Bir kente adım atarken hangi kapıdan gireriz? Hissettiklerimiz, iki gözümüzün tanıklığından devşirdiklerimiz midir?Bu sorunun cevabı benim için Calvino''nun satırlarında saklı. O saklı olan bilgiyi her okuyuşumda yeni bir yer keşfediyorum adeta. Ve ne zaman evimden ayrılsam ve bir şehre dâhil olsam döner dönmez bir geri dönüş ritüeli gibi o satırları yeniden okuyorum: "… Kemer kavislerinin açı derinliğinden, çatıların hangi kurşun levhaları kapladığından söz edebilirim sana; ama şimdiden biliyorum
Bir kente adım atarken hangi kapıdan gireriz? Hissettiklerimiz, iki gözümüzün tanıklığından devşirdiklerimiz midir?
Bu sorunun cevabı benim için Calvino''nun satırlarında saklı. O saklı olan bilgiyi her okuyuşumda yeni bir yer keşfediyorum adeta. Ve ne zaman evimden ayrılsam ve bir şehre dâhil olsam döner dönmez bir geri dönüş ritüeli gibi o satırları yeniden okuyorum: "… Kemer kavislerinin açı derinliğinden, çatıların hangi kurşun levhaları kapladığından söz edebilirim sana; ama şimdiden biliyorum hiçbir şey söylememiş olacağım sonunda. Zira bir kenti kent yapan şey bunlar değil, kapladığı alanın ölçüleri ile geçmişinde olup bitenler arasındaki ilişkidir: Bir sokak lambasının yerden yüksekliği ve orada idam edilen zorbanın sallanan ayakları ile yer arasındaki uzaklıktır; o lambadan karşı parmaklığa gerilen ip ve kraliçenin düğün alayının geçeceği güzergâhı donatan süslemelerdir…"
Gittiğim her mekâna bir hikâye üzerinden karışıyorum. Avanos''un geçmişine peri bacalarındaki keşiş hücreleri ile dahil oldum. İman ehli hangi dinin mümini olursa olsun beni daima etkilemiştir.
Avanos''un bugününe ise Belediye Başkanı Mustafa Körükçü''nün hikayesi üzerinden dahil oldum. Dr. Mustafa Körükçü''yü doğduğu yere hizmet aşkı ile bağlayan şey, bu hikâyenin satır aralarında gizli.
1980''li yıllarda Avanos''a bir kaymakam gelir. Kaymakamın gelişi ile okullarda müthiş bir hareketlilik başlar. Çünkü kaymakam, okullardan sürekli kültürel faaliyetler beklemekte, öğrencileri kitap okumaya teşvik etmekte, okuduklarını anlayıp anlamadıklarını bizzat denetlemektedir. Halen Uçhisar Kaya Otel''in müdürlüğünü yapan Yaşar Bostan o günleri "Kaymakamın enerjisine ayak uyduramayan öğretmenler tayinlerini istiyordu" diye anlatıyor.
1986 yılında şimdi Avanos Belediye Başkanı olan Mustafa Körükçü lise öğrencisi. Bir münazaranın ateşli savunucusu. Münazaraya Kaymakam Bey''in de geleceği söylenmiştir. Kaymakam Bey''in şöyle bir uğrayıp gideceğini düşünür çoğu kimse. Ama onun münazara bitinceye kadar salonda kalması ve öğrencilerin söylediklerini notlar tutarak takip etmesi herkes gibi Mustafa Körükçü''yü de şaşırtır.
Yaşar Bostan, "Kaymakam Bey gençlerin eğitim başarıları ile o kadar yakından ilgilendi ki, o dönemde üniversiteyi kazanamayan öğrenci sayısı bir elin parmaklarını geçmezdi" diye yâd ediyor o günleri. Mustafa Körükçü de Avanos''tan Ankara''ya Tıp Fakültesini kazanarak gidenler arasındadır. Gider ve doktor olarak döner.
