İnternette her gördüğünüze inanmayın

Yeni Şafak11:57, 30/10/2018, SalıG: Güncelleme: 12:07, 30/10/2018, Salı

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

İnternette her gördüğünüze inanmayın — İnternette dolaşan şüpheli haberleri doğrulamak için adeta bir dedektif gibi iz sürün.

Sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte internet üzerinde asparagas haberler hızla ve kolay şekilde yayılmaya başladı. Doğruluğu kanıtlanmayan yalan haberlerin yayılması sadece kişileri değil devletleri de zor durumda bırakan bir olay haline gelebiliyor. İnsanları yalan haberlerle kandıran kötü niyetli insanlar bu faaliyetlerini çoğunlukla Twitter, Facebook ve WhatsApp üzerinden gerçekleştiriyor. Bu yüzden internette her gördüğümüze inanmamamız gerekiyor. Peki, yalan haberlerin önüne geçmek için ne yapmak gerekiyor? Bir olayın gerçek olup olmadığını nasıl anlarız? Bir haberi nasıl doğrularız? İnternette dolaşan şüphe duyduğunuz haberleri doğrulamak için yapmanız gerekenleri sizler için derledik.

İnternette her gün binlerce yeni yalan haber ortaya çıkıyor. Doğruluğunu sorgulamadan gözü kapalı inandığımız haberleri sadece okumakla kalmayıp başkalarıyla da paylaşıyoruz.

Bunun sonucunda da internet ortamı doğru olmayan bilgiler, yalan haberler ve zararlı içeriklerden oluşan çöplük bir ortam haline dönüşüyor.

Sosyal medya pinokyoları işbaşında

Özellikle Twitter, Facebook ve WhatsApp üzerinden kolayca yayılan bu yalan haber ve görüntülerin önüne geçmek aslında çok kolay.

http://image.piri.net/resim/upload/2018/10/30/11/31/1d207134tenor.gif

Sosyal medya pinokyoları fırsat vermemek için sadece birkaç adımda doğruluğundan şüphe ettiğiniz bir haberi açıklığa kavuşturabilirsiniz.

Fotoğrafı araştırın

Google’ın resim arama özelliği olduğunu biliyor muydunuz? İnternet üzerinden dolaşan veya cep telefonunuza gelen bir resim ya da fotoğrafı Google Image Search
üzerinden aratarak, fotoğraf aslında nerede ve hangi amaçla kullanıldığını kolayca öğrenebilirsiniz.

http://image.piri.net/resim/upload/2018/10/30/09/44/bffa3b1cgoogleimagessearch.gif

Yapmanız gereken şey çok basit. Google Image Search
sayfasına giderek fotoğrafı ya da fotoğrafın bulunduğu internet sitesi linkini yapıştırın ve gerisini Google’a bırakın. Fotoğrafa dair her şeyi anında size gösterecek. Google Image Search sayfasına ulaşmak için

tıklayın.

Shoplanmış fotoğraflara dikkat

Shoplandığını düşündüğünüz fotoğrafları

TinEye

veya

FotoForensics

üzerinden aratarak o görüntünün üzerinde oynanıp oynanmadığını öğrenebilirsiniz.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/30/10/08/resized_dc916-ad064ebfasdfg.jpg

İnternet sitesi ve sosyal medya hesaplarını araştırın

Sosyal medya, felaket tellallığı yapan ve insanları yalan haberlerle tedirgin eden sahte hesaplarla dolu. Twitter
gerçek kişi ve kurumların ayırt edilebilmesi için yıllar önce rozet
yani onaylı hesap
özelliğini kullanıma sundu.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/30/10/16/resized_41c9d-672607a5qweqwe.jpg

Daha sonra Facebook
, Instagram
ve YouTube
’da gerçek kişi ve kurumların ayırt edilebilmesi için onaylı hesap
özelliğini aktif etti.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/30/10/18/resized_10b60-83d8205easdasdasdasd.jpg

Sosyal medya devleri bu sayede dünyaca tanınmış kişi ve kurumların adını kullanarak internette yalan haberlerin dolaşmasının bir nebze de olsa önüne geçmiş oldular.

