Pinokyo 131 yaşında

Şükran Çifci
00:004/12/2011, Pazar
G: 3/12/2011, Cumartesi
Yeni Şafak
Pinokyo 131 yaşında
Pinokyo 131 yaşında

Herkesin bildiği, yalancı, haylaz, çok hareketli ama iyi bir çocuk olmaya çalışan Pinokyo, 131. yaşını kutluyor. Tesadüfen ortaya çıkan bu kahramanı, yıllar sonra bile hala çok sevdiren yazara ve onun bu eseri yazma serüvenine yer verdik bu hafta. Sizce Pinokyo nasıl ortaya çıkmıştır? İyi okumalar...

Bir gün ağacın biri Gepetto isimli yaşlı bir marangoz tarafından kesilmiş, işlenmiş ve ortaya sevimli mi sevimli bir kukla çıkmış. Tez zamanda bu kukla konuşmaya da başlayınca Gepetto onu evlat edinmiş, adını da Pinokyo koymuş. Pinokyo çok sevimli, her şeyi hızlı öğrenen bir çocukmuş. Okul çağına geldiğinde ise yaşıtları gibi o da okula gönderilmiş. İşte bütün serüven de bundan sonra başlamış. Okul harçlığını çok merak ettiği sirke girmek için harcayan Pinokyo'nun başına onlarca felaket gelmiş. Neyse ki ona yardım edecek ve doğru yolu gösterecek iyilik perisi hep onun yanındaymış. Pinokyo'yu bu sıkıntılardan kurtarmış ve parasını da ona geri verip okula gitmesini söylemiş. Ama Pinokyo'nun başına bu sefer de başka bir bela gelmiş. Ormandaki kötü tilki ve arkadaşları onu kandırıp parasını almışlar. İyilik perisiyle tekrar karşılaşan Pinokyo, parasını tilkiye vermediğini okul için harcadığını anlatıp, iyilik perisine yalan söylemiş. Ve işte her şey ondan sonra başlamış. Pinokyo'nun burnu uzadıkça uzamış...

İşte bu sevimli çocuğun burnu tarihe geçen en ünlü burun olmuş çıkmış. Yalan söylemenin kötülüğünü gösteren bu hikaye,1881 yılında yalnızca çocuklar için çıkarılan bir gazetede yayımlandı. Bu öyle bir hikâyeydi ki, zamanla, hikayeyi ve kahramanını bilmeyen kalmadı.

"Yalan söyledikçe burnu uzayan tahta kuklanın hikâyesini okudunuz mu? İsmi Pinokyo.' Artık herkesin dilinde bu kahraman vardı.

Aslında Pinokyo'nun serüveni sıradan bir şekilde başlar. Hatta yazarı için bile o kadar sıradandır ki yazar, öyküyü gazetenin kurucusu Fernando Martini'ye yollarken şu notu ekler: "Sana çocukça bir şey gönderiyorum... Ne istersen yap, ama yayımlarsan, sürdürme isteği duymam için iyi para ver." Bu cümlelerle başlayan tahta çocuk Pinokyo'un serüveni gazetede on beş bölüm sürer. On beşinci bölümde katiller Pinokyo'yu Ulu Meşe'ye asarlar. Ancak gazete, Pinokyo'nun ölmesine razı olmamış olacak ki bir süre sonra şu satırları yayımlar: "İyi bir haber: Yazar, Pinokyo'nun sağ olduğunu ve öykülerini anlatmayı sürdürebileceğini yazdı. Bu da çok doğal: Pinokyo gibi tahta bir kuklanın kemikleri serttir, kolay kolay öbür dünyaya gitmez." Ve öykü yeniden yazılmaya başlar. Üstelik bu kez Pinokyo, gazetenin sürekli ressamı Ugo Fleres tarafından resimlenir. Günden güne okur kitlesini arttıran Pinokyo, tam üç yıl gazetede anlatılır ve sonunda aynı yıl kitap olarak da yayımlanır. Kitabın resimlemesini Enrico Mazzanti yapar. Yıllar içerisinde de dünyaya yayılan Pinokyo hikayesi, farklı farklı ressamlar tarafından çizilip yayınlanır ve hatta en sonunda Pinokyo'nun filmi de çekilir.

1881 yılından bu yana Pinokyo milyonlarca çocuk ve yetişkinin hayal gücünü besledi. Pinokyo'yu yaramaz, serseri ve tembel olarak hatırlarız; ama her çocuk da biraz bunlardan yok mudur? Bu kadar kalıcı olmasının sırrı da belki de bunda gizlidir. Gerçeklikten uzak iyilik kahramanlarına göre Pinokyo oldukça bizdendir. Çünkü o hikayenin tamamında hata yapa yapa doğrunun ne olduğunu öğrenir. Bu yönüyle de çok sevdiğimiz Pinokyo'yu önümüzdeki onlarca belki de yüzlerce yıl daha okuyup sevimli burnuyla hatırlayacağız. Carlo Collodi, sen iyi ki yaşamışsın ve Pinokyo'yu yazmışsın...


Pinokyo'nun yazarı: Carlo COLLODI

1826 yılında, Floransa'da doğdu. Eserlerinde Carlo Collodi ismini kullanan yazarın gerçek adı Carlo Lorenzini'dir. Babası aşçı ve uşak olarak çalışıyordu. Bütün çocukluğu ve okul hayatı Floransa'da geçti. Collodi, gazeteci olarak çalışmaya başladı ve çeşitli gazeteler de yazılar yazdı. Kendi gazetesi II Lampione'yi çıkarmaya başladıysada, hükümet tarafından, gazetesi kapatıldı. Fransız peri masallarından çeviri yapmaya başlayan yazar, büyük bir başarı kazandı. Bu başarı üzerine, sadece çocuklar için yazmaya karar verdi.1881 yılında, tahta bir kuklanın hayatından kısa bir kesit anlattığı yazısı arkadaşı tarafından gazetede yayımlanınca, çocuklar tarafından çok beğenildi. 1940 yılında Walt Disney, Pinokyo karakterini çizgi film olarak tasarladı. Collodı, 1890 yılında öldü.