Milyonlarca kişiye hem birikim yaptıran hem de emeklilik yolunu açan Bireysel Emeklilik Sistemi'nde otomatik yenileme 1 Ocak'ta başlıyor. Yeni belirlenen asgari ücret ile birlikte devletin BES'e vermiş olduğu katkı ücreti de arttı. Gönüllü BES'te olanların 2022'de biriktirdiği yıllık 60 bin liraya karşı devlet de 15 bin lira verecek. Kademeli olarak işyerlerinde zorunlu kılınan sistemde kalmak istemeyenler ayrılabilecek.
DEVLET KATKISI 15 BİN LİRAYI GEÇİYOR
Bir yılda en fazla brüt asgari ücretin yüzde 25'i kadar teşvik veriliyor. Yıllık asgari ücret 60 bin lirayı geçerken devlet katkısı bu tutarlar üzerinden yüzde 25 ile sınırlandığı için bu yıl 10 bin 728 lira olan devlet katkısı 2022 yılında 15 bin lirayı geçecek. Sadece gönüllü BES'te olanların 2022'de biriktirdiği 60 bin liraya karşı devlet de 15 bin lira verecek..
SİSTEME KİMLER DAHİL EDİLİYOR
Bireysel emeklilik sistemine dahil olmak için aktif olarak çalışma ya da Sosyal Güvenlik Kurumu’na bağlı olma şartı bulunmamaktadır.
Ancak otomatik emeklilik sistemi 4A, 4C kapsamında sigortalı çalışanları kapsayan bir uygulama olup, 45 yaşını doldurmayan Türk vatandaşı olan kişiler işverenleri tarafından otomatik olarak sisteme dâhil ediliyor.
Mevcut sistem 18 yaş altındaki çocuklara da aynı şekilde uygulanıyor. Çocukların BES hesabına yatırılacak her 100 liraya karşılık devlet 25 lira katkıda bulunuyor. BES, artık 18 yaş altı çocuklar için de kumbara görevi görüyor. Aile üyeleri için ayrı ayrı hesap açılarak yüzde 25'lik devlet katkısından daha fazla yararlanılıyor..
Devlet katkısı her ay düzenli olarak hesaba yatırılıyor. Sistemden erken ayrılanlar katkıyı eksik alıyor. Sistemde on yıl kalanlar devlet katkısı hesabındaki tutarın yüzde 60'ına, üç yıl kalanlar yüzde 15'ine, 6 yıl kalanlar da yüzde 35'ine lak kazanıyor. Sistemde 56 yaşına kadar bekleyenler ise devlet katkısının yüzde 100'ünü alabiliyor..
Ölüm ya da maluliyet halinde de devlet katkısının tamamı ödeniyor. Emekliliğe hak kazananlar hesaptaki birikimini bir program dâhilinde talep edebiliyor. Bu eşit taksitler şeklinde olabileceği gibi toplu olarak da çekilebiliyor. Bir diğer seçenek de ömür boyu emeklilik aylığı şeklinde olabiliyor..
BES'İN AVANTAJLARI NELERDİR?
Emeklilik Gözetim Merkezi’nin Ocak 2021 verilerine göre bireysel emeklilik ve otomatik katılım sistemlerindeki tekil katılımcı sayısı 13 milyon kişiyi aşmış durumdadır.
Bireysel emekliliğin başlıca avantajları şu şekildedir:
Çalışanları tasarruf yapmaya yönlendiren BES, bu konuda katılımcılarına yardımcı olmaktadır. Yapılan birikim miktarının %254'ünde, devlet katkısı bulunmaktadır. Yani tasarrufta bulunulan para, artı değer kazanmasa bile yatırımcı %25 kar etmektedir.
BES'te fon ve şirket değiştirme hakkı bulunmaktadır. Hiçbir ücret ödemeksizin farklı bir BES şirketine geçilebilmekte ve piyasaların durumlarına göre fon değişiklikleri yapılabilmektedir.
Yapılan ödemelerin miktarları bütçe dahilinde belirlenmektedir. Ancak bütçe daralması söz konusu olduğunda, primleri düşürülebilmektedir.
Bütçenin yeterli olmadığı durumlarda, BES ödemelerini dondurma hakkı bulunmaktadır. Bu dondurma hakkı, belirli sürelerle yapılmaktadır. BES ödemeleri dondurulsa bile birikimler değer kazanmaya devam etmektedir.
BES yer alan fonlar vergilendirmeden muaf tutulmaktadır.