Çalışma hayatında yer alamayan milyonlarca ev kadını için emeklilik imkânı sunan düzenlemeler dikkat çekiyor. Kadınlara tanınan özel haklar ve devlet destekli prim sistemi sayesinde belirli şartları yerine getirenler emekli olabiliyor. Peki bu haktan kimler yararlanabiliyor, başvuru süreci nasıl işliyor?
Ev kadınlarına yönelik emeklilik fırsatları, sağlanan devlet katkısıyla birlikte yeniden gündeme geldi. Sigortalı bir işte çalışmayan kadınlar, isteğe bağlı sigorta sistemi üzerinden prim ödeyerek emeklilik hakkı elde edebiliyor. Şartlar, ödeme planı ve başvuru detayları merak ediliyor.
Ev kadınlarına emeklilik yolu: İsteğe bağlı sigorta ile prim tamamlanıyor
Çalışma imkânı bulunmayan ya da sigorta geçmişi eksik olan ev kadınları için emeklilik kapısı isteğe bağlı sigorta ile açık tutuluyor. Sisteme dahil olanlar, düzenli prim ödeyerek emeklilik hakkı elde edebiliyor.
BAŞVURU NASIL YAPILIYOR?
İsteğe bağlı sigorta için başvurular e-Devlet üzerinden ya da “İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi” ile sosyal güvenlik merkezlerine yapılabiliyor. Başvurunun ardından her ay prim ödenerek emeklilik için gerekli gün sayısı tamamlanıyor.
KİMLER YARARLANABİLİYOR?
18 yaşını dolduran ve Türkiye’de ikamet eden herkes bu sistemden faydalanabiliyor. Ancak herhangi bir işte sigortalı çalışanlar ve emekli aylığı alanlar isteğe bağlı sigortaya katılamıyor.
PRİM TUTARI NEYE GÖRE BELİRLENİYOR?
Prim ödemeleri asgari ücrete bağlı olarak hesaplanıyor. 2026 yılı itibarıyla en düşük isteğe bağlı sigorta primi 10 bin 899 lira 90 kuruş olarak uygulanıyor. Daha yüksek maaş hedefleyenler daha yüksek prim yatırabiliyor.
BAĞ-KUR KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLİYOR
Ekim 2008 sonrası düzenlemelerle isteğe bağlı sigorta Bağ-Kur kapsamına alındı. Bu nedenle emeklilik şartları da Bağ-Kur sistemine göre belirleniyor.
EMEKLİLİK ŞARTLARI NE?
İsteğe bağlı sigorta ile emeklilik için en az 5 bin 400 gün prim ödenmesi gerekiyor. Kısmi emeklilikte ise 15 yıl prim süresi ve yaş şartı aranıyor. Emeklilik yaşı, primlerin tamamlandığı tarihe göre 60 ile 65 arasında değişiyor.
DAHA ÖNCE SİGORTASI OLANLAR AVANTAJLI
Geçmişte sigortalı çalışması bulunan kadınlar, eksik primlerini isteğe bağlı sigorta ile tamamlayarak daha erken emekli olabiliyor. Özellikle 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar daha düşük gün ve yaş şartıyla emeklilik hakkı elde edebiliyor.
MEMURİYETTEN AYRILANLARA AYRI HAK
En az 10 yıl memur olarak çalışan ve görevinden ayrılan kişiler, isteğe bağlı iştirakçi olarak prim ödeyerek emeklilik sürecini sürdürebiliyor. Bu kişiler belirli şartlarla Emekli Sandığı kapsamında değerlendiriliyor.
EVDE ÜRETİM YAPANLAR DA SİSTEMDE
Evde üretim yaparak gelir elde eden ve esnaf muafiyetinden yararlanan kadınlar da isteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödeyebiliyor. Böylece kayıt dışı kalan faaliyetler sosyal güvence altına alınıyor.
DEVLET DESTEĞİ GÜNDEMDE
Planlanan düzenlemeye göre isteğe bağlı sigorta primlerinin üçte birinin devlet tarafından karşılanması öngörülüyor. Bu durumda yaklaşık 3 bin 633 liralık kısmı devlet üstlenecek, ev kadınlarının ödeyeceği tutar ise yaklaşık 7 bin 266 liraya düşecek.
GÜNDELİK ÇALIŞANLAR İÇİN FARKLI MODEL
Ev hizmetlerinde çalışan gündelikçiler de emeklilik sistemine dahil olabiliyor. 10 günden az çalışanlar için iş kazası primi yatırılırken, isteyenler eksik günlerini kendileri tamamlayabiliyor. 10 günden fazla çalışanların sigorta primleri ise işveren tarafından ödeniyor. Eksik günlerini 30 güne tamamlayanların primleri 4A (SSK) kapsamında sayılıyor ve emeklilik hakkı kazanılıyor.
