Öncelikle Valilerin nasıl atandığı ile Valilerin de içinde bulunduğu istisnai kadrolardan bahsetmek istiyoruz.İstisnai kadrolara atanmada sınav yoktur657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde istisnai kadrolar belirtilmiş olup, bunlar arasında da Valilere yer verilmiştir. Yine bu Kanunun İstisnai Memurluklara Atanmada Aranacak Şartlar başlıklı 60 ıncı maddesinde; İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşıyan kimselerden atanmalar yapılabileceği ve kuruluş kanunlarındaki
Öncelikle Valilerin nasıl atandığı ile Valilerin de içinde bulunduğu istisnai kadrolardan bahsetmek istiyoruz.
İstisnai kadrolara atanmada sınav yoktur
657 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinde istisnai kadrolar belirtilmiş olup, bunlar arasında da Valilere yer verilmiştir. Yine bu Kanunun İstisnai Memurluklara Atanmada Aranacak Şartlar başlıklı 60 ıncı maddesinde; İstisnai Devlet memurluklarına 48 inci maddede yazılı genel şartları taşıyan kimselerden atanmalar yapılabileceği ve kuruluş kanunlarındaki özel hükümlerin saklı olduğu hükmüne yer verilmiştir. 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde ise memur olmanın genel ve özel şartlarından bahsedilmiştir. Yine bu Kanunun İstisnai Memurluklara Atananlara Bu Kanunun Uygulanacak Hükümlerini düzenleyen 61 inci maddesinde; istisnai memurluklara atananlar hakkında bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün hükümleri uygulanacağı belirtilerek istisnai kadrolara sınavsız atama yapılacağı belirtilmiştir.
Valiler nasıl atanır ve hangi şartlar aranır?
Valilerin nasıl atanacağı 5442 sayılı İl İdaresi Kanununda belirtilmiştir. 5442 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde; “Valiler, İçişleri Bakanlığının inhası, Bakanlar Kurulunun kararı ve Cumhurbaşkanının tasdiki ile tayin olunurlar. Vali tayininde 3656 sayılı kanun hükümleri cari değildir. Mülkî idare amirliği hizmetleri sınıfından vali olarak atanacaklarda; birinci sınıfa yükselmiş ve birinci sınıfa yükseldikten sonra birinci sınıfa yükselme niteliğini kaybetmemiş olma şartı aranır. Valiler, lüzumunda tayinlerindeki usule göre kadro aylığı ile merkez emrine alınarak İçişleri Bakanının tensip edeceği işlerde görevlendirilebilirler.”hükmüne yer verilmiştir.
Görüleceği üzere, istisnai memurluklar arasında sayılan Valiliğe atanmak için kanunlarda özel şartlar öngörülmemiştir.Dolayısıyla Hükümetler şartları taşıyan güvendikleri herhangi birisini vali olarak atayabilirler. Uygulamada durumun hiç de böyle olmadığını söyleyebiliriz. Valilerin kökenlerine baktığımızda klasik Devlet yönetim anlayışının dışına çıkılmadığını görürüz. Kaymakam ve Emniyet kökenli Valili atamalarının dışına çıkılmaz. Bu durum ise geniş yetkilerle donatılmış Valilerin genellikle tek düze yönetim sergilemelerine yol açar. Elbette istisnalar vardır ve bu durum inkar edilemez bir gerçektir.
Kendini iyi yetiştirmiş birikimli ve donanımlı bir özel sektör yöneticisinin veya çok başarılı bir bürokratın niçin Vali olarak atanmadığını anlamak ve izah etmek mümkün değildir. Eğer ezber bozmak istiyorsak ve farklı bir yönetim sergilemek istiyorsak farklı yönetici tiplerinin Valiliklerde görülmesine zemin hazırlamak zorundayız. Hem 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun hem de 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun verdiği yetkiyi kullanarak klasik yönetim anlayışının dışına çıkarak Vali atamalarındaki tek düzeliliği ortadan kaldırmalıyız. Eğer ciddi bir kalkınma hamlesi gerçekleştirmek istiyorsak iyi yetişmiş özel sektör yöneticisinin veya bürokratın Vali olarak atanmasını sağlamalıyız. Daha da ileri gitmek gerekirse çok başarılı bir belediye başkanının Vali olarak atanması için ilk adımı atabiliriz. Nasıl ki bir siyasetçi Cumhurbaşkanı olabiliyor ve partiler üstü bir konuma gelebiliyor aynı şey belediye başkanı kökenli valiler için de olabilir. Demokratik açılımdaki cesareti bürokratik açılımda da gösterebiliriz. Kanunlar müsait, tek engel oligarşik bürokrasiden gelebilir.
4/B li personel için bekleme süresi yoktur.
2008 KPSS puanıyla 4/B li (sözleşmeli) büro personeli olarak Türkiye İş Kurumuna atandım ve halen çalışıyorum. Aynı (2008) kpss puanıyla Mayıs ayında yapılacak atamalarda herhangi bir 657 (kadrolu) yada 399 a tabi sözleşmeli pozisyona atandığım zaman 2010 da yapılacak kpss sınav sonucu puanıyla başka bir kuruma 657 (kadrolu) yada 399 a tabi sözleşmeli olarak atanabilirmiyim? Yada yeni kpss(2010) puanıyla atanabilmem için istifa ettikten sonra ne kadar süre beklemem gerekir. Şuan 4/b li olarak çalışıyorum 399 a tabi sözleşmeli memur atamalarında bir yıl beklemem gerekiyor mu?
Bu konuyla ilgili olarak bu köşede yayımlanan “Sözleşmeli personelin okuması gereken bir yazı (Dikkat Geleceğinizi Karartmayın)” başlıklı yazıyı okumanızı öneririm. Diğer yandan sözleşmeli statüde çalışan bir personelin memur kadrosuna atanması için bekleme süresi sözkonusu değildir. Ancak, memur olarak çalışan birisi tekrar memur olarak sınavla yerleştirilirse istifa etmesine gerek olmadan naklen muvafakatla geçebilir. Sonuç olarak, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli personelin, 399 sayılı KHK kapsamındaki sözleşmeli pozisyona atanmasında bekleme süresi söz konusu değildir.
