DünyaSokağın lideri yok

Sokağın lideri yok

İran’da ekonomik gerekçelerle başlayan ayaklanmalar, rejime yönelik isyana, yer yer şiddet eylemlerine dönüştü. İsfahan’da kaymakamlığı işgale yeltenenlerden 5’i öldürüldü, ülke genelinde ölü sayısı 23’e yükseldi. Dini lider Ali Hamaney, İran düşmanlarının para, silah ve siyaseti kullanıp isyan çıkarttığını söyledi. Tahran gösterilere karşı daha da sertleşeceği mesajı verirken, meydanların lideri ve ideolojisinin bulunmaması dikkat çekti.

Kiymet SezerYeni Şafak
Yumurtadan isyan çıkaran İranlılar, gündüz işte gece ise eylemde. Ekonomik gerekçelerle ayaklananlar, işi kamu binalarına saldırı boyutuna kadar getirdi.
Yumurtadan isyan çıkaran İranlılar, gündüz işte gece ise eylemde. Ekonomik gerekçelerle ayaklananlar, işi kamu binalarına saldırı boyutuna kadar getirdi.

İran’da bir süredir biriken tepki, yumurta zammıyla birlikte eyleme dönüştü. Ekonomik gerekçelerle başlayan eylemler sırasında protestocular kamu binalarına da saldırmaya başladı. İran meydanları her geçen gün daha da gerilirken, son protestoların öncekilerden en önemli farkı ise ortada bir ideolojinin olmayışı ve grupların farklı gerekçelerle sokağa inmiş olması. Dolayısıyla ülkedeki mevcut karışıklığın -şimdilik- büyük sonuçlara yol açması beklenmiyor. Ancak ilk günlerde protestolara ılımlı bakan Tahran, olayların sürmesi halinde müdahaleyi sertleştirecekleri mesajı verdi. Bunun ilk adımı ise İsfahan’da yaşandı. Kaymakamlık binasını işgale kalkışan göstericilerden 5’i öldürüldü. Öldürülen kişi sayısı 23’e yükseldi. Tahran Devrim Mahkemesi, 7. gününe giren eylemlerde bundan böyle sokağa çıkmakta ısrar edenlerin ‘ağır ceza’ ile yargılanacağı restini çekerken, İran Dini Lideri Ali Hamaney ise bitmeyen isyan dalgasının altında ‘yabancı ülke istihbarat kuruluşlarının’ olduğunu söyledi.

İran teyakkuzda!
OYNAT00:00
İran teyakkuzda!
Geçtiğimiz hafta Çarşamba günü İran'ın Meşhed kentinde başlayarak birçok şehre yayılan gösterilerde kan akmaya devam ediyor. Şu ana kadar 29 kişinin hayatını kaybettiği protesto gösterilerine karşı İran hükümetini savunanlar da sokağa çıktı. İran Cumhurbaşkanı Ruhani, 'azınlık' olarak nitelediği protestoculara “İran halkı cevap verecek" açıklamasını yaptı.

‘DÜŞMANI YENECEĞİZ’

İran’daki en yüksek makamın sahibi Hamaney, düşmanların kendilerine karşı birleştiğini belirterek, “İran düşmanları para, silah, siyaset gibi araçları kullanıp güvenlik organlarıyla birlikte İran devletine sorun çıkarmak istiyorlar. Düşman, her zaman İran ulusuna sızmak ve saldırmak için bir fırsat ve çatlak arıyor” dedi. Halkın cesareti, fedakârlığı ve imanıyla düşmanın üstesinden gelineceğini savunan Hamaney, konuya ilişkin yakında halka hitaben bir konuşma yapacağını bildirdi. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Şamhani de ülkesindeki olayların arkasında ABD, Suudi Arabistan ve İngiltere’nin olduğunu söylemişti. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ise önceki günkü mesajında, ‘halkın protesto gösterilerine hakkı olduğunu, ancak kamu malına zarar verenlere asla müsaade etmeyeceklerini’ belirtmişti.


İŞLER RAYINDAN ÇIKINCA...

