İkinci elde yüzde 25 uyarısı: Araç alacaklar elini çabuk tutsun

Sıfır araç üretim ve tedariğindeki sorunlardan dolayı ikinci el araca talebin arttığını söyleyen Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, “Şu an piyasada araç bulmakta zorlanıyoruz. Tedarik sıkıntısının baş göstermesi ve talebin ikinci ele kaymasıyla fiyatlarda suni bir artış meydana gelmişti. Çip krizi ve Rusya’dan tedarik edilen bazı gaz ve madenlerin savaş nedeniyle temin edilemeyişiyle fiyatlar tırmanırken, beklenen toparlanma ve normale dönüş de henüz olmadı” dedi.

Üretimde yaşanan aksamaların yanı sıra piyasa dengesini bozan farklı etmenlerin de fiyatların artmasına sebep olduğunu söyleyen Erkoç, “Bazı yabancı menşeili firmalar, internet siteleri satın alarak Türkiye pazarına giriyor. Piyasadan ikinci el araçları toplayarak stok yapıyor, otoparklarda bekletiyor. Bu konuda üyelerimizden sık sık şikâyet alıyoruz. Bunun yanı sıra ikinci el otomobilin kârlı bir yatırım aracı olarak görülmesiyle bu işin ticaretine soyunmuş, meslekle ilgisi olmayan al-sat yapan kişiler var. Fiyatların hızlı yükselişini lehine çevirerek bir kazanç kapısı oluşturmak istiyorlar. Bunlar da fiyatlarda suni artışa neden oluyor” diye konuştu.

Milliyet'in haberine göre, orta segment ikinci el bir aracın şu anda 300-350 bin TL aralığında olduğunu açıklayan Erkoç, “Bundan sonra da fiyatlar yüzde 25 oranında artacak.'' dedi.

''İkinci el araç almak isteyen vatandaşlarımıza, fiyat artışının devam edeceğini öngördüğümüz için bir an önce araç almalarını tavsiye ediyoruz.'' diyen Erkoç, ''Ayrıca araç alırken de herhangi bir sıkıntı ya da dolandırıcılık yaşamamaları için yetki belgesi olan kurumsal firmaları ve yapıları tercih etmeleri gerektiğini söylüyoruz” diye konuştu.

Sektör temsilcilerinden, az kullanılmış araç ithalatının gündeme getirilmesi konusunda öneriler aldıklarını söyleyen Erkoç, “Öncelikle, yerli ve milli sanayimizi koruyarak, üç yıla kadar az kullanılmış araç ithalatının, bu sorunlar ortadan kalkana ve fiyatlar normale dönene kadar çözüm olabileceği kanaatini, bizler de sektör temsilcileri olarak destekliyoruz. Sadece şahıslar değil, ülkemizdeki marka distribütörleri de araç ithal edebilir.

Geçmiş yıllarda olduğu gibi vergilerin alınması koşuluyla en azından 3 yaşına kadar ikinci el otomobil ithalatına müsaade edilirse model, yıl ve motor hacmi şartlarının yanı sıra, yerli üretimin de göz önünde bulundurulması kaydıyla yapılacak ithalatın piyasaları rahatlatacağını düşünüyoruz. Geçici olarak yapılacak bu uygulamayla araç tedarik sorunu ortadan kalkacağı için fiyat yükselişinin önüne geçilebilir hatta fiyatlarda düşüş olabilir. İthalatla birlikte oluşan arz ihtiyacı karşılarken, trafikte artık sorun teşkil eden yaşlı araçlarımız da Ortadoğu ülkelerine ihraç edilebilir” açıklamasını yaptı.

Talebin bundan sonra da ağırlıklı olarak ikinci ele yönelmeye devam edeceği bilgisini veren Erkoç, ikinci el sektörünün düzene girmesi, sektördeki kayıt dışılık sorununun çözülmesi ve tüketici mağduriyetlerinin ortadan kaldırılması için yapılması gereken çalışmalar olduğunu dile getirdi. Bunlardan birinin yetki belgesi zorunluluğu getiren yasa olduğunu aktaran Erkoç, yasanın bir an önce uygulanması gerektiğini söyledi.

Erkoç, Fahiş fiyatlarla satış yaparak ihtiyaç sahibi kişilerin otomobile erişimine engelleyenlerin piyasadaki fiyat dengesini tamamen bozduğuna değindi.

İkinci el otomobil sektörünün Ramazan Bayramı öncesi ve sonrasını çok hareketli geçirdiğini söyleyen sektör temsilcisi Cengiz Köse ise, “Fiyatlar kurun etkisiyle birlikte bayramdan sonra da yükselmeye devam etti. Geride bıraktığımız son iki hafta da ise zirveye ulaştı. Yaşanan bu artışla birlikte vatandaş beklemeyi tercih etti. Bu hafta fiyatlar stabil kalacak. Alıcılar bu dönemde ihtiyaçlarına göre alım yapmalılar. Çünkü ilerleyen haftalarda istedikleri özelliklerde ve temiz araç bulmakta zorlanacaklar. İki haftalık satış daralmasındaki fırsatı kullanarak araç alımı yapmalılar. Aksi takdirde Kurban Bayramı’nda hem fiyat hem de ürün çeşitliliğine sahip olmayacaklar. Çünkü araç bulmakta zorlanıyoruz” diye konuştu.

