Hayat Göbeklitepe ritüelleri 102 yaşındaki Ayşe ninenin dilinden belgesel oldu

Göbeklitepe ritüelleri 102 yaşındaki Ayşe ninenin dilinden ​belgesel oldu

Göbeklitepe ritüelleri 102 yaşındaki Ayşe ninenin dilinden belgesel oldu

UNESCO Dünya Miras Listesi'nde ikinci yılını geride bırakan Şanlıurfa'daki "tarihin sıfır noktası" olarak nitelendirilen Göbeklitepe, kitap, film, dizi ve animasyon filmlerine konu olmaya devam ediyor. Göbeklitepe'de tarihi alandaki ritüelleri konu alan "Göbeklitepe Sakinleri" belgeseli çekildi. Belgesel, ilk görücüye çıktığı 39. İstanbul Festivalinde finale kalmasıyla da dikkati çekti.

Haber Merkezi AA
"Göbeklitepe Sakinleri" belgeseli, 9-20 Ekim tarihleri arasında İstanbul 39. Film Festivalinde finalde yarışacak.
"Göbeklitepe Sakinleri" belgeseli, 9-20 Ekim tarihleri arasında İstanbul 39. Film Festivalinde finalde yarışacak.

Tarihi ören yeri olan Göbeklitepe, UNESCO Dünya Miras Listesi'ne girdikten sonra ulusal ve uluslararası birçok yapıma imza atan senarist ve yönetmenin de ilgi odağında olmayı sürdürüyor. Göbeklitepe'de tarihi alandaki ritüeller "Göbeklitepe Sakinleri" adlı belgesele konu oldu.

Göbeklitepe’nin eski sahibi şimdiki bekçisi: Mahmut Yıldız büyük keşfin hikayesini anlattı
HAYAT
Göbeklitepe’nin eski sahibi şimdiki bekçisi: Mahmut Yıldız büyük keşfin hikayesini anlattı

12 bin yıl öncesi

Yönetmenliğini Harran Üniversitesi (HRÜ) Coğrafya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Sedat Benek'in yaptığı belgesel, 12 bin yıl öncesine dayanan Göbeklitepe temalı ve 68 dakika.

Göbeklitepe: İnsanlık tarihinin önsözü
FOTOĞRAF 11
Title
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılının Göbeklitepe yılı olduğunu açıkladı.
Title
Göbeklitepe, Şanlıurfa'nın 20 kilometre kuzeydoğusundaki Örencik köyü yakınlarında, yaklaşık 300 metre çapında ve 15 metre yüksekliğinde geniş görüş alanına hakim bir konumda yer alıyor.
Title
Neolitik döneme ait Göbeklitepe, ilk tapınağın dolayısıyla yeryüzündeki ilk inancın merkezi olabilmesi açısından önemli.
Title
Bu bölgede yaklaşık 20 tapınak tespit edildi ve şu ana kadar yalnızca 6 tapınak gün ışığına çıkartıldı.
Title
Göbeklitepe'nin keşfine kadar bilinen en eski tapınak ise Malta'da bulunmakta ve 5000 yaşında. Ayrıca Stonehenge'den 7000, Mısır piramitlerinden ise 7500 yıl daha yaşlı.
Title
Göbeklitepe'nin inşa edildiği dönemde insanoğlu bitki toplayan ve hayvanları avlayan küçük gruplar halinde sürekliliğini sağlıyordu.
Title
Kayalık bölgelerden, büyük sütunların ve ağır taşların el arabaları ve yük hayvanları olmadan 2 kilometre taşınarak Göbeklitepe'ye getirilmesi için tarihte insanların ilk defa bu kadar kalabalık bir şekilde bir arada olduğu tahmin ediliyor.
Title
Mağarada duvarlarındaki avcılığı temsil eden resimlerden ziyade burada hayvan figürleri tek ve kabartma olarak işlenmiş, sanatsal açıdan farklı bir anlayışı etkileyici biçimde yansıtır.
Title
Arkeologlar boyları 3 ile 6 metre arasında değişen T biçimindeki sütunların stilize edilmiş insan figürleri olduklarını düşünüyorlar. Sütunlar üzerine yansıtılan diğer figürlerden farklı olarak aşağı doğru iner şekilde tasvir edilen 3 boyutlu aslan kabartması dikkat çekiyor.
Title
2010 yılında, 40 santimetre boyunda, 25-30 kilogram ağırlığında taştan yapılmış ve üzerinde hayvan figürleri olan insan başı heykelinin çıkartıldıktan iki gün sonra kazı alanından çalındığı tespit edilmişti.
Title
Göbeklitepe 2011 yılında UNESCO tarafından Dünya Miras Geçici Listesi'ne alındı.
Göbeklitepe: İnsanlık tarihinin önsözü
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2019'un Göbeklitepe yılı ilan edildiğini açıkladı. Şanlıurfa'da bulunan Göbeklitepe, arkeoloji tarihinin en büyük keşiflerinden birisi olarak değerlendiriliyor. Yaklaşık 12 bin yıl öncesinin inanç merkezi olan Göbeklitepe, bu zamana kadar bilinen en eski yapıttan 7 bin 500 yıl daha yaşlı.

