Her yıl 22 Nisan’da kutlanan Dünya Günü sebebiyle Google bir Doodle (çizim) hazırladı. Yaptığı ve ana sayfasına taşıdığı Doodle’la iklim değişikliğine dikkat çeken Google, bireylerin ve toplulukların iklim değişikliğine karşı harekete geçmek için büyük ve küçük yollarla çalışabileceklerini vurguladı. Son yıllarda dünyanın iklimindeki ortalama sıcaklık, yağış düzeni ve diğer meteorolojik özellikler gibi faktörlerde önemli değişikliklerin olması nedeniyle Google gibi büyük platformlar da bu konuya dikkat çekmek için özel etkinlikler düzenliyor. Peki İklim değişikliği nedir? Etkileri ve nedenleri nelerdir? Dünya günü nedir? İşte soruların yanıtları.
Dünya Günü, dünyanın karşı karşıya olduğu çevresel tehditlere dikkati çekmek; çevre ve iklim değişikliği sorunları hakkında farkındalığı artırmak her yıl 22 Nisan'da kutlanıyor. Google da Dünya Günü nedeniyle bir iklim değişikliğine vurgu yapan bir Doodle hazırladı. İşte iklim değişikliği hakkında merak ettikleriniz.
DÜNYA GÜNÜ NEDİR, NE ZAMANDIR KUTLANIYOR?
Dünya Günü, dünyanın karşı karşıya olduğu çevresel tehditlere dikkati çekmek; çevre ve iklim değişikliği sorunları hakkında farkındalığı artırmak her yıl 22 Nisan'da kutlanıyor. Dünya Günü'nün tarihçesi 22 Nisan 1970'e uzanıyor. 1969 yılında San Francisco'da düzenlenen UNESCO Konferansı'nda aktivist John McConnell, Dünya'yı ve barış kavramını onurlandırmak için ilk kez kuzey yarımkürede baharın ilk günü olan 21 Mart 1970'te kutlanacak bir gün önerdi.
Doğanın dengesini temsil eden bu gün daha sonra McConnell tarafından kaleme alınan ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Maha U Thant tarafından imzalanan bir bildiriyle onaylandı. Bir ay sonra ABD Birleşik Devletler Senatörü Gaylord Nelson 22 Nisan 1970 tarihinde ülke çapında bir çevre eğitimi düzenlenmesi fikrini ortaya attı. Genç bir aktivist olan Denis Hayes'i Ulusal Koordinatör olarak işe aldı. Nelson ve Hayes etkinliğin adını "Dünya Günü" olarak değiştirdi. Denis ve ekibi etkinliği orijinal fikrin ötesine taşıdı.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ NEDİR, NEDENLERİ VE ETKİLERİ NELERDİR?
Peki, iklim değişikliği nedir? İklim değişikliği, sıcaklık ve hava modellerindeki uzun vadeli değişimleri ifade eder.
BM'nin sözlüğüne göre anlamı şöyledir: "İklim değişikliği, Dünya'nın ikliminde atmosferi, okyanusu ve karayı ısıtan uzun vadeli değişiklikleri ifade eder. İklim değişikliği, yaşamı ve biyolojik çeşitliliği destekleyen ekosistemlerin dengesini ve sağlığı etkiliyor. Ayrıca, daha yoğun ve/veya sık kasırgalar, seller, sıcak hava dalgaları ve kuraklıklar gibi daha aşırı hava olaylarına neden olur ve okyanus ısınması, buzulların erimesi ve bunun sonucunda deniz seviyesinin yükselmesine ve kıyı erozyonuna yol açar"
Bu tür değişimler, güneşin aktivitesindeki değişiklikler veya büyük volkanik patlamalar nedeniyle doğal olabilir. Ancak 1800'lerden bu yana insan faaliyetleri, özellikle kömür, petrol ve gaz gibi fosil yakıtların yakılması nedeniyle iklim değişikliğinin ana itici gücü olmuştur.
Birleşmiş Milletler, bu konuda "Fosil yakıtların yakılması, dünyanın etrafını saran bir battaniye gibi hareket eden, güneşin ısısını hapseden ve sıcaklıkları yükselten sera gazı emisyonları üretir. İklim değişikliğine neden olan başlıca sera gazları arasında karbondioksit ve metan bulunmaktadır. Bunlar örneğin araba sürmek için benzin ya da bir binayı ısıtmak için kömür kullanımından kaynaklanır. Arazinin temizlenmesi ve ormanların kesilmesi de karbondioksit salınımına neden olabilir. Tarım, petrol ve gaz operasyonları metan emisyonlarının başlıca kaynaklarıdır. Enerji, sanayi, ulaşım, binalar, tarım ve arazi kullanımı sera gazlarına neden olan başlıca sektörler arasındadır" diyor.
İklim değişikliği etkilerini maddeler halinde sıralayacak olursak;
Kuraklık: İklim değişikliği, bazı bölgelerde yağış düzenindeki değişikliklerle sonuçlanabilir. Bu, kuraklık ve su kıtlığı gibi sorunlara neden olabilir.
Ekosistemlerdeki değişiklikler: İklim değişikliği, bazı bitki ve hayvan türlerinin neslinin tükenmesine neden olur. Aynı zamanda, bazı türlerin dağılımını değiştirir ve ekosistemlerde değişikliklere neden olur.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ TÜRKİYE'Yİ NASIL ETKİLEYECEK?
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Genel Sekreteri Petteri Taalas AA'ya verdiği bir röportajda iklim değişikliğinin Türkiye'ye etkisi üzerine şunları söylüyor: Türkiye'de özellikle yılın yaz dönemlerinde daha yüksek sıcaklıklar görülecek. Yağış miktarları daha düşük olacak ve zemin yüzeyinden buharlaşma artacak. Yavaş yavaş deniz seviyesinin yükselmesinin etkilerini de göreceğiz. Uzun vadede deniz seviyesinde birkaç metre yükselme riski bile var ancak bu, oldukça yavaş bir ilerlemedir. Önümüzdeki on yıllar boyunca bu tür sıcak hava dalgaları ve kuraklığın yoğunlaşması daha sık olacak."