Eğer okuduğunuz bir bilgi veya gördüğünüz bir fotoğraf onaylı hesaplar üzerinden paylaşılmamışsa inanmayın. Bu durumda Google Image Search
, TinEye
ve FotoForensics
araçlarını kullanın.

*Bu araçları nasıl kullanmadığınız gerektiği yukarıda anlatılmaktadır.

Şüphe ettiğiniz web siteleri hakkında bilgi sahibi olmak için BTK
’nın “Site Bilgileri Sorgu Sayfası”
aracını kullanabilirsiniz. Siteye ulaşmak için

tıklayın.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/30/10/26/resized_f7254-0e4b4f85btk.jpg

Web sitesinin kime ait olduğu, ne zaman alındığı, yer sağlayıcısı ve site sahibinin iletişim bilgileri gibi bilgilere ulaşabilmeniz mümkün.

İnsanları yalan haberlerle kandıran, korkutan ve dolandırmaya çalışan bir internet sitesine denk gelirseniz hemen BTK ile iletişime geçin.

Duyduğunuzu ve okuduğunuzu araştırın

Sosyal medyada dolaşan yalan haberle mücadelede

Teyit.org

dogrula.org

işini oldukça iyi iki site.Şüphe duyduğunuz her haberi bu siteler üzerinden araştırabilirsiniz.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/30/10/57/resized_42b79-43ec6f3cffffffffffffffff.jpg

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/30/11/07/resized_d2f19-21830821ttttttttt.jpg

Clickbait yapan haber sitelerine dikkat edin

Clickbait
kelimesinin Türkçe’deki tam karşılığı ‘tık yemi’
anlamına geliyor. Bir haberi okuyucuları istenilen sayfaya yönlendirmek için farklılaştırılmış, anlaşılabilir olmayan, dikkat çekici başlık veya görsellerle oluşturup sunmak olarak biliniyor.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/30/11/16/resized_7cd4f-d008dc69resized_aa44f8b67f6ad1.jpeg

Clickbait, haberlerin kalitesini düşüren, anlaşılabilir ve etik olmayan yöntemlerle yapılan ilgi çekmeye odaklı bir yöntem.

Clickbait niçin yapılır?

Clickbait’in asıl amacı, bir haberin tıklanması ve okunması için okuyucuyu gerek haberin başlığıyla gerek görseliyle merak ettirmek ve haberin bulunduğu sayfayı ziyaret etmesi konusunda ikna etmek.

Okuyucular kandırılmış olma hissine kapılarak bir daha Clickbait haber yapan yayın kuruluşlarının sosyal medya hesaplarını veya internet sitelerini takip etmekten vazgeçebiliyor. Clickbait hakkında daha fazla bilgi için

tıklayın.

Yorumlar

Çerezin Adı	Çerez Saklama Süresi
_ga Google Analytics performans ölçümleri için veri tutar.	730 Gün
_gid Google Analytics performans ölçümlerini yapmak için veri tutar.	1 Gün
_ga_XXXXXXX Google Analytics oturum durumunu tutar.	730 Gün
_gat Google Analytics istek sayısını sınırlar.	Oturum boyunca

Çerezin Adı	Çerez Saklama Süresi
_fbp Facebook Pixel reklam ölçümü ve yeniden pazarlama için kullanılır.	90 Gün
GPS Gömülü YouTube videolarının tercih ve ölçüm çerezi.	Oturum boyunca
YSC Gömülü YouTube videolarının tercih ve ölçüm çerezi.	Oturum boyunca
VISITOR_INFO1_LIVE Gömülü YouTube videolarının tercih ve ölçüm çerezi.	180 Gün
_gcl_au Google Ads dönüşüm ölçümü için kullanılır.	90 Gün