BES’te yeni dönem başlıyor: Kredi çekerken teminat gösterilebilecek!

Kimler BES yaptırabilir? Medeni hakları kullanma ehliyetine haiz kişiler ile 18 yaşından büyük herkes katılabilir.

Bireysel Emeklilik Sistemi'nden nasıl emekli olabilirim? Bireysel Emeklilik Sistemine giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde kalmak koşulu ile 56 yaşını tamamladıktan sonra emekliliğe hak kazanır.

BES yeni döneme giriliyor.

Toplumun büyük kesimi Meclis’te görüşmeleri süren, 18 maddelik yeni ekonomik paketinde yer alan kamu çalışanları ile emeklilerin yeni yıl zamlarına odaklandığı için tasarıdaki diğer hususlar gözlerden kaçtı. Oysa yeni ekonomi paketi, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile ilgili milat sayılacak değişiklikler içeriyor.

Tasarı yasalaştığında, artık BES’ten çıkılmasına gerek kalmayacak. Çünkü BES’te devlet katkısının artırılmasından sistemdeki katılımcılara kısmi çekiş hakkı tanınmasına, 45 yaş sınırının kaldırılmasından sisteme toplu para ödeyenlere yeni imkanlar getirilmesine kadar birçok değişiklik gelecek.

Acil paraya ihtiyacı olanlara, BES’teki birikimlerinin bir kısmını kullanma hakkı tanınmıyordu. Bu durumda olanlar mecburen BES’teki tasarruflarının tamamını alıp sistemden ayrılmak zorunda kalıyorlardı; devlet katkısının bir kısmını da alamıyorlardı.

Yasa çıktığında artık BES katılımcıları birikimlerinin bir kısmını acil ihtiyaçları için kullanabilecekler. Sistemde belirli süre bulunan katılımcılar, BES’ten ayrılmadan devlet katkısı hesabındaki birikim tutarı hariç, kendi birikimlerinin en fazla yüzde 50’sini kullanabilecek.

BES’te belirli süreyi doldurmuş olanlar kısmen ödeme alabilecek. Böylece acil ihtiyaçlar için sistemden ayrılmaya gerek kalmayacak. Ayrıca kısmen yapılan ödeme tutarının yüzde 25’ini aşmamak üzere kişinin yüzde 25’i aşmamak kaydıyla devlet katkısı hesabındaki tutardan da ödeme yapılabilecek.

Yeni düzenleme ile BES, bir anlamda sadece emeklilik için birikim yapmaktan çıkıyor; konut alımı, evlilik, eğitim gibi ileride ihtiyaç duyulacak durumlar için de kullanılabilecek tasarruf sistemi haline geliyor.

Böylece BES’e yönelik, ‘kim bekleyecek 56 yaşına kadar?’ söylemi de artık karşılık bulmayacak.

Hangi şartlarda ve hangi durumlarda kısmi çekiş yapılabileceğinin detayları ise tasarı yasalaştıktan sonra Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) belirleyecek.

Bireysel emeklilikteki düzenlemeler bu kadarla da sınırlı değil. Katılımcıların talebi halinde BES’teki sözleşmelerin temlik edilmesine de imkân tanınıyor

Peki, bu ne demek? En basit haliyle katılımcılar BES sözleşmelerini teminat olarak gösterip, bankalardan kredi kullanabilecek.

Ekonomi paketinde BES’e yönelik önemli düzenlemelerden biri de otomatik katılım sistemine yönelik. Malum, 2017 yılında 45 yaş altı çalışanların işverenleri tarafından BES’e dahil edilmesine imkan tanındı ve otomatik BES ya da bir başka adıyla Otomatik Katılım Sistemi başladı.

O dönemde birçok yazımda 45 yaş sınırlamasına karşı çıkmış, otomatik BES’in tüm çalışanları kapsaması gerektiğini söylemiştim. Yeni düzenleme ile otomatik katılımdaki 45 yaş sınırı nihayet kalkıyor. Yasa çıktıktan sonra yaş şartı olmadan tüm çalışanlar işverenleri tarafından BES’e dahil edilebilecek. Daha önce yaş sınırı nedeniyle sisteme giremeyenler de bu sayede girebilecek.

Yeni düzenleme ile BES’teki yüzde 25 devlet katkısı yüzde 30’a çıkartılıyor. Peki, bundan kimler yararlanacak? Birincisi, sistemdeki tüm katılımcılar yararlanacak. Ancak yasa çıkana kadar ödenen katkı paylarına devlet yüzde 25 katkı yapmaya devam edecek, yasa çıktıktan sonra katkı payı yüzde 30 üzerinden hesaplanıp, katılımcıların hesaplarına yansıyacak.

Kötü haber şu; BES’e, sene başında toplu ödeme yapanların devlet katkıları yüzde 30 üzerinden değil yüzde 25 üzerinden hesaplanacak. Ama yasa çıktıktan sonra toplu ödeme yapanlar yüzde 30 devlet katkısı alacak.