2 bin 600 yıl önce bakın ne yiyorlarmış: Toprağın altından tek tek çıkarıldı

Balıkesir'in Bandırma ilçesindeki Manyas Gölü'nün kıyısında yer alan, Anadolu'da hüküm sürmüş birçok medeniyetten izler taşıyan Daskyleion Antik Kenti'ndeki kazılarda ortaya çıkarılan fırında, 2 bin 600 yıllık karbonlaşmış tohumlar bulundu.

Geçmişi 3 bin yıl öncesine dayanan Ergili Mahallesi'ndeki antik kentte 1954'te başlatılan kazı çalışmaları, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaan İren başkanlığında devam ediyor.

Bu yıl temmuzda başlatılan çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Balıkesir Valiliği, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ile Manyas Belediyesi ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi desteğiyle gerçekleştiriliyor. Kentte yaşayanların beslenme ve mutfak alışkanlıklarını araştıran arkeologlar, "Lidya Mutfağı" olarak adlandırılan bölgede çalışmalarını yoğunlaştırdı.

2 bin 600 yıl önce bakın ne yiyorlarmış

Ekibin küçük ve hassas aletlerle yaptığı çalışmalarda, Lidya Mutfağı'nda yeni fırınlara ulaşıldı. Çalışmalarda, siyez, gernik (kılçıklı buğday türü) ve buğday ile altı sıralı arpa, bakla, karaburçak, nohut, bezelye, mercimek, mürdümük (baklagiller ailesinden bitki) ve üzüm tohumları bulundu.

Çok sayıda tohuma rastlanan kazılardaki ana kaya çukurunda ise tahılların depolandığı belirlendi.

Kazılar, yalnızca yemeğin nerede pişirildiğini değil, yaklaşık 2 bin 600 yıl önce ürünlerin nasıl saklandığını, hangi bitkilerin tüketildiğini ve mutfağın günlük yaşam içinde nasıl işlediğini de gözler önüne seriyor.

"2 bin 600 yıldır toprağın altında karbonlaşmış halde korunmuş​​​​​​​"

Kazı ekibinde yer alan uzman arkeolog Yeşim Kirman, bu yıl kazı sezonunun sonuna gelindiğini söyledi.

Lidya Mutfağı'nda kazıların keyifli ilerlediğini belirten Kirman, "Bir mutfakta olması gereken bütün eşyalar sanki yerli yerindeymiş gibi onları olduğu şekilde biz buluyoruz. Bu yıl da mutfağın kiler bölümünde kazı çalışmalarımızı gerçekleştirdik. Çalışmalar sırasında bir fırın daha bulduk ve toplam 7 fırın açığa çıkarmış olduk." dedi.

Kirman, fırının içindeki toprağı kazarken balık kemikleri, kuş kemikleri, kullandıkları gıdalara ait tohumlara ulaştıklarını anlatarak, tohumların cinsinin ve ne zamana ait olduğunun laboratuvar ortamında belirlendiğini vurguladı.

Fırının içindeki tabakadan buğday, arpa, nohut, mercimek gibi birçok tohuma ulaştıklarının altını çizen Kirman, "Bu tohumları karbonlaşmış olarak buluyoruz. Bu tohumlar 2 bin 600 yıldır toprağın altında karbonlaşmış halde korunmuş​​​​​​​. Normal şartlarda organik bir malzemenin korunması çok zordur ama kapalı bir tabakadaysa biz karbonlaşmış halde ele geçirebiliyoruz." diye konuştu.

Lidyalıların da günümüz insanlarının tükettiği gıdaların benzerlerini tükettiğini belirten Kirman, Lidyalıların yemeklerini kerpiçten yaptıkları fırınlarda pişirdiklerini ifade ederek, çıkan malzemelere bakıldığında mutfağın üst sınıftan insanlar tarafından kullanıldığını söyledi.

Kirman ayrıca, kazılarda elde ettikleri malzemeleri bulurken büyük heyecan yaşadıklarını sözlerine ekledi.