Mustafa Körükçü, Kaymakam Bey''in yaktığı meşaleyi hiç yere indirmemenin aşkıyla gelmiş bu günlere. Kültür turizmi için gelen yoğun bir yabancı turist kapasitesine sahip olan beldenin yerli halkına kültürel bir aşı yapmak üzere bu yıl Avanos-Kızılırmak Kültür şenliklerini başlatması, bu meşaleyi yükseklere taşıma azminin bir göstergesi. Avanos, yıl boyu edebiyat dünyasının değerli isimlerini ağırladı. (Hilmi Yavuz''un Zaman gazetesinde yayınlamış olduğu Avanos İzlenimleri yazısını okumanızı tavsiye ediyorum.)
Anadolu''nun her şehrinde üniversiteler açıldı malumunuz. Ancak bu üniversitelerin mahalle lisesi havasından kurtulabilmesi için düzenli olarak kültürel faaliyetlerin yapılması gerekiyor. Avanos Belediye Başkanı bir taraftan konferanslar ile kültürel zenginlik oluşturmaya çalışırken, diğer taraftan Kızılırmak projesi ile şehri modern bir dokuya kavuşturmayı planlıyor. Eskişehir''deki Porsuk çayı projesi, Avanos için rol model.
Belediye sosyal dokunun gelişmesi için kadın emeğinin değerlendirilmesi gerektiğinin de bilicinde. 2010 yılının Şubat ayında Avanos Belediyesi meclis üyesi diş hekimi Derya Cingi başkanlığında S.S. Avanos Kadın Girişimciler Yardımlaşma Dayanışma ve İşletme Kooperatifi kurulmuş. Kooperatif bir taraftan mesleki kurslar veriyor, diğer taraftan ortaya çıkan ürünlerin aracısız olarak tüketiciye ulaşmasını planlıyor. Kadın emeğini sadece çini üzerinden değil mutfak üzerinden de değerlendirme yoluna gitmişler. Belediyeye ait bir bina düzenlenerek mutfak kurulmuş. Mutfakta çalışan on ev hanımı tarafından yapılan sulu yemekler, mantı, su böreği, gözleme, içli köfte, erişte, ev baklavası gibi yiyecekler üretimin yapıldığı binada servis edildiği gibi, evlere, işyerlerine toptan satışlar da yapılıyor.
Yoğun bir migren atağı ile dolaşmak zorunda olduğum için maalesef çini kooperatifinde çalışan kadınlar ile tanışamadım. Ama belediyenin katkıları ile kurulmuş olan "Avanos mutfağı"ndaki hanımlar ile bizzat tanıştım. Yemeklerini yedim. Yemeklerin lezzeti hakikaten olağanüstü idi. (İzmir''de bir Kur''an kursunda yediğim akşam yemeği de çok güzel ve çok özeldi benim için. Ama onu yazmadım. Bir hikaye için saklı tutuyorum. Nasip.)
Avanos Kaymakamı Orhan Alimoğlu şimdi Aksaray Valisi. Daha önce de yazdım. Orta Anadolu Türkiye''yi ortalıyor. Yazarların, gazetecilerin, akademisyenlerin Orta Anadolu''yu gözden kaçırmamaları gerekiyor. Onların gözden kaçırmaması için de valilerin ve belediye başkanlarının bir özne olarak yönettikleri şehrin kültürel dokusu için bizzat çaba sarf etmesi gerekiyor.
Yeni kurulan üniversiteleri "mahalle üniversitesi" olmaktan kurtaracak olan şey, öğrencilerine kazandıracakları kültürel ve entelektüel boyut. Bu konuda Avanos Belediyesi''ni çok gayretli bulduğumu bilhassa ifade etmek isterim. Hilmi Yavuz''un da ifade ettiği gibi Avanos''un son derece entelektüel bir Belediye Başkanı var.
Yazıların sonları önemlidir. Bu yazıyı, okumaya ve dinlemeye meraklı, üç gün boyunca bizi zevk ve şevk ile gezdiren Avanos –Kızılırmak Kültür Şenliği''nin mimarları Fatma Şahin ve Pınar Domaniç''e sevgi ve selamlarımı sunarak bitiriyorum.