Köy sakinleri de belgeselde

Göbeklitepe köyü sakinleri ile röportajlar yapan Benek, tarihi ören yerinde keşif öncesi gerçekleştirilen ritüelleri 102 yaşındaki Ayşe nineden başlayıp farklı yaşlardaki kişilerin dilinden anlatıyor.

Harran Üniversitesi (HRÜ) Coğrafya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Sedat Benek

Belgesel ilk görücüye çıktığı 39. İstanbul Festivalinde finale kalmasıyla dikkati çekti. Söz konusu belgesel, İstanbul'daki organizasyon sonrası ulusal ve uluslararası festivaller de yer alacak.

Göbeklitepe’ye kardeş geliyor
GÜNDEM
Göbeklitepe’ye kardeş geliyor

Keşif öncesi ve sonrasındaki ritüeller benziyor

Bölgede son bir asırda yaşayan 6 farklı kişi ile Göbeklitepe üzerine yaptıkları röportajlara belgeselde yer verdiklerini aktaran Benek, farklı inanç gruplarının da farklı günlerde Göbeklitepe'de inançları gereği yaptıkları ritüelleri aktardıklarını ifade etti.

Göbeklitepe ören yerinin ortaya çıkışı ve şimdiye olan etkisini aktarmaya çalıştıklarını belirten Benek, şöyle devam etti:

  • "Göbeklitepe'nin aktif olduğu dönemde ortaya atılan ritüeller ile köylülerin, ören yeri keşfi öncesi yaşadığı ritüellerin birbirine çok yakın olduğu belgeselde ortaya çıktı. Bu bağlamda önemli diğer nokta ise bu ritüellerin yakın tarihe kadar devam ettiğidir. Salt bir dilek ağacının anlamından öte ören yerinin keşif öncesi de kutsal bir alan olduğu, mart ayında kutsal sayılan bir dönemde kutlamalar festivaller şeklinde hayvanların dolaştırıldığı, kurbanların kesildiği, bir anlamda tüm yöre insanlarının katılımıyla gerçekleştirilen büyük şenliklerin yapıldığı bir mekan olduğu ortaya çıktı."

Göbeklitepe Sakinleri belgeselinin afişi

Ara Güler’in Göbeklitepe güncesi
HAYAT
Ara Güler’in Göbeklitepe güncesi

Festivalleri dolaşacak

Benek, belgeseli ilk gönderdikleri festivalde ciddi bir karşılık bulmasına sevindiklerini dile getirdi. Göbeklitepe'nin öneminden dolayı belgeselin dikkati çektiğini belirten Benek, şöyle konuştu:

"Bugüne kadar çekilen tüm diziler, filmler ve belgesellerde arkeolojik boyut öne çıkarılırken biz arkeoloji temeline uygun sözlü tarih şeklindeki anlatım biçimini tercih ettik. Belgeselimizde yörede yaşayan insanların sözlü tarih temelinde yaklaşımını ortaya koyduk. Belgeseli, bugüne kadar bu ritüellerin nasıl devam ettiğini ve nasıl yapıldığını sorguladığımız bir yapım olarak insanlığın beğenisine sunuldu. Belgeselimizi yurt içi ve yurt dışındaki festivallere göndereceğiz, karşılık bulacağını düşünüyoruz."

