Van Gölü ve Beypazarı doğal soda yataklarının işletilmesi halinde Türkiye'ye büyük ekonomik katkı sağlayacağı belirtiliyor.Başta cam üretimi olmak üzere, bir çok sektörde maliyetler düşecek. Yatırım için 20 trilyon YTL gerekiyor.
Dünyanın ikinci en büyük trona (Doğal Soda) yatakları Türkiye için önemli bir ekonomik potansiyel olarak değerlendiriliyor. Doğal soda (trona) madeni, Van Gölü'nde yıllar önce yapılan bir araştırma sonucunda tespit edilmesine rağmen bugüne dek bu konuda yeterli bir çalışma yapılmadı. FMC isimli bir Amerikan şirketinin madencilik bölümü konuyla ilgili bazı devlet kurumlarıyla irtibata geçmesine rağmen bu konuda ortaya net bir sonuç çıkmadı. Türkiye'nin gerçekleştireceği 'Mega Projeler' arasında yer alan Van Gölü Soda ve Soda Külü Tesisleri, belirlenen onlarca 'Mega Proje' içinde öncelikle gerçekleştirilmeyi bekliyor. Başlanıp bitirilmesi için yaklaşık 20 trilyon YTL'lik bir yatırım öngörülen proje için henüz bir sondaj dahi yapılmadı.
Doğal soda yataklarının işletilmesi halinde, cam üretiminde Na2O kaynağı, birçok sodyumlu kimyasal maddelerin yapılmasında, suların temizlenmesinde, kâğıt üretiminde, demir cevherlerinden kükürtlerin alınmasında ve başka birçok alanda kullanılması sağlanacak. Doğal soda, cam ve şişe, petrol, kâğıt, deterjan, kimya ve kostik soda gibi birçok sanayi kolunun yararlandığı önemli bir endüstriyel hammadde olarkta biliniyor. Türkiyedeki doğal soda yataklarının işletmeye açılması halinde birçok sanayi kolunun soda girdisi yerli kaynaklardan ve daha ucuza elde edileceğinden hammadde girdilerinde önemli derecede düşüş yaşanmış olacak. Türkiye özellikle gelişmiş durumdaki şişe ve cam sanayii, soda külü gereksinmesini daha kolay ve ucuz olarak karşılayabilecek.
Doğal soda yataklarını cazip hale getiren diğer bir önemli husus, sentetik sodaya göre daha ucuz üretim maliyetli olması gösteriliyor. Çevre kirlenmesine yol açan sentetik soda üretiminin, çevre için alınacak tedbirler sebebiyle, maliyeti daha da artırıyor. Doğal soda külünün sentetik soda külüne nazaran birim maliyetler açısından sahip olduğu büyük avantaj nedeniyle, geçtiğimiz 30 yıl içerisinde ABD'de mevcut 17 sentetik soda külü tesisi kapandı. Dünyada, doğal olarak çok az sayıda soda yatağı bulunuyor. Dünyanın en büyük soda yatağı Amerika'da olup ve 50 milyar ton rezerve sahip. Türkiye'de ise ilk defa Beypazarı'nda MTA tarafından kömür arama sondajları sırasında bulunan yaklaşık 240 milyon ton rezerve sahip yatak Türkiye için büyük bir kaynak olarak gösterilmesine rağmen burada da gerekli çalışma henüz başlatılmadı. Yıllık dünya soda üretimi yaklaşık 30 milyon ton civarında olmasına rağmen Türkiye'de Mersin Soda Sanayii ortalama 300 bin ton yapay soda üretiyor. Beypazarı ve Van Gölü'ndeki yatakların işletime alınması halinde Türkiye, hem Avrupa hem de Ortadoğu pazarında büyük pay elde edecek.
