İstanbul Üniversitesi, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun diplomasının geri alınmasına karar verdi. Bu karar sonrası İmamoğlu'nun cumhurbaşkanı adayı olup olamayacağının yanında Cumhurbaşkanı adaylık şartlarını merak etmeye başladı. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, 40 yaşını doldurmuş, TBMM üyeleri ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları cumhurbaşkanı adayı gösterilebilecek. Peki Cumhurbaşkanı adaylık şartları nedir? Üniversite mezunu olmak şart mı? İşte Cumhurbaşkanı adayı olmak için şartlar.
CHP'nin ön seçime hazırladığı İmamoğlu'nun cumhurbaşkanı adayı olamayacağı merak konusu oldu. Hukukçular, bugün itibarıyla İmamoğlu'nun aday olamayacağını kararın idari yargıya taşınacağını belirtti. DETAYLAR İÇİN TIKLAYIN
Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin, seçilme yeterliliği, aday gösterilme, adayların görevden ayrılmaları ile seçim sistemi ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasların yer aldığı Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararı Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Cumhurbaşkanı adayı olmak için şartlar neler, nasıl olunur? İşte detaylar.
Cumhurbaşkanı adaylık şartları nedir?
Buna göre, 40 yaşını doldurmuş, yüksek öğrenim yapmış TBMM üyeleri ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları cumhurbaşkanı adayı gösterilebilecek.
Kimler cumhurbaşkanı olamaz?
Yüksek öğrenimi olmayanlar, 40 yaşını doldurmayanlar, yükümlü olduğu askerlik hizmetini yapmayanlar, kısıtlılar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar, affa uğramış olsalar bile basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkum olanlar, terör eylemlerinden mahkum olanlar, 765 sayılı TCK'nın 536 maddesinin 1, 2, 3 ile 537'nci maddesinin 1, 2, 3, 4 ve 5. fıkralarında yazılı eylemleri siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkum olanlar, devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ve bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik edenler cumhurbaşkanı olamayacak.
Üniversite mezunu olmayan cumhurbaşkanı adayı olabilir mi? Adaylık için istenen belgeler nedir?
Cumhurbaşkanlığı seçimi için adaylardan istenilecek belgeler şöyle:
"-Aday gösterenlerin milletvekili olduğunu gösterir; kimlik belgesinin onaylı örneği veya TBMM Başkanlığından alınmış belge örneği,
-Adayın, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını gösteren nüfus cüzdanı ve yüksek öğrenim yapmış olduğunu gösteren onaylı diploma örneği,
Adayın imzasını içeren yazılı muvafakatı,
-Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden alınan adli sicil ve arşiv kaydının aslı, arka fonu beyaz (arka fonda bayrak, resim, dini sembol olmayan) 6 vesikalık renkli fotoğrafları ile fotoğrafın yüksek çözünürlüklü elektronik ortamda hazırlanmış hali."
Adli sicil kaydında sabıkası bulunan adayların başvuru dilekçelerine ayrıca mahkumiyet kararlarına ilişkin ayrı ayrı memnu hakların iadesi kararları almaları ve kararın kesinleştiğine dair açıklamalı kararın onaylı bir örneğini ekleyecekler.
Cumhurbaşkanı adayı nasıl olunur, şart nedir?
TBMM üyeleri içinden veya Meclis dışından en az 20 milletvekilinin yazılı teklifi ile cumhurbaşkanı adayı gösterilebilecek.
Aday gösterilenin, TBMM üyesi olması halinde, aday hariç en az 20 milletvekilinin yazılı teklifi gerekecek. Her bir milletvekili ancak bir aday için teklifte bulunabilecek.
En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde, aldıkları geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında, yüzde 10'u geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilecek. Her bir siyasi parti ancak bir aday için teklifte bulunabilecek. Aday gösterilebilmek için ilgilinin yazılı muvafakatinin bulunması gerekecek.
Cumhurbaşkanı nasıl seçilir?
Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilecek. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılacak. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılacak ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilecek.
İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde, ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesiyle yapılacak. Bunların dışındaki sebeplerle boşalma olması halinde ikame yoluna gidilmeyecek.
Oylamalara tek adayla gidilmesi halinde, oylama referandum şeklinde yapılacak. Aday geçerli oyların çoğunluğunu alması halinde cumhurbaşkanı seçilmiş olacak. Oylamada, adayın geçerli oyların çoğunluğunu alamaması halinde seçim yenilenecek.
Yeni seçilen cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan cumhurbaşkanının görevi devam edecek. Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, çekilme veya başka bir sebeple boşalması halinde, yenisi seçilinceye kadar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, cumhurbaşkanlığına vekillik ederek, cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanacak.