"Göbeklitepe Sakinleri" belgeseli, 9-20 Ekim tarihleri arasında İstanbul 39. Film Festivalinde finalde yarışacak.

Göbeklitepe'ye benzeyen Harbetsuvan Tepesi'nde kazılar başladı
FOTOĞRAF 14
Title
Şu ana kadar bilinen dünyanın en eski tapınak alanı olan ve tarihin sıfır noktası olarak nitelendirilen Şanlıurfa’da bulunan (UNESCO) Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki Göbeklitepe’deki T tipi dikili taşlarla benzerlik gösteren Eyyübiye Belediyesi sınırlarında yer alan Harbetsuvan Tepe’de kazı çalışmaları başladı. Eyyübiye Belediye Başkanı Mehmet Kuş, 2014'te keşfedilen, Suriye sınır hattına yakın ve ilçeye 55 kilometre mesafedeki Harbetsuvan Tepesi'nde yürütülen kazı çalışmalarını inceledi. Beraberinde Belediye Başkan Yardımcısı Hüseyin Aslıhan, belediye meclis üyeleri, birim amirleri ve teknik ekiple kazı ekibinden çalışmalar hakkında bilgi alan Kuş, Göbeklitepe'dekilere benzer eserlere rastlanan Harbetsuvan Tepesi'nde kazı faaliyetlerine destek vereceklerini belirtti.
Title
Harbetsuvan bölgesini cazibe merkezi haline getirmeyi planladıklarını vurgulayan Kuş, Tarih burada, tarihin başlangıcı burası diye düşünüyorum. Harbetsuvan torunlarının Göbeklitepe'ye taşındığını düşünüyorum. Kazılarla çok ciddi tespitlerin yapılacağı kanaatindeyiz. Bu kazıyı hızlandırıp bütün desteklerimizle kazı ekibinin yanında olacağız. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğümüz ve Kültür ve Turizm Bakanlığımız ile de görüşmelerimiz olacak. İnşallah bütün ağırlığımızı bu bölgeye vereceğiz diye konuştu.
Title
Kazı çalışmalarına bilimsel danışmanlık yapan Prof. Dr. Bahattin Çelik de Şanlıurfa'nın çok önemli bir tarih kültür kenti olduğunu söyledi. Harbetsuvan Tepesi'nin kent merkezine 55 kilometre mesafede bulunduğunu anlatan Çelik, Harbetsuvan tepesinde yaklaşık 6 dönümlük bir alan içerisinde yaklaşık 2 yıldır kazı yapıyoruz. Eyyübiye Belediye Başkanlığı’nın destekleriyle burada kazı çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz. Bu Harbetsuvan Tepesi'nde aynen Göbeklitepe'de olduğu gibi tapınak alanları tespit ettik. Göbeklitepe'nin son evresine ait bulgular tespit ettik. Harbetsuvan Tepesi de aynen Göbeklitepe gibi çok önemli bir yer olarak karşımıza çıkıyor diye konuştu.
Title
.
Title
.
Title
.
Title
.
Title
.
Title
.
Title
.
Title
.
Title
.
Title
.
Title
.
Göbeklitepe'ye benzeyen Harbetsuvan Tepesi'nde kazılar başladı
Şanlıurfa'da, Göbeklitepe'ye benzeyen ve heyecan yaratan Harbetsuvan Tepe'de kazı çalışmalarına başlandı. Yine Göbeklitepe'ye benzeyen Karahantepe'den sonra Eyyübiye ilçesinde 2014 yılında keşfedilen ancak kazı çalışmalarına yeni başlanabilen Harbetsuvan Tepesi'ndeki çalışmaları yürüten Prof. Dr. Bahattin Çelik, "Harbetsuvan Tepesi'nde aynen Göbeklitepe'de olduğu gibi tapınak alanları tespit ettik.

