Dışişlerinde yeni dönem: İşte Hakan Fidan’ın masasındakiler

1- Fidan, istihbarat başkanı olarak çeşitli toplantılarda görüştüğü dışişleri bakanlarıyla “mevkidaş” sıfatıyla ilk kez gelecek ay Vilnius’ta yapılacak NATO liderler toplantısında bir araya gelecek. Eylülün ikinci haftası Yeni Delhi’deki G20 toplantısı, peşinden New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 78’nci oturumu için hazırlık yapacak.

2- Batı başkentleri, Vilnius öncesi İsveç’e NATO vizesi çıkmasını bekliyor. Geçen yıldan beri terörle mücadele mevzuatını sıkılaştırmak için peş peşe 3 düzenleme yapan Stockholm, Türkiye ile Madrid’de varılan mutabakatın şartlarını yerine getirdiği görüşünde.

3- ABD, Kasım 2024’te başkanlık seçimlerine gidecek. Kongre üyeleri ve Beyaz Saray’ın dikkati seçimlere kaymadan uzun süredir yasama organından onay bekleyen F-16 satışının gerçekleşmesi hedefleniyor. Bazı Kongre üyeleri bunun için İsveç’e NATO onayını şart koşuyor.

4- Avrupa Birliği ülkeleriyle yaşanan vize sorunu Türk vatandaşlarının seyahatlerini zorlaştırıyor. Avrupa başkentleri meseleyi “talep yoğunluğu”, “başvuran kişinin finansal yetersizliği” gibi teknik gerekçelerle izah ediyor, Türkiye’de ise bunun bir politika aracı olduğu düşünülüyor. Sorunu aşmak için Avrupa ülkeleri ile muhtemel temaslar izleniyor.

5- 25 Haziran’da erken seçime gidecek Yunanistan’da eski Başbakan Kiriakos Miçotakis’in yeniden seçilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Yeni hükümetin kurulması sonrası hem Atina hem Ankara’nın depremlerin ardından oluşan ılımlı havayı sürdürmesi bekleniyor.

6- Ermenistan, İkinci Dağlık Karabağ Savaşı’ndan beri hem Türkiye hem Azerbaycan ile ilişkilerini yeniden tanımlamanın yollarını arıyor. Nitekim Başbakan Nikol Paşinyan’ın Erdoğan’ın yemin törenine sürpriz katılımı bunun göstergesi. Halihazırda atılan bir dizi somut adımın gelişeceği beklentisi var.

7- Moskova ile yakın ilişkisi bulunan Ankara, Ukrayna işgalinin başından beri tarafsız ve dengeli bir siyaset izliyor. Rusya ile ilişkiler, Suriye ile diyalogdan nükleer santral yatırımına geniş bir yelpazede önemli. Yeni dönemde Rusya ile Batı arasında dengeli duruşun sürdürülmesi bekleniyor.

8- Mülteciler tartışması üzerinden gündemde olan Suriye ile dışişleri bakanları düzeyinde ilk görüşmeyi geçen haftalarda Çavuşoğlu yaptı. Savaşla geçen 12 yılın ardından Şam rejimi bölge ülkeleri ile normalleşirken, Fidan istihbarat şefi sıfatıyla katıldığı müzakereleri bakan olarak sürdürecek.

9- Geçen hafta etnik milliyetçi tansiyonun yükseldiği Kosova’ya NATO barış gücü misyonu kapsamında Türkiye ek asker gönderiyor. Erdoğan hem Kosova hem Sırbistan liderleri ile telefonda görüşerek krize çözüm için katkı vermeye hazır olduklarını iletti.

10- Türkiye özellikle son üç yıldır bölge ülkeleriyle normalleşme sürecinde. Körfez ülkeleri ile ilişkiler onarılırken, İsrail’le de gergin dönem geride bırakıldı. Mısır’la normalleşmede sona gelindi. Dış politikada “minimum sorun” yaklaşımının sürmesi bekleniyor.