Ali Şir Nevai’nin mirası Taşkent’ten Türk dünyasına taşınacak

Türk dünyasının farklı coğrafyalarında yetişen düşünür, edebiyatçı ve şairlerin bıraktığı kültürel mirası müzik aracılığıyla yeniden gündeme taşımayı amaçlayan “Nevai Projesi” hayata geçiriliyor. Merkezine 15. yüzyılın önemli Türk şair ve düşünürlerinden Ali Şir Nevai’yi alan proje, ortak kültürel mirası çağdaş müzik yorumlarıyla buluşturmayı ve Türk dünyasının farklı şehirleri arasındaki kültürel bağları güçlendirmeyi hedefliyor.

Nevai Projesi, 15 Eylül’de İstanbul’daki Ayasofya Medresesi’nde düzenlenen tanıtım toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu. Toplantıya İstanbul Milletvekili ve Nevai Projesi Sanat Yönetmeni Yücel Arzen Hacıoğulları, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Turan Gökçe ve Nevai Projesi Direktörü Burak Saygılı katıldı.

Toplantıda projenin çıkış noktası, Ali Şir Nevai’nin Türk dünyasının ortak kültürel hafızasındaki yeri ve 12 Ekim’de Taşkent’te gerçekleştirilecek ilk etkinliğin ayrıntıları paylaşıldı.

Nevai Projesi’ne Özbekistan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Taşkent Büyükelçiliği, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Yunus Emre Enstitüsü, Konya Büyükşehir Belediyesi, Türk Hava Yolları ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi destek veriyor.

“Bu proje sıradan bir konser değil”

Projenin sanat yönetmenliğini üstlenen İstanbul Milletvekili ve sanatçı Yücel Arzen Hacıoğulları ise Nevai Projesi’nin yalnızca bir konser organizasyonu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.Projenin insanların birleşme arzusuna ve ortak kültürel hafızaya hitap ettiğini ifade eden Arzen, Ali Şir Nevai’nin de bu birlik düşüncesinin sembol isimlerinden biri olduğunu söyledi.

Müziğin insanın kendi kültürel hafızasıyla doğrudan ilişki kurmasını sağlayan araçlardan biri olduğunu belirten Arzen, “Müzik bizi eve döndüren araçlardan biri.” ifadesini kullandı. Nevai’nin bugün müzik aracılığıyla yeniden ele alınmasının yalnızca geçmişi hatırlamak anlamına gelmediğini dile getiren Arzen, projenin ortak kültürel hafızayı bugünün diliyle yeniden üretmeyi amaçladığını kaydetti.

İstanbul Milletvekili ve sanatçı Yücel Arzen Hacıoğulları

Ayasofya Medresesi’nde İstanbul-Türkistan vurgusu

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Turan Gökçe de projenin Ali Şir Nevai merkezinde şekillenmesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Nevai’nin 15. yüzyılda Türkistan coğrafyasının önemli kültür merkezlerinde yetiştiğini belirten Gökçe, şairin Herat, Horasan ve Semerkant gibi merkezlerle bağlantılı hayatı boyunca çok sayıda manzum ve mensur eser ortaya koyduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Turan Gökçe, toplantı için Ayasofya Medresesi’nin tercih edilmesinin tesadüf olmadığını belirterek, mekanın İstanbul ile Türkistan arasında tarih boyunca kurulan ilmî ve kültürel ilişkilerin sembolik noktalarından biri olduğunu ifade etti.

Bu ilişkiye Ali Kuşçu üzerinden örnek veren Gökçe, Türkistan’dan İstanbul’a gelen Ali Kuşçu’nun Fatih Sultan Mehmet’in himayesinde çalışmalarını sürdürdüğünü ve Ayasofya Medresesi’nde müderrislik yaptığını hatırlattı.

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Turan Gökçe

“Müziğin dönüştürücü gücüyle ortak bir hafıza”

Nevai Projesi Direktörü Burak Saygılı, projenin tanıtım toplantısında yaptığı açıklamada, kültür ve sanatın toplumlar arasında siyasi ve diplomatik ilişkilerin ötesine geçen bağlar kurabildiğini söyledi.

Projenin fikrinin şekillenmesinde İstanbul’un tarihî hafızasında yer alan ‘burası mazlumların sığınağıdır’ ifadesinin de önemli bir referans olduğunu belirten Saygılı, İstanbul’un Türk dünyası açısından taşıdığı tarihsel ve kültürel anlamın projeye ilham verdiğini ifade etti.

Ali Şir Nevai’yi ortak kültürel hafızanın merkezindeki isimlerden biri olarak ele aldıklarını aktaran Saygılı, müziğin dönüştürücü gücünden yararlanarak Türk dünyasında birlik ve beraberlik fikrini kültür aracılığıyla güçlendirmeyi hedeflediklerini kaydetti.

İlk buluşma 12 Ekim’de Taşkent’te

Nevai Projesi’nin ilk etkinliği 12 Ekim’de Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te gerçekleştirilecek. Proje Direktörü Burak Saygılı, Taşkent’in Türkistan coğrafyasının önemli kültür merkezlerinden biri olması ve Özbekistan’ın Türk dünyasındaki konumu nedeniyle projenin başlangıç noktası olarak belirlendiğini ifade etti.

Taşkent’teki etkinlik için özel bir repertuvar hazırlanırken, Özbekistanlı müzisyenler de projeye dahil olacak. Yücel Arzen Hacıoğulları, sahne alacak orkestranın önemli bölümünün Özbek müzisyenlerden oluşacağını belirterek, farklı coğrafyalardan sanatçıların aynı müzikal zeminde bir araya geleceğini söyledi.

Taşkent’te başlayacak Nevai Projesi’nin ilerleyen aşamalarda Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan ve Balkan coğrafyaları başta olmak üzere farklı merkezlere taşınması hedefleniyor.

Türk dünyasının önemli isimlerinden Ali Şir Nevai

Ali Şir Nevai, 15. yüzyılda Timur dönemi Türkistan coğrafyasında yetişen şair, edip ve Türk mütefekkiridir. Herat, Horasan ve Semerkant gibi dönemin önemli kültür merkezlerinde yaşamını sürdüren Nevai, yaklaşık 60 yıllık hayatına çok sayıda manzum ve mensur eser sığdırdı.

Birden fazla divan kaleme alan Nevai, ortaya koyduğu eserlerle döneminin öne çıkan edebiyat ve düşünce isimlerinden biri oldu. Nevai, bıraktığı edebî ve kültürel mirasla Türk dünyasının ortak hafızasında yer alan isimler arasında gösteriliyor.