Göbeklitepe'den Efes Antik Kenti'ne kadar Türkiye'nin 7 bölgesinden en popüler tarihi noktalar
FOTOĞRAF 14
Title
Marmara Bölgesi: Tarihi kalıntılara ve kültürel zenginliklere ev sahipliği yapan Marmara Bölgesi, mistik dokusuyla görenleri kendine hayran bırakıyor. İstanbul’un en eski sınırlarının içerisinde yer alan Tarihi Yarımada Bölgesi, Osmanlı padişahı I. Bayezid tarafından yaptırılan Bursa Ulu Camii, I. Dünya Savaşı’nın en önemli cephelerinden biri olan Çanakkale'de yer alan Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı, gezilecek yerler listesinin başında yer alıyor.
Title
Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Güneydoğu Anadolu’nun mistik ve etkileyici atmosferi konuklarını kendine hayran bırakıyor. Köklü tarihi, özgün heykeltıraşlık eserleri ve ender görülen güzellikteki mozaikleri ile ilgi çeken Zeugma Antik Kenti ise bölgenin en önemli tarihsel noktalarından. Gaziantep’e 57 km uzaklıktaki antik kentten çıkarılan eserlerin önemli bir kısmını Zeugma Mozaik Müzesi’nde ziyaret edebilirsiniz.
Title
İnsanlık tarihinin yeniden tartışılmasına sebep olan Göbeklitepe'nin ise dünyanın ilk tapınağı olduğu düşünülüyor. “Tarihin sıfır noktası” olarak da isimlendirilen Göbeklitepe’yi ölmeden önce görmeniz gerekenler listenize mutlaka yazın.
Title
Akdeniz Bölgesi: Binlerce yıllık antik yerleşimlere ev sahipliği yapan bölge, gezginlerin uğrak noktası. Antalya'daki Aspendos (Belkıs) Antik Kenti’nde yer alan Aspendos Antik Tiyatrosu, M.S. 2. yüzyılda inşa edilmiş. Yaklaşık 20 bin kişi kapasiteli bu antik tiyatro, günümüzde de hala çeşitli sanat etkinlikleri için kullanılıyor.
Title
Bölgenin bir diğer önemli destinasyonu da Mersin’in Narlıkuyu ilçesinde yer alan hem doğal hem tarihi güzelliklerle dolu bir ören yeri olan Cennet Cehennem. Bu doğal harikaların küçük olanı Cehennem, büyük olanı ise Cennet olarak adlandırılmış. Cennet’e yaklaşık 450 basamaklı bir merdiven ile inmek ve burada bulunan Meryem Ana Kilisesi’ni ziyaret etmek mümkün. Cehennem kısmına ise doğal şartlar sebebiyle inmek mümkün değil.
Title
Ege Bölgesi: Antik uygarlıklardan kalan yerleşimleri ve kalıntılarıyla Ege Bölgesi, yerli ve yabancı turiste her yıl kapılarını açıyor. Bölgede yer alan Efes Antik Kenti, yüzyıllarca dünyanın en önemli başkentlerinden biri olarak ayakta kalmış. Antik Dünyanın 7 Harikası’ndan biri olan Artemis Tapınağı’nı, dünyaca ünlü Celcus Kütüphanesi’ni ve Hadrianus Tapınağı’nı barındıran Efes Antik Kenti’nin tarihi M.Ö. 7000’lere kadar dayanıyor.
Title
Dünyanın En Büyük Kehanet Şehri” unvanıyla da bilinen Didyma'ya ev sahipliği yapan Didim’deki antik kentin en dikkat çekici yapısı ise Apollon Tapınağı.
Title
Didyma Antik Kenti
Title