Öte yandan Sıfır araçlarda yaşanan tedarik sorunu ikinci el otomobillerde fahiş fiyatlarının ortaya çıkmasına neden olurken, İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği ise otomobil piyasasında fiyatların dengelenmesi için belirli kriterlerde olmak şartıyla ikinci el otomobil ithalatının yapılmasını önerdi.

Türkiye’deki tüm motorlu araç satıcıları derneklerinin çatı kuruluşu Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu’ndan (MASFED) geldi. MASFED Başkan Yardımcısı ve İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel yaptığı açıklamada belirli kriterlerde olmak şartıyla ikinci el otomobil ithalatının fiyatları dengeleyeceğini söyledi.

Son iki senedir otomobil fiyatlarının sürekli arttığını söyleyen Ertemel, "Fiyatların artmasının en önemli sebeplerinden bir tanesi, sıfır araç tedarikinde yaşanan sıkıntıdır. Yeteri kadar sıfır aracın piyasaya girmemesi, ikinci ele olan talebi artırdı. Talep artınca fiyatlarda haliyle artış gösterdi. Pandemi sürecinden beri bu sıkıntılar devam ediyor. Pandemi süreci bitti derken çip tedariki, lojistik sıkıntısı ve Ukrayna-Rusya savaşıyla birlikte iş iyice bir çıkmaza girdi. Beklentimiz maalesef 1 sene gibi bir süre daha böyle devam edeceği yönünde. Arz talebi şu anda karşılamıyor’’ dedi.

Piyasalardaki dalgalanmanın giderilmesine yönelik önerilerini de paylaşan Ertemel, "Sıfır araçların piyasaya girmesiyle bir denge oluşabileceğini düşünüyoruz ancak bizim gördüğümüz şu anda bunun imkanının olmadığıdır. Sıfır araç tedariki ile ilgili bir sıkıntı söz konusu ve bu sıkıntının bir süre daha devam edeceğini öngörüyoruz. Konuyla ilgili olarak çeşitli çözüm önerilerimiz oldu. Sektörümüzün en büyük sıkıntılarından bir tanesi, sektöre dışarıdan yapılan müdahalelerdir. Kayıt dışı diye tabir ettiğimiz kişilerin sektörümüze ciddi bir şekilde dahil olmasını örnek verebiliriz. Döviz kurlarının artışı araç fiyatlarında çok fazla etkisi oluyor. Faizlerin yüksek olması da bu durumları tetikleyebiliyor. Çözüm önerimiz MASFED Başkanımızın da söylediği gibi geçici bir süre için ikinci el otomobil ithalatının önünün açılmasıdır. Bu, geçmişte yapılmış bir uygulamaydı. Bu uygulamanın bir sefere mahsus ve belli bir araç yaşı ile motor hacminde tekrar gündeme getirilerek değerlendirilmesini istiyoruz. Bu çözüm önerisiyle dalgalanmanın önüne geçilebileceğini düşünüyoruz. İkinci el araç piyasasındaki dalgalanmadan en çok biz otomotiv satıcıları mağdur oldu. İkinci el otomobil ithalatıyla alakalı bir çalışmasını öneriyoruz. Konuyla ilgili otomotiv sektör temsilcileriyle görüşme de gerçekleştirdik. Bu fikre karşı çıkanlar genellikle sıfır araç satıcıları oluyor. İşin gerçeğine bakarsak karşı çıkmalarını nedenini anlamıyoruz. Biz piyasanın dengelenmesi konusunda bir çözüm önerisi sunduk. İkinci el araç satışları sıfır araçlar satışlarını geçti" şeklinde konuştu.

Kayıt dışı satışların da otomobil fiyatlarını etkilediğini ifade eden Ertemel, "İkinci el otomotiv yönetmeliği ve yetki belgesi devletimiz tarafından iki sene önce yürürlüğe kondu. Bizde sektör temsilcileri olarak burada görüşlerimizi belirterek katkıda bulunduk. Ancak kayıt dışı kişilerin yaptığı satışların önüne geçilmesi gerekiyor. İnternette daha çok kayıt dışı satıcıların ilanları var. Kayıt dışı satışlar fiyatların yükselmesine neden oluyor" diye konuştu.

Pandemiyle birlikte bu krizin başladığını ifade eden motorlu araç satıcısı Görkem Konu ise "Tedarik zincirinde yaşanan problemler fiyatlara artış olarak yansıyor. Arz talebi karşılamayınca da fiyatlarda artış görülüyor. Vatandaşlar fiyatların daha fazla artacağı endişesiyle hareket ediyor. Bizim ürüne ulaşmamız lazım. İkinci el otomobil ithalatı belirli kriterlerde devlet kontrolüyle yapıldığında fiyatlar dengelenebilir" ifadelerini kullandı.

Motorlu araç satıcısı Anıl Şentürk de "Sıfır araçlar yeteri kadar gelmeyince vatandaşlar ikinci ele yöneldi. İkinci ele olan talep karşılanamıyor. Fiyatların önümüzdeki dönemde de artacağı öngörülüyor. Kur ve ÖTV’nin düşürülmesi fiyatların düşmesini sağlayabilir. Bu mümkün değil ise ikinci el ithal araçların getirilmesi yönünde beklentimiz var. Bu yüksek fiyatların önünü kesecektir. Belirli kriterlerle yapılması sektör temsilcilerinin beklentisidir" dedi.