Eylemler aslında, Hamaney’e bağlı imamların iktisadi mesajları sonrası muhafazakar kanadın desteğiyle başladı. Ancak işler beklendiği gibi gitmedi. Muhalif hareketler yerini rejim karşıtlığına bıraktı. Protestocular giderek şiddete yöneldi. Temel tüketim malzemelerindeki pahalılığa isyan eden İranlılar, hem Cumhurbaşkanı Ruhani hem de dini lider Hamaney’e aynı anda tepki göstererek işi, Şah Rıza Pehlevi’nin oğlunun geri çağrılıp yönetimi devralmasını isteyecek kadar ileri taşıdı. Halk, yaklaştığına inandığı ekonomik kriz öncesi ‘kontrollü’ başlayan eylemlerin şimdi tamamen kontrolden çıktığını söylüyor. Ölü sayısı ise gittikçe artıyor.

İran'da gösteriler 5. gününde
OYNAT02:48
İran'da gösteriler 5. gününde
İran'da işsizlik, enflasyon ve yolsuzluk gerekçesiyle başlayan ve göstericilerin polisle silahlı çatışmaya girdiği protestolar 5. gününde de devam ediyor. Protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı biri polis memuru olmak üzere 13'e yükseldi.

HENÜZ KİTLESELLEŞMEDİ

İsfahan, Huzistan, Kirmanşah, Ahvaz’da yoğunlaşan eylemler çok sayıda şehre irili ufaklı yayılmış durumda. İran’da kitlesel büyük eylemler yok. Gruplar daha çok siyasi sloganlarla sokaklarda. Ülkede yaşananlar 2009’daki Yeşil Hareket’e benzetilmiyor. Çünkü bu eylemlerin bir ideolojisi ve bir lideri yok. Her eylemci grup, farklı taleplerle sokağa iniyor. Eylemcilerin verdikleri tepkiler de kestirilemiyor. Yine 2009’dan farklı olarak son eylemleri reformistler desteklemiyor. Dikkat çeken bir diğer ayrıntı da bir istihbarat devleti olan ve güvenlik gücü 4-5 ayrı şekilde oluşturulan İran’da grupların nasıl bir anda hızla örgütlenerek sokağa inebildikleri... Burada ise ‘dış müdahalelere’ işaret ediliyor. ABD Başkanı Trump’ın ve İsrail Başbakanı Netanyahu’nun açıklamaları da bu kapsamda son yaşananlarda dış müdahale algısını artırıyor.

İsfahan’da bazı binalar ateşe verildi, çok sayıda araç göstericiler tarafından yakıldı. Kamu kurumlarına yönelik işgal girişimini İran polisi kanlı bir şekilde bastırıyor.

En az 23 ölü: Binlercesi gözaltında

İran’da perşembe gününden bu yana devam eden gösterilerde en az 23 kişi öldü, 500’den fazla kişi de gözaltına alındı. Ülke medyasındaki bilgilere göre Loristan’da 4, Huzistan’da 2, Hemedan’da 3, İsfahan’da 3, Humeynişehr’de 3, Necef Abad’da 1, Gahderican’da ise 6 kişi öldü. Gahderican’da öldürülen 6 kişiden 5’inin, kaymakamlık binasını işgale yeltenenler olduğu belirtildi. İran makamlarının açıklamalarına göre gösterilerde en az 500 kişi gözaltına alındı. Resmi olmayan kaynaklar ise bu sayının birkaç kat fazla olduğunu belirtiyor. Bu arada Tahran Devrim Mahkemesi Başkanı Musa Gazanfer Abadi, üçüncü günden sonra gösterilere katılan eylemcilerin daha ağır cezalara çarptırılacağını açıkladı. Abadi, “Bu kişiler, rejimin temellerine kasteden kişiler olarak kabul edilecek” dedi.

Gündüz işte gece sokakta

Tahran’da protestolar akşam havanın kararmasıyla başlıyor. Başkentte eylemlerin merkezi ise İnkılap Meydanı ve Firdevsi Meydanı ile arasındaki cadde. Halkın sokağa inişiyle birlikte internet kesintileri de başlıyor. Protestoların ‘Telegram’ programı üzerinden organize edildiği iddia ediliyor ve internet kısıtlamaları genellikle bu tip programlara yönelik uygulanıyor. Başkentte güvenlik güçlerinin göstericilere ağır müdahaleden kaçınması dikkat çekiyor. Ülkede halkın yıllardır yaşadığı ağır mağduriyet, eylemlere katılımı çeşitlendiriyor. Ancak İran’da görüştüğümüz kaynaklar, “İran Baharı gibi büyük bir dönüşüm, değişim, hareketlilik mi var diye soracak olursanız, hayır, yok. Bu hareketlilikten büyük değişim beklenmemeli. Ancak İran’daki en ufak bir olumsuz kıpırdanmayı dünya hemen satın alıyor. Bu yüzden de dışarıya farklı yansıyor” diyorlar.

