Yazarlar Kovid-19 ve Rusyanın Ukraynayı işgali ile neler değişti?

Kovid-19 ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile neler değişti?

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

Kovid-19 ve ardından patlayan Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile birlikte ekonomide, enerjide, güvenlikte ve daha bir çok alanda önemli değişiklikler gerçekleşiyor.

PEKİ, KOVİD-19 VE RUSYA’NIN UKRAYNA’YI İŞGALİ İLE NELER DEĞİŞTİ

Kovid-19 ile dünyada ekonomik dengeler değişti. Üretimde, dağıtımda ve paylaşımda ciddi sorunlar oluştu.

Ekonomilerde tedarik zinciri bozulunca, üretim yapısı değişti. Belli ürünlerin sahibi olan ülkelerin bu ürünleri başka ülkeler ile paylaşmamaları ve dolayısıyla arz ve talep dengesizliği bir çok ürünün fiyatında artışa bu da enflasyonu dünya ekonomisinin en önemli sorunu haline getirdi.

Kovid-19 öncesinde öncellik ekonomik büyüme, istihdam yani ekonomideki yaşam standardını artırmak iken, Kovid-19 ile birlikte öncellik mevcut yaşam standartlarını korumak, fiyat artışlarını kontrol etmek yani enflasyon ile mücadele oldu. Dolayısıyla, öncelliklerin tamamen değiştiği bir dönemdeyiz.

Yeni dönemde, gelişmiş ülkelerde ekonomide aktivitenin devamı için yüzde 2 gibi enflasyonun olması konusunda uygulanan para ve maliye politikaların yerini, çift hanelere yaklaşan enflasyon nedeniyle para ve maliye politikaları araçlarının enflasyonun düşürülmesi için kullanıldığı bir döneme girdik.

Kovid- 19 salgınının bitmesiyle ekonomilerde başlayan toparlanma ile birlikte enerji talebinde ciddi artışlar meydana geldi. Enerji talebinde meydana gelen bu artış, enerji arzı tarafından karşılanmayınca enerji fiyatlarında önemli artışlara neden oldu. Enerji fiyat artışları da enflasyonun, dünya ekonomisinde öncellik meselesi haline gelmesine neden oldu.

Tam bu dönemde Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile başlayan süreçte Avrupa’da bir çok ülkenin enerjide Rusya’ya yüksek oranlarda bağımlılıkları nedeniyle Rusya’nın enerji kesintilerine gitme ihtimali enerji fiyatlarında artışların daha da hızlanmasına neden oldu.

Diğer yandan, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile Avrupa ülkelerinin enerji arz güvenliklerinde Rusya’ya ne kadar yüksek bağımlı oldukları ortaya çıktı. Rusya’ya yüksek oranda dışa bağımlılığın azaltılması hatta sona erdirilmesi, artık bir çok bağımlı ülkenin temel enerji politikası haline geldi.

Bu da enerji politikalarında yeni bir dönemin başlangıcı anlamına gelmektedir.

Enerji arz güvenliği, ekonomilerin güvenliği ile beraber konuşulmaya başlandı. Çünkü Rusya’nın bazı Avrupa ülkeleri için doğalgazda kesintiye gitmesi, bu kesintinin başka ülkeler için de kullanılacağı ihtimali dolayısıyla yüksek miktarda enerji tüketen bir çok ekonomide ekonomi için ciddi bir tehdit olduğu açıktır.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, güvenlik alanında da değişimi beraberinde getirdi. NATO’nın beyin ölümünün gerçekleştiğinden, NATO’ya yeni üyelerin girme dönemi başladı. Rusya tehdidi altında yaşayan İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya girmek istemesi yeni dünya düzeninde tekrar iki kutuplu dünyaya geçiş dönemini izliyoruz.

Son olarak, belki ekonomide mevcut uluslararası kurumlar için talep edilen değişim ve dönüşümü bu kurumlarda etkin olan ülkeler duymasa da, en büyük değişim ve dönüşümün bu kurumlarda olacağını düşünüyorum.

Dolayısıyla, yükselen ülkelerin ekonomik olarak öne çıkacakları ve dünya ekonomisinde söz sahibi olacakları kaçınılmazdır.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.