Küresel iklim değişikliğinin etkileriyle yağış rejiminin değiştiği Doğu Karadeniz Bölgesi'nde son aylarda etkili yoğun kar yağışı sonrası, kar sularının ani ve hızlı erimesi, heyelanlara yol açıyor.
1/8
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) eski öğretim üyesi, Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, yağışların bölgedeki heyelanları tetikleyeceğini belirterek, "Önümüzdeki 5 ay sel ve heyelan açısından son derece kritik aylardır. Bilindiği gibi seller, heyelanlar 2 doğal olay ama biz bu doğal olayları doğal afete dönüştürüyoruz. Nisan, mayıs aylarında havaların da ısınmasıyla birlikte dağların zirvesinde ve yamaçlarında biriken karlar sıcaklık nedeniyle eriyor ve derelerin debisini arttırıyor. Buna da yağmur eşlik ederse derelerin debisi haliyle daha fazla artacak ve beklenen seller yaşanacak. Tabii bu seller aynı zamanda aşırı yağış ile birlikte bölgedeki heyelanları da tetikleyecek. Dolayısıyla Nisan, Mayıs aylarını bahar sel ve heyelanları dönemi, diye isimlendirilebiliriz. Haziran, temmuz aylarına geldiğimiz zaman olay daha farklı bir şekle dönüşüyor. Atmosferin ısınması ve Karadeniz’in ısınması ile nemli hava yükseliyor ve dağların kuzey yamaçlarında yani denize bakan yamaçlarında ani yağmur şeklinde dökülüyor. Bu da sellere ve bununla beraber heyelanlara sebebiyet veriyor” dedi.
2/8
Özellikle nisan, mayıs aylarında karların erimesinin son derece etkili olduğunu kaydeden Prof. Dr. Bektaş, şöyle devam etti:
"Yaşadığımız olaylar yasa ve yönetmelikle çözülmüyor. Önemli olan yasa ve yönetmeliklere uygulayabilmek. Halkın bilinçlenmesi lazım. Sel riski dediğimiz; selde olabilecek olan can ve mal kaybının artmasıdır. Son yüzyıla bakın. 100 yıl önce bir dere yatağında, sel riski azdı. Çünkü yüzyıl önce o dere yatağında birkaç insan yaşıyordu. Ama bugün o dere yatağında yüzlerce insan yaşıyor, yüzlerce ev var. Dolayısıyla olabilecek aynı sel, aynı tehlike çok daha fazla can ve mal kaybına sebebiyet verecek. Netice itibarıyla derelerin yönetimini çok iyi dizayn etmemiz lazım. Mevsim değişiyor. Mevsime bağlı olarak havaların ısınması yeni doğal olaylara yani heyelan ve sel dönemine girdiğimizi gösteriyor. Özellikle nisan, mayıs aylarında karların erimesi son derece etkili. Buna yaz yağmurları da etki ederse sel ve heyelanlarda artış olacak. Temmuz ağustos aylarında ise yine mevsim değişimine bağlı olarak farklı bir şekilde yeni sel ve heyelanlar yaşamamız mümkün olacak.”
"Yaşadığımız olaylar yasa ve yönetmelikle çözülmüyor. Önemli olan yasa ve yönetmeliklere uygulayabilmek. Halkın bilinçlenmesi lazım. Sel riski dediğimiz; selde olabilecek olan can ve mal kaybının artmasıdır. Son yüzyıla bakın. 100 yıl önce bir dere yatağında, sel riski azdı. Çünkü yüzyıl önce o dere yatağında birkaç insan yaşıyordu. Ama bugün o dere yatağında yüzlerce insan yaşıyor, yüzlerce ev var. Dolayısıyla olabilecek aynı sel, aynı tehlike çok daha fazla can ve mal kaybına sebebiyet verecek. Netice itibarıyla derelerin yönetimini çok iyi dizayn etmemiz lazım. Mevsim değişiyor. Mevsime bağlı olarak havaların ısınması yeni doğal olaylara yani heyelan ve sel dönemine girdiğimizi gösteriyor. Özellikle nisan, mayıs aylarında karların erimesi son derece etkili. Buna yaz yağmurları da etki ederse sel ve heyelanlarda artış olacak. Temmuz ağustos aylarında ise yine mevsim değişimine bağlı olarak farklı bir şekilde yeni sel ve heyelanlar yaşamamız mümkün olacak.”
3/8
Öte yandan Doğu Karadeniz'in zorlu coğrafya ve iklim şartlarında makineli çalışmalarla olası taşkınlara karşı tedbirlerini sıklaştıran Devlet Su İşleri (DSİ) ekipleri, bölgede kurum ve ıslah projelerine de ağırlık veriyor.
4/8
5/8
6/8
7/8
8/8
#küresel
#iklim
#karadeniz
#tehlike
