ve azami fiyat sınırlarını belirleyecek. Uygulanacak olan yeni ücret tarifesi tek tip olmayacak; işlem görecek aracın sınıfına, alınacak ekspertiz hizmetinin kapsamına ve işletmenin bulunduğu il veya ilçeye göre esneklik gösterebilecek.
Araç geçmişi tek sistemde toplanacak
Taslak yönetmelik ile birlikte Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi de daha aktif bir şekilde hayatımıza giriyor. Ekspertiz firmaları, inceledikleri araçlara ait kimlik bilgilerini ve ulaştıkları sonuçları bakanlık tarafından belirlenen standart bir şablon dâhilinde bu sisteme yüklemekle yükümlü olacak. Sadece araç geçmişinin şeffaf bir şekilde izlenmesi amacıyla kullanılacak olan bu altyapı üzerinden; taşıtların tescil durumu, muayene tarihleri, kilometre bilgileri, hasar geçmişleri ve servis kayıtları gibi pek çok kritik teknik detay kolayca sorgulanabilecek.
Kusurlu raporda sorumluluk işletmede
Düzenleme, hatalı veya eksik rapor düzenleyen işletmelere yönelik tüketiciyi koruyan ciddi maddeler barındırıyor. Hazırlanan raporda belirtilmeyen bir arıza, hasar veya kusur tespit edilmesi durumunda ekspertiz firmaları doğrudan sorumlu tutulacak. Aracın mevcut durumu ile rayiç bedeli arasında oluşan değer kaybı veya sonradan ortaya çıkan onarım masrafları işletmelerin sorumluluğunda olacak. Ayrıca, raporun hatalı olduğunu düşünen taraflar bilgi sistemi üzerinden beş gün içerisinde itiraz başvurusunda bulunabilecek.
İtirazı alan işletme, en geç üç gün içinde durumu değerlendirerek kabul edecek veya gerekçeli bir şekilde reddedecek. İtirazın haklı bulunması durumunda araç ücretsiz olarak yeniden incelenecek ve eski rapor iptal edilerek yenisi düzenlenecek. Sürecin objektifliğini korumak adına, raporlarda alıcı veya satıcının pazarlık gücünü etkileyebilecek hiçbir şahsi yoruma, tavsiyeye veya yönlendirmeye kesinlikle yer verilemeyecek.
Yeni dönemde sektöre giriş yapacak olan ekspertiz işletmesi yetkililerinin adli sicil kayıtları da titizlikle incelenecek. Yetki belgesi alabilmek için işletme sorumlularının rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, zimmet, irtikâp veya casusluk gibi suçlardan hüküm giymemiş olması kesin bir şart olarak aranacak.
Bunun yanı sıra, araçlardaki teknik kusurların tanımlanmasındaki kargaşayı bitirecek standartlar getiriliyor. Klima veya otomatik cam gibi donanımların komutlara yanıt vermemesi doğrudan "fonksiyon kaybı" olarak nitelendirilirken, motor ve şanzımandan gelen tasarım dışı mekanik sesler rapora "sesli çalışma" şeklinde işlenecek.
Herhangi bir kaporta parçasının dış yüzeyinin yüzde otuzundan fazlasının boyanmış olması ise o parçanın raporda doğrudan "boyalı" olarak tescil edilmesine yol açacak.
