Düğün salonlarında çalınan şarkılar için telif uygulaması gündemde. Ücret kimden alınacak, gelin ve damat etkileniyor mu? MESAM detayları açıkladı.
Düğünlerde telif tartışması: Kim ödeyecek?
Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM), düğün salonlarında çalınan müzikler için telif alınacağını açıkladı. Sosyal medyada hızla yayılan karar, birçok kişi tarafından “şarkıdan da para mı alınır?” tepkisiyle karşılandı. Ancak uzmanlara göre müzik, yalnızca bir eğlence aracı değil, sanatçı emeğinin ürünüdür ve bu emeğin karşılığı ödenmelidir.
Yasa yeni değil, sadece uygulama yaygınlaşıyor
Telif meselesi, sanıldığının aksine yeni bir düzenleme değil. 1951 tarihli Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre müzik eserlerinin kamuya açık ticari alanlarda kullanımı için izin alınması gerekiyor. Düğün salonlarında çalınan her şarkı bu kapsama giriyor. Yani işletmelerin müzik kullanımı için lisans alma zorunluluğu bulunuyor. Konu yeni değil; sadece küçük ve orta ölçekli işletmelere de uygulanmaya başlamasıyla gündeme taşındı.
Ücret sabit ve yıllık, çiftleri bağlamıyor
Kamuoyunda “düğün başına ücret alınacak” şeklindeki tartışmalar gerçeği yansıtmıyor. Salonlardan yıllık sabit bir lisans ücreti alınacak. Örneğin, 500 metrekarelik bir salon için önerilen ücret yaklaşık 6.500 TL. Mekân büyüdükçe bu rakam artabiliyor. Önemli bir nokta ise telif ücretinin gelin ve damadı değil, müziği kullanan işletmeyi bağlaması. Yani bu ücret, tıpkı elektrik, temizlik veya klima gideri gibi salonun hizmet giderleri arasında yer alıyor.
Avrupa'da daha pahalı, bizde sistem oturtulmaya çalışılıyor
Türkiye’deki telif uygulaması, Avrupa ülkelerine göre oldukça düşük. İtalya’da düğün başına 250 ila 550 Euro, İspanya’da 260 Euro, İsviçre’de ise 33 ila 101 İsviçre frangı arasında ücret talep ediliyor. Türkiye'de amaç öncelikle sistemin kurulması ve kayıt dışılığın önlenmesi. Bu yüzden makul bir ücret belirlenmiş durumda. Üstelik her yıl enflasyon oranında güncellenen tarifelere işletmelerin yasal itiraz hakkı da bulunuyor.
Müzik de ses sistemi gibi bir hizmettir
MESAM yetkilileri, müziğin bir hizmet kalemi olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor. “Ses sistemi kiralanıyor, masa süslemesine ücret alınıyor, müzik neden ücretsiz olsun?” görüşü savunuluyor. Telif bedelinin toplam giderler içindeki oranı düşük olsa da, sanatçılar için bu küçük pay büyük anlam taşıyor. Yıllardır özel televizyon ve radyolarda uygulanan sistem, şimdi düğün salonlarında da devreye giriyor.
Sistem denetlenecek
Salonlar yıllık lisans alarak hangi müzik çalınırsa çalsın bu kapsama dahil olacak. Önceden şarkı listesi bildirme zorunluluğu yok. Bu uygulamanın amacı, ceza yazmak değil; sistematik bir yapı kurmak ve müzik kullanımını kayıt altına almak. Denetim ise Kültür ve Turizm Bakanlığı gözetiminde yapılacak. Böylece hem sanatçının emeği korunacak hem de işletmeler yasal zeminde hizmet verecek.