Sonunu kimse kestiremiyor

Her köşe başında bir bankanın bulunduğu İran’da ekonomik mağduriyetler, faizlerin düşüşü ve bazı bankaların iflasını açıklamasıyla artış gösterdi. Sokaklarda kıvılcımı ateşleyen ana unsur ise temel ihtiyaçlara gelen zamların ardından yumurtanın üç katı fiyata çıkması oldu. Bunun yanında halk, ağır bir ekonomik krizin yaklaşmakta olduğuna inanıyor. Obama döneminde ambargoların kalkacağı beklentisiyle rahatlayan İranlılar, Trump’ın baskılarıyla birlikte ekonomik sıkıntılarını aşamayınca hayal kırıklığına uğradı. Buna bir de Tahran yönetiminin Suriye ve Irak’a akıttığı paralar da eklenince halkın tepkisi daha da arttı. İran’daki eylemler şu anda hangi yöne evrileceği kestirilemeyen bir noktada görünüyor. Türkiye ise gelişmeleri sükûnetle izliyor. Halkın haklı taleplerine kulak tıkanmaması uyarıları yapmakla birlikte İran’da huzurun yeniden hakim olmasına yönelik mesajlar veriliyor. İranlılar Türkiye’nin bu duruşundan memnuniyetlerini ifade diyorlar.

İran’da güvenlik güçlerinin sert müdahalesi sonucu bazı göstericiler yaralandı. Ülkenin pek çok kentinde süren eylemlere ilişkin görüntülere ulaşmak, alınan güvenlik önlemleri nedeniyle pek kolay değil.

ANKARA: Olaylar tırmanmasın

Dışişleri Bakanlığı, İran’daki protestolara ilişkin “Olayların tırmanmasının önüne geçilmesini, gelişmeleri kışkırtıcı dış müdahalelerden kaçınılmasını temenni ediyoruz” değerlendirmesinde bulundu. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, İran’da 28 Aralık’ta başlayan gösterilerin yayılarak sürdüğü ve çıkan olaylarda ölenlerin olduğu, ayrıca kamu binalarının zarar gördüğü yönündeki haberlerden endişe duyulduğu belirtildi. Türkiye’nin, dost ve kardeş İran’ın toplumsal huzur ve istikrarının korunmasına büyük önem atfettiği belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Bu bağlamda, Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin halkın barışçıl gösteri yapmaya hakkı olduğu, ancak kanunların çiğnenmemesi ve kamu malına zarar verilmemesi gerektiği yolundaki açıklaması dikkate alınarak şiddetten kaçınılması ve provokasyonlara kapılınmaması lazım geldiğine inanıyoruz. Bir an önce ülkede sükunetin sağlanmasını ve sağduyunun hakim kılınarak olayların tırmanmasının önüne geçilmesini, gelişmeleri kışkırtıcı söylem ve dış müdahalelerden kaçınılmasını temenni ediyoruz.” Bu arada Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun, İranlı mevkidaşı Cevad Zarif’le telefonda görüştüğü öğrenildi.

