Öcalan 43. idamlık

Abdullah Öcalan için alınan idam kararıyla birlikte Meclis Adalet Komisyonu'nun gündemindeki idam dosyalarının sayısı 43 'e çıktı. Meclis'in Öcalan dosyasını ilk sıraya alması bekleniyor. Cumhuriyet tarihinde toplam 449 kişi idam edilirken, son olarak 25 Ekim 1984 tarihinde PKK'lı Hıdır Aslan idam edildi. Bu tarihten sonra verilen idam cezaları infaz edilmedi. Meclis'te bekleyen 296 idam dosyası da İnfaz Kanunu'nda yapılan değişiklikle ortadan kalktı.Öcalan'ın idam cezasına mahkum edilmesi, özellikle uluslararası kamuoyunun idam cezası odaklı baskılarını ve idam cezasına yönelik tartışmaları yeniden gündeme getirdi. İdam cezasına karşı çıkan örgütlerin başında gelen Af Örgütü raporlarına göre Birleşmiş Milletler üyesi ülkelerden üçte ikisinde halen idam cezası uygulanıyor. Dünyada idam cezası 58 ülkede tamamen, 15 ülkede sadece adli suçlar için kaldırılırken, cezanın fiilen uygulamadığı ülkelerin sayısı da 23 olarak Af Örgütü kayıtlarına geçti. Türkiye ise "uzun süredir ölüm cezası infazı yapılmayan ülkeler" kategorisinde yeralıyor.

Ölüm cezasının infaz edildiği ülkeler arasında ilk sırayı her yıl yaklaşık bin infazın gerçekleştirildiği Çin alıyor. İdam cezasının en fazla uygulandığı diğer ülkeler ise İran, Suudi Arabistan, Nijerya, ABD, Singapur, Mısır, Yemen ve Libya. İdam cezasıyla ilgili eleştirilerin en önemli hedeflerinden biri olan ABD'de 1997 yılında 57 kişinin idam cezası infaz edildi. Amerika'da bu yılın ilk üç ayında ise 25 kişinin infazı gerçekleştirildi.

Türkiye'de idam cezalarının infazı cumhuriyetin kuruluşunun ilk yıllarında ve darbe dönemlerinde yoğunlaşmıştı. Cumhuriyet tarihinde sivil yılların infaz ortalaması 2, askeri yıllarınki ise 13.5 kişi olarak gerçekleşti. İstiklal Mahkemeleri Kasım 1920 ile Temmuz 1922 yılları arasında bin 54 kişinin idamına karar verdi ve bunların infazını gerçekleştirdi. 1922'den 60'lı yıllara kadar ise yaklaşık 500 kişi idam edildi. 27 Mayıs ihtilalinden sonra Milli Birlik Komitesi döneminde 13 kişi, 12 Mart döneminde 17, 12 Eylül Darbesi sonrasında Milli Güvenlik Konseyi döneminde 10, Danışma Meclisi döneminde 48 kişi idam edilmiştir.

TBMM tarihinde kamuoyunun yakından bildiği Adnan Menderes ve iki arkadaşının dışında 13 milletvekili daha idam edildi. Hacı Abdülvehhap Ömer 1920'de Kuvayi Tedibiye Harp Divanı tarafından, Yusuf Ziya Koçoğlu 1925'de Bitlis Harp Divanı tarafından, Hasan Hayri Kango 1925'de Şark İstiklal Mahkemesi tarafından, Keskinli Rıza Silsüpüroğlu, Ziya Hurşit, Hafız Mehmet, Abidin Bey, Halis Turgut, Hilmi Bey, Arif Bey, İsmail Canbolat, Şükrü Bey ve Rüştü Paşa 1925'de Ankara İstiklal Mahkemesi tarafından, Hasan Polatkan, Fatin Rüştü Zorlu ve Andan Menderes 1961'de Yüksek Adalet Divanı tarafından idama mahkum edildiler.