Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) teminatı ile kredi kullanmak günümüzde merak edilen konulardan biridir. Bireysel Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), emeklilik için birikim yapmanın yanı sıra, bazı durumlarda kredi çekmek için de kullanılabilir. BES'te biriken fonlar, teminat olarak kullanılarak çeşitli kredi türlerinden yararlanabilirsiniz. Peki BES teminatı ile hangi tür kredi kullanılabilir?
Emeklilik Sistemi, bireylerin emeklilik döneminde ek gelir elde etmeleri amacıyla oluşturulan bir sistemdir. Bireysel emeklilik sistemindeki (BES) katılımcılar birikimlerini "alacağın devri yoluyla teminat göstererek" kredi kullanırken hem acil nakit ihtiyacını karşılayabilecek hem de hak ve birikimlerini koruyabilecek. Peki, BES birikimlerinizi teminat göstererek kredi kullanabilir misiniz?
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), 28 Eylül 2023'te yürürlüğe aldığı yönetmelikle, katılımcıların acil nakit ihtiyacı durumunda BES sözleşmelerini sonlandırmadan hesaplarındaki birikimlerini devlet katkısı hariç şekilde bankalara devrederek kredi kullanmasının önünü açtı.
SEDDK 2. Başkanı Mehmet Verim, yaptığı değerlendirmede, ilk olarak Ocak 2022'de duyurulan ve 28 Eylül 2023'te işleme ilişkin usul ve esasları belirlenen uygulamanın haziran ayı itibarıyla hayata geçtiğini söyledi.
Verim, "BES'te birikimi bulunan katılımcılar, bankalardan kullanacakları krediler için ilgili BES hesaplarındaki birikimlerini kredi süresiyle sınırlı olmak üzere bankaya devredip finansmana daha rahat erişim sağlayabilecek" dedi.
Sürecin nasıl işleyeceğine ve katkılarına ilişkin açıklamalarda bulunan verim, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bankalar, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından geliştirilen merkezi bilgi sistemi aracılığıyla kredi kullanacak katılımcıların BES birikimlerine dair gerekli sorgulamaları yapabilecek. Alacağın devri sözleşmesinin onaylanması halinde bankalar, çekilen kredinin yüzde 20 fazlasına kadar tutarı, örneğin 100 milyar liralık kredi için 120 milyar lirayı teminat olarak isteyecek. Bu tutar kredi yükümlülükleri tamamlanana kadar Kurumumuz tarafından belirlenen ve bankaların seçeceği emeklilik yatırım fonuna (temlik fonu) devredilecek."
Mehmet Verim, bankaların kredi borcu ödenmemesi ihtimaline karşı teminat olarak tutacağı birikimin temlik fonunda değerlenmeye devam edeceğini, hesapta kalan tutarın ise sonradan sisteme önedecek katkı payı tutarları ile birlikte katılımcının tercihine göre yatırıma yönlendirileceğini söyledi.
Alacağını bankaya devreden katılımcının devir sözleşmesi tamamlanana kadar birikimlerini başka şirketlere aktaramayacağına dikkati çeken Verim, şunları kaydetti:
“Kredi borcu ödendiğinde alacağın devri sözleşmesi sona erecek ve temlik fonunda yer alan tutarlar bu fondan çıkıp yine katılımcının tercih ettiği fonlara yönlendirilecek. Kredi borcu ödenmediğinde ise banka blokeli şekilde temlik fonunda değerlenen payların satışını talep ediyor. Satılan fon paylarından elde edilen tutarla banka alacağını alıyor, kalan tutar olursa yine katılımcının BES hesabına aktarılıyor."
SEDDK 2. Başkanı Verim, alacağın devri fonlarını kurmak için, alınan karara uygun olarak teklifte bulunan "Anadolu Hayat ve Emeklilik" ile "Türkiye Hayat ve Emeklilik" şirketlerini yetkilendirdiklerini söyledi.
Verim, "Alacağın devri için faizli ve faizsiz olmak üzere 4 ayrı fon belirlendi. Her iki şirket faizli ve faizsiz fon seçeneği sunacak. Anadolu Hayat ve Emeklilik şirketinin faizli fonu ile Türkiye Hayat ve Emeklilik şirketinin faizsiz fonu devreye alındı. Hacmin artacağı öngörüldüğü için kalan fonlar 1 Ocak 2025'te kullanıma açılacak." şeklinde konuştu.
Mehmet Verim, eğitim, doğal afet, evlilik ve konut alımı gibi durumlarda BES'ten çıkmadan ve sahip olunan haklardan vazgeçmeden hesaplarda biriken tutarların, devlet katkısı dahil, yüzde 50'sini alabilme hakkı sağlayan Kısmen Ödeme Uygulaması'nın da 1 Temmuz'da devreye alınacağını hatırlattı.
EGM ve emeklilik şirketlerinin entegrasyon süreçlerinin tamamlandığını dile getiren Verim, test süreçlerinin başarılı geçtiğini anlattı. Verim, doğal afet, evlilik ve ev alacakların kısmen ödeme esaslarının belirlendiğini kaydederek, sözlerini şöyle tamamladı:
"Eğitim halini düzenleyen maddeleri sektörün talebi doğrultusunda revize edeceğiz. 18 yaş altı katılımcılar sisteme 2 yıl önce dahil olmaya başladı. Kısmen ödeme uygulamasında 5 yıl şartı arandığı için bu alanda henüz bir başvuru oluşmayacak.
Kısmen ödeme alanındaki çekişlerin havuzu yüzde 1 etkileyeceğini öngörüyoruz. Hem kısmen ödeme hem de alacağın devri uygulamalarıyla BES'e olan talep daha da artacaktır." BES teminatı ile bankaların vereceği kredi oranları bankadan bankaya değişmekte. Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) yapılan düzenleme ile birikimler teminat olarak gösterilerek bankalardan kredi kullanılabilecek.
BES katılımcılarının, acil nakit ihtiyaçlarını BES birikimlerine dokunmadan, bankalardan ihtiyaç kredisi kullanarak karşılamaları mümkün olacak.
