Yeni ekonomi yönetiminden beklentiler

14 ve 28 Mayıs seçimlerinin tamamlanmasının ardından yeniden Cumhurbaşkanı seçilen Erdoğan yeni dönem kabinesini de açıkladı. Yeni dönemde Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nı Mehmet Şimşek’e vererek ekonomiyi kiminle beraber yöneteceğini de belirlemiş oldu. Ardından Merkez Bankası Başkanı olarak da Hafize Gaye Erkan’ı atadı. Böylelikle ekonomi yönetiminin çatısı oluştu. Şimdi sıra uygulanacak politika setinde.

Mehmet Şimşek evvelden tanıdığımız ve politikalarına aşina olduğumuz bir isim. Öte yandan Hafize Gaye Erkan’ın da olası politika önerilerini kariyerine bakarak tahmin edebiliyoruz. Elbette henüz yeni politika setlerini ilan etmedikleri için kesin bir yorum yapmak yanlış olur ancak Türkiye’nin ihtiyaçlarına ve önceliklerine göre bir çalışma yaptıklarını değerlendiriyorum. Öte yandan sürecin bu kadar uzamış olmasının da Türkiye’nin ihtiyaçları ve öncelikleri ile küresel finansal sistemin zorunlulukları arasında bir dengeleme çabasından kaynaklandığını düşünüyorum. Ancak özellikle reel sektör bir an önce uygulanacak politikaları duymak istiyor.

Süreç içerisinde her iki isim ile ilgili oluşturulan algı kendilerinden beklentiyi en üst seviyeye taşıdı. Beklenti bu denli üst seviyede iken geçen zaman piyasalardaki dalga boyunu artırıyor. Fakat Şimşek göreve geldikten sonra 7 Haziran’da iki adet tweet atarak “biraz sabır ve zaman” isterken Hafize Gaye Erkan da devir teslim töreni esnasındaki kısa açıklaması dışında henüz bir açıklama yapmadı. Bu bakımdan uygulanacak politika setine ilişkin şu anda elimizde net bir bilgi yok.

Elbette işleri kolay değil. Ancak zaman da önemli. Politika setinin henüz ilan edilmemiş olması ya da en azından genel çerçeveye ilişkin ana hatları işaret eden sözlü de olsa bir yönlendirme yapılmamış olması belirsizlikleri artırıyor.

Artan belirsizlikler tahminlere de yansıyor. Örneğin bir kurumun tahmininde Merkez Bankası’nın politika faizini %40’a çıkaracağı bir diğerinde %30 olarak belirleyeceği bir başkasında ise %25’e konumlandıracağı ifade ediliyor. Raporlardan birisinde de politika faizinin %15 olacağı yazıyor. Yani tahmin aralığı 25 puana kadar çıkmış durumda. Bu durum ekonomideki diğer aktörler için ciddi bir kafa karışıklığı anlamına geliyor.

Öte yandan bir tarafta politika faizinin doğrudan kullanılacağı tahmin edilirken diğer tarafta bir süredir rafa kalkan GLP (Geç Likidite Penceresi) uygulamasının yeniden gündeme gelebileceği dillendiriliyor. Takdir edersiniz ki tüm bu politika faizi seviyeleri ve uygulamaları farklı etkilere ve sonuçlara işaret eder. Elbette nihai kararı 22 Haziran’daki PPK toplantısında göreceğiz. Belki de o güne kadar PPK’daki bazı isimler de değişmiş olacak.

Ancak son derece samimi bir öneri ile ekonomi yönetiminin piyasalardaki mevcut belirsizliğin 22 Haziran’a kadar sürmesinin önüne geçmek adına ABD Merkez Bankası olan Fed’in başkanlarının da sıklıkla başvurduğu sözlü yönlendirme (forward guidence) aracını bir an önce kullanması gerektiğini hatırlatmak istiyorum.

İş insanları, ihracatçılar, üreticiler ve hatta bankalar bile nefesini tutmuş bir şekilde bekliyor. Öyle sanıyorum ki geçmişte “yaprak kıpırdamıyor” deyimi buna benzer bir durum için üretilmiştir.

Bu bakımdan 22 Haziran’da piyasaların ciddi bir şok yaşamaması ve o güne kadarki dalgalanmaların boyunun azaltılması açısından hem Şimşek’ten hem de Erkan’dan belirsizlikleri azaltacak birer sözlü yönlendirmenin yapılmasının şu süreçte oldukça faydalı olacağını değerlendiriyorum.