Teknoloji İnternette her gördüğünüze inanmayın

Gerçeği ne? 4 adımda internette şüpheli bilgileri doğrulama yöntemleri

İnternette her gördüğünüze inanmayın

Sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte internet üzerinde asparagas haberler hızla ve kolay şekilde yayılmaya başladı. Doğruluğu kanıtlanmayan yalan haberlerin yayılması sadece kişileri değil devletleri de zor durumda bırakan bir olay haline gelebiliyor. İnsanları yalan haberlerle kandıran kötü niyetli insanlar bu faaliyetlerini çoğunlukla Twitter, Facebook ve WhatsApp üzerinden gerçekleştiriyor. Bu yüzden internette her gördüğümüze inanmamamız gerekiyor. Peki, yalan haberlerin önüne geçmek için ne yapmak gerekiyor? Bir olayın gerçek olup olmadığını nasıl anlarız? Bir haberi nasıl doğrularız? İnternette dolaşan şüphe duyduğunuz haberleri doğrulamak için yapmanız gerekenleri sizler için derledik.

Yeni Şafak
İnternette dolaşan şüpheli haberleri doğrulamak için adeta bir dedektif gibi iz sürün.
İnternette dolaşan şüpheli haberleri doğrulamak için adeta bir dedektif gibi iz sürün.

İnternette her gün binlerce yeni yalan haber ortaya çıkıyor. Doğruluğunu sorgulamadan gözü kapalı inandığımız haberleri sadece okumakla kalmayıp başkalarıyla da paylaşıyoruz.

Bunun sonucunda da internet ortamı doğru olmayan bilgiler, yalan haberler ve zararlı içeriklerden oluşan çöplük bir ortam haline dönüşüyor.

Sosyal medya pinokyoları işbaşında

Özellikle Twitter, Facebook ve WhatsApp üzerinden kolayca yayılan bu yalan haber ve görüntülerin önüne geçmek aslında çok kolay.

Sosyal medya pinokyoları fırsat vermemek için sadece birkaç adımda doğruluğundan şüphe ettiğiniz bir haberi açıklığa kavuşturabilirsiniz.

Fotoğrafı araştırın

Google’ın resim arama özelliği olduğunu biliyor muydunuz? İnternet üzerinden dolaşan veya cep telefonunuza gelen bir resim ya da fotoğrafı Google Image Search üzerinden aratarak, fotoğraf aslında nerede ve hangi amaçla kullanıldığını kolayca öğrenebilirsiniz.

Google Image Search

Yapmanız gereken şey çok basit. Google Image Searchsayfasına giderek fotoğrafı ya da fotoğrafın bulunduğu internet sitesi linkini yapıştırın ve gerisini Google’a bırakın. Fotoğrafa dair her şeyi anında size gösterecek. Google Image Search sayfasına ulaşmak için tıklayın.

Shoplanmış fotoğraflara dikkat

Shoplandığını düşündüğünüz fotoğrafları TinEye veya FotoForensics üzerinden aratarak o görüntünün üzerinde oynanıp oynanmadığını öğrenebilirsiniz.

REKLAM

Yukarıdaki FotoForensics, aşağıdaki TinEye sitesi arayüzü.

İnternet sitesi ve sosyal medya hesaplarını araştırın

Sosyal medya, felaket tellallığı yapan ve insanları yalan haberlerle tedirgin eden sahte hesaplarla dolu. Twitter gerçek kişi ve kurumların ayırt edilebilmesi için yıllar önce rozet yani onaylı hesap özelliğini kullanıma sundu.

Yeni Şafak Twitter hesabı onaylı bir hesaptır.

Daha sonra Facebook, Instagram ve YouTube’da gerçek kişi ve kurumların ayırt edilebilmesi için onaylı hesap özelliğini aktif etti.

Yeni Şafak Instagram hesabı.

Sosyal medya devleri bu sayede dünyaca tanınmış kişi ve kurumların adını kullanarak internette yalan haberlerin dolaşmasının bir nebze de olsa önüne geçmiş oldular.

Eğer okuduğunuz bir bilgi veya gördüğünüz bir fotoğraf onaylı hesaplar üzerinden paylaşılmamışsa inanmayın. Bu durumda Google Image Search, TinEye ve FotoForensics araçlarını kullanın.

  • *Bu araçları nasıl kullanmadığınız gerektiği yukarıda anlatılmaktadır.

Şüphe ettiğiniz web siteleri hakkında bilgi sahibi olmak için BTK’nın “Site Bilgileri Sorgu Sayfası” aracını kullanabilirsiniz. Siteye ulaşmak için tıklayın.

BTK'nın

Web sitesinin kime ait olduğu, ne zaman alındığı, yer sağlayıcısı ve site sahibinin iletişim bilgileri gibi bilgilere ulaşabilmeniz mümkün.

İnsanları yalan haberlerle kandıran, korkutan ve dolandırmaya çalışan bir internet sitesine denk gelirseniz hemen BTK ile iletişime geçin.

Duyduğunuzu ve okuduğunuzu araştırın

Sosyal medyada dolaşan yalan haberle mücadelede Teyit.org ve dogrula.org işini oldukça iyi iki site.Şüphe duyduğunuz her haberi bu siteler üzerinden araştırabilirsiniz.

REKLAM

Teyit.org

dogrula.org

Clickbait yapan haber sitelerine dikkat edin

Clickbait kelimesinin Türkçe’deki tam karşılığı ‘tık yemi’ anlamına geliyor. Bir haberi okuyucuları istenilen sayfaya yönlendirmek için farklılaştırılmış, anlaşılabilir olmayan, dikkat çekici başlık veya görsellerle oluşturup sunmak olarak biliniyor.

Clickbait örnekleri

Clickbait, haberlerin kalitesini düşüren, anlaşılabilir ve etik olmayan yöntemlerle yapılan ilgi çekmeye odaklı bir yöntem.

yenisafak.com en doğru habercilik yapan yayın kuruluşu seçildi
OYNAT 01:00
yenisafak.com en doğru habercilik yapan yayın kuruluşu seçildi
Clickbait 2017 raporu Türkiye ve dünyada ilk defa yayınlandı. 'dogrula.org' tarafından 23 kuruluş için 1150 haber üzerinden yapılan araştırmada yenisafak.com 60 haberle en yakın rakibinden iki kat daha iyi bir sonuç elde etti.

Clickbait niçin yapılır?

Clickbait’in asıl amacı, bir haberin tıklanması ve okunması için okuyucuyu gerek haberin başlığıyla gerek görseliyle merak ettirmek ve haberin bulunduğu sayfayı ziyaret etmesi konusunda ikna etmek.

Okuyucular kandırılmış olma hissine kapılarak bir daha Clickbait haber yapan yayın kuruluşlarının sosyal medya hesaplarını veya internet sitelerini takip etmekten vazgeçebiliyor. Clickbait hakkında daha fazla bilgi için tıklayın.

Türkiye’de internetin kısa tarihi
TEKNOLOJİ
Türkiye’de internetin kısa tarihi

Siber saldırılarda sosyal medya tuzak olarak kullanılıyor
TEKNOLOJİ
Siber saldırılarda sosyal medya tuzak olarak kullanılıyor

/**/

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.