Restorasyon yaparken fark ettiler: Sıva altından çıkan şey 'pes' dedirtti

Tarihi Perge kazıları sırasında bir süreliğine kazı evi ve deposu olarak da kullanılan taş mektebin yenileme çalışmalarına 2020 yılı haziran ayında başlandı.

2 ihale halinde 2 milyon 316 bin liraya restore edilen ve bugün kütüphane olarak hem öğrencilerin hem de vatandaşın hizmetine sunulan taş mektep, tek katlı, tamamen taş örme tekniğiyle inşa edildi.

Yaklaşık 300 metrekarelik binanın restorasyon işlemi sırasında, duvarda üzeri sıvayla kapatılan bir yapı dikkati çekti.

Uzmanlar sıvayı kazıdığında ise altından taş mektebe ait, 90 yıl önce eğitim kurumlarında kullanılan taş tahta ortaya çıktı. 1,35 metre yüksekliğinde, 2,67 metre genişliğindeki taş tahta, Antalya Valiliği tarafından yerinde korumaya alındı.

Restoratörler alandaki çalışmaları tamamladıktan sonra taş tahtayı ortaya çıkarmak için çalışmaya başladı. Zamanla üzerinde alçı, kireç, harç kalıntıları oluşan tahtanın orijinal halini ortaya çıkarmak için cerrah titizliğinde çalışıldı. Cerrahi bistüri, pamuk ve fırça ile kalıntılar 8 ayda kaldırıldı. 

Tahta, üzerinde yıllar öncesine ait koyu yeşil rengi ve bazı yerlerinde bulunan tebeşir izleriyle korumaya alındı. Bina taş kütüphane olarak hizmete sunuldu. Bugünlerde sınava hazırlanmak için kütüphaneye giden öğrenciler cam muhafazası olan taş tahta önünde ders çalışıyor.

Antalya Valiliği Kültür Varlıkları Birim Müdürü Cemil Karabayram, tahtanın artık son halini aldığını söyledi. Öğrencilerin ders çalışırken, kitap okurken tarihle iç içe bir ortam yaşadığını belirten Karabayram, “Üzerindeki izler dahi duruyor. 90 yıl önceki halini büyük ölçüde koruyarak bugüne kazandırmış olduk. Artık kütüphaneye gelen herkes bu tahta önünde fotoğraf çektirip, anılarına ekleyebilir" diye konuştu. 

Kara tahtanın yalnızlığa terk edildiğini söyleyen Karabayram, “Sıvanın altında kendi kaderine terk edilmişti. Sıva altından çıkan tahtayı koruma altına aldık. Üzerindeki 90 yıllık izler de korumaya alındı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy projeyle özellikle ilgilendi" dedi.

Tahtanın yer aldığı kütüphane sınıfında ders çalışarak sınava hazırlanan Berkant Kaya, daha önce hiç kara tahta görmediğini söyledi. Ders çalışırken motivasyonunun arttığını anlatan Kaya, “Özel bir yerde ders çalışıyorum gibi hissettiriyor. Tarihi olduğu için değişik duygular yaşıyorum. İlk başta normal bir tahta sanıyordum. Ancak üzerine dokununca farklı bir tahta olduğunu öğrendim" ifadelerini kullandı.

Sınıftaki bir başka öğrenci Mehmet Emin Bektaş da çok farklı duygular hissettiğini söyledi. Bektaş, “İlk başlarda merak ettim ve öğrendim ki önemli tarihi bir eser. Keşke üzerine yazı yazarak ders çalışabilseydim" diye konuştu.