Dünyanın 500 yıldır kıramadığı Osmanlı rekoru

Kemankeşlik; Osmanlı İmparatorluğu döneminde yapılan bir okçuluk sporu. Osmanlı İmparatorluğunda okçuluk Orta Asya Devlet'lerinden gelmiş. Adını çok bilmediğimiz ''kemankeşlik sporu'' yüzyıllardır büyük kemankeşlerin (Bosna'lı Şüca, Havandelen Solak Bali, Tozkoparan İskender) çıkmasını sağlamış. Bu sporcuların kimileri menzil atışları 850 metre mesafeler ile, kırılması güç rekorlara imza atmışlar.

Tozkoparan İskender, okçuluk tarihimizdeki en büyük kemankeşlerinden. Rivâyete göre, bir gün Okmeydanı’nda tuttuğu yeni bir yayın kabzasını şevkle sıkınca, kabzayı kaplayan kayın ağacı kabuğu tozu parmaklarına yapışıp yerinden kalkmış.. Bunu gören meydan pîrlerinden Yıldırımlı Baba, hayranlıkla “Bu pehlivan toz koparan!” demiş ve lakabı oradan kalmıştır. Olağanüstü kuvvetine ilişkin birçok hikâye anlatılır. Tozkoparan İskender devletin çeşitli illerinde 10 ayrı rekor kırmış ve bu rekorların hiçbiri bu güne kadar kırılamamış. En uzun attığı ok 845,46 metre gitmiş ve bu bir dünya rekoru.

Tozkoparan İskender bir ok atışında 845,46 metrelik rekor kırınca bu dikili taş rekorun adına okun düştüğü yere konulmuş.

Bu nişan taşı, Okmeydanı Kulaksız'daki Haliç Polis Merkezinin yanında yer alıyor. Tozkoparan İskender İnebahtı Deniz Savaşı'nda şehit düşmüş.

Ok ve yay içinse ok boyu gez olarak ölçülür. Bir ''gez'' yaklaşık 61 santimetredir. Çeşitli ahşap malzemelerden ya da bambu kamışından yapılır.

Ok ucuna ''demren'' ya da ''temren'' denir. Kemik veya demirden yapılır. Ok'un son kısmı olan tüy kısmına ise ''yelek'' adı verilir ve genelde kartal figürleri kullanılır. Ucunda temreni olan oklara yelek takılmaz.

Kemik veya demirden yapılır.

Ok'un son kısmı olan tüy kısmına ise ''yelek'' adı verilir ve genelde kartal figürleri kullanılır. Ucunda temreni olan oklara yelek takılmaz. Osmanlı yayı ise son derece işlevsel aynı zamanda kısa ve kullanımı kolay oldukça sert yaylardır. Yay ipine ''çirkeş'' ya da ''çile'' adı verilir. Çirkeş genelde koyun bağırsağından olur.

Yaylar genelde filmlerde olduğu gibi sürekli gergin durumda değildir. Normalde yaylar gerilimsiz ve gevşek şekilde durur.Yay ancak kullanılacağı zaman kurulur. Yay terse kurulur ve oldukça güç gerektiren bir iştir.

Kaynaklar kemankeşlerin ve pehlivanların güçleriyle yayları tek kollarıyla kurabildiklerinden övgüyle bahseder.