İç Anadolu Bölgesi: Ülkemizin eşsiz güzelliklerine ev sahipliği yapan İç Anadolu Bölgesi, kadim kültürüyle gezginlerin ilgi odağı. Bölgede bulunan Çatalhöyük, insanlık tarihine ışık tutuyor.Ören yeri M.Ö. 5500 yıllarından itibaren yaklaşık 2000 yıl yerleşim merkezi olarak kullanılmış ve zaman içerisinde köy yerleşkesinden kent yaşamına evrimini gerçekleştirmiş. 2012 yılından beri UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Çatalhöyük'e giderek dönemin sanat ve gündelik hayatına dair her şeyi gözlemleyebilirsiniz.
Title
Eskişehir’in rengarenk yüzü Odunpazarı Evleri ise geleneksel Anadolu Türk mimarisine ev sahipliği yapıyor. Bu tarih kokan sokaklarda gezinmek, fotoğraf çekilmek, cam sanatını izlemek ve uygun fiyatlarda ürünler bulmak mümkün.
Title
Karadeniz Bölgesi: Yeşilin ve mavinin her tonunu görebileceğiniz Karadeniz'de bulunan Zilkale, Rize’nin meşhur doğal güzelliği Fırtına Deresi’nin kıyısında yer alıyor. Kayalık yamaç üzerine inşa edilen kalede 8 burç ve bir gözetleme kulesi mevcut. Gerek kurulduğu yer gerekse şekli itibarıyla ilgi çeken kalenin nefes kesen manzarasından Karadeniz'in eşsiz doğasını seyre dalabilirsiniz.
Title
Kurtuluş Savaşı’nı başlatan yolculuğun yapıldığı Bandırma Vapuru, 19 Mayıs 1919’da Atatürk ve silah arkadaşlarını karaya çıkardığında ülkemizin kuruluşunun ilk adımı da atılmıştı. Bu sebeple Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki yeri yadsınamaz. 2006 yılından beri Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından müze olarak sergiye açık olan vapurda bal mumu heykelleri, eski pusulalar, haritalar ve diğer gemi eşyaları sergileniyor.
Title
Doğu Anadolu Bölgesi: Binlerce yıllık geçmişiyle çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapan Doğu Anadolu Bölgesi, yüzlerce yıl çeşitli uygarlıklara sahne olmuş bir yerleşim yeri olan Ani Harabeleri'ni kucaklıyor. Çok sayıda antik kilise bulunan ören yerini ziyaret etmek isterseniz Kars uçak biletlerine bir göz atabilir, kış aylarında ziyaret etmek isterseniz belki dönüşünü Doğu Ekspresi treniyle de yapabilirsiniz.
Title
Türkiye’nin en büyük höyüklerinden birine ev sahipliği yapan Aslantepe ise Malatya’ya sadece 7 km uzaklıkta yer alıyor. M.Ö. 5000’li yıllardan M.S. 11. yüzyıla kadar yerleşim yeri olarak kullanıldığı düşünülen antik kent, aynı zamanda bir açık hava müzesi. Kazılardan çıkarılan buluntuların büyük bir kısmı Malatya Müzesi’nde sergileniyor.
Göbeklitepe'den Efes Antik Kenti'ne kadar Türkiye'nin 7 bölgesinden en popüler tarihi noktalar
Coğrafyası ve tarihi ile cennet olan Türkiye toprakları, çağlar boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yaptı. Bu kadim kültürlerin izlerini taşıyan tüm bu zengin tarihsel ve kültürel miras, binlerce yerli ve yabancı turistin tatil planlarını şekillendiriyor. Göbeklitepe'den Efes Antik Kenti'ne, Aspendos Tiyatrosu'ndan Tarihi Yarımada'ya, Çatalhöyük'ten Ani Harabeleri'ne kadar Türkiye'nin yedi bölgesindeki en iyi tarihi ve turistlik mekanları keşfe çıkmaya ne dersiniz? İşte, Türkiye'nin yedi bölgesinden en popüler tarihi noktalar:
Abone Ol Google News

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.