ÖNERİLEN VİDEOLAR
Filistinli küçük Ziyad'dan liderlere 'Erdoğan' çağrısı
3 yaşındaki Filistinli YouTuber Ziyad, dünya liderlerine seslendi: “Kudüs'ü satmayan, Filistin'in yanında duran tek lider, Recep Tayyip Erdoğan. Devlet yöneticiliğini ondan öğrenin"
Afrikalı miniklerin 'Zeytin Dalı' duası
Afrikalı çocuklar ellerindeki Türk bayrağıyla Zeytin Dalı Operasyonu için Türkiye'ye dua etti.
Tanklarımız sloganlar eşliğinde Afrin'e ilerliyor
Zeytin Dalı Harekatı'nın ikinci gününde Türk tankları, sınırın sıfır noktasına sevk edildi. Hatay sınırında vatandaşların sevgi gösterileri ile karşılanan Mehmetçikler tezahüratlar eşliğinde sınıra hareket etti. Mehmetçik de kendilerine sevgi gösterisinde bulunan halkı selamladı.
Mete Yarar ile Afrin Operasyonunun şifreleri
Güvenlik politikaları uzmanı Mete Yarar'ın anlatımıyla bütün cepheleriyle Afrin operasyonunun şifreleri...
Bu kez Erdoğan salonu alkışladı
Kütahya'da partisinin il kongresinde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan salondaki vatandaşları alkışladı.
Metalleri oyun hamuru gibi büküyor
Mobibieger isimli bu hidrolik makine metallere adeta oyun hamuru gibi şekil veriyor.
Emekliler dikkat! Son 10 gün
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından, kamuda 30 yılın üstünde hizmeti olan 233 bin emekliye toplam 1 milyar liradan fazla ödeme yapıldı. Yaklaşık 450 bin emekliyi ilgilendiren imkandan yararlanmak isteyenlerin 29 Ocak'a kadar başvurmaları gerekiyor.
Sıfır rakamını ilk o kullandı: El Harizmi
Cebirin temelini atan ve geliştiren, 'X' bilinmeyenini ilk kullanan Müslüman Alim El Harizmi'nin hayatını bu haftaki Bilime Yön Veren Müslüman Alimler serimizde ele aldık.
İsrail zindanından acı bir çığlık: İsra Ceabis
İşgal altındaki Doğu Kudüs'te yaklaşık iki yıl önce otomobilindeki tüpün patlaması sonucu vücudunun yüzde 60'ı yanan, ancak olayda yakındaki bir İsrail askerinin de yaralanması nedeniyle 11 yıl hapis cezasına çarptırılan Filistinli tutuklu İsra Ceabis yazdığı mektubunda, özel bakım ve tıbbi yardıma muhtaç olmasına rağmen İsrail makamlarınca ihmal edildiğini bildirdi.



Nas ve Kevser Surelerini Filistinli Yusuf’tan dinleyelim
Filistinli minik Yusuf'un, Mescid-i Aksa'nın avlusunda Nas ve Kevser Surelerini okuduğu anlar izleyenleri gülümsetti.
PKK'nın korkulu rüyası mavi bereliler sınırda
Türk Silahlı Kuvvetlerinde, karargahlara verilen emir kapsamında sınır birlikleri, olası Afrin operasyonuna yönelik en üst hazırlık seviyesine getirildi. Afrin ve Münbiç'i terörden süpürme harekatına katılacak komandolar uçaklarla Hatay'a sevk ediliyor. Bölgeye sevk edilen birlikler arasında TSK'nın gözde birliklerinden Kayseri Hava İndirme Tugayı ile Kırklareli 55. Mekanize Piyade Tugayı var.




Afrin’e süpürme harekâtı
ABD'nin PYD-YPG ile Suriye'de oluşturmaya çalıştığı terör koridorunun en önemli merkezlerinden Afrin, Türkiye'nin operasyon menzilinde. Türkiye, Fırat Kalkanı ardından kritik bir müdahaleye daha hazırlanıyor. Türkiye'nin operasyona hazırlandığı Afrin'in önemi nedir ve operasyonun nasıl gerçekleşecek?


Öğrenme güçlüğü çekti milyar dolarlar kazandı
67 yıllık hayatına birçok başarıyı sığdıran Richard Branson'a disleksi 5.1 milyar dolar kazandırdı. Branson'ın hayatını Dönüm Noktası'nda ele aldık...


Bu makine şeritleri kendi kendine boyuyor
Şerit boyama makinesi üreten Stim firmasının Kontur 700 isimli modeli herhangi bir sürücüye ihtiyaç duymadan şeritleri boyuyor.
Bunu Gördünüz Mü? Böyle duran top organizasyonu görülmedi
Dünyanın en saçma duran top organizasyonu, Dortmund'lu yıldızın oğlunu ağlatması ve daha fazlası... Tuğçe'nin sunumuyla 'Bunu Gördünüz Mü?'


Katar Şeyhi esir alındı!
Haziran ayından bu yana Katar'a karşı büyük bir ambargo başlayan Arap ülkelerinin arasında bulunan Birleşik Arap Emirlikleri, Katar'daki kraliyet ailesinden Şeyh Abdullah El-Sani'yi esir aldı. El-Sani yayınladığı videoda, başına bir iş gelirse sorumlusunun Abudabi Veliahtı olduğunu söyledi.
ABD’li uzman: Dünyanın yeni katilleri biziz
ABD'li medya uzmanı ve aktivist Jerry Day, Amerika'nın özellikle Ortadoğu ülkelerine yaptığı müdahalesine ve bu müdahalelerin hiçbir yasal gerekçeye dayanmadığına dikkat çekerek, ''ABD, uluslararası tüm anlaşmaları ihlal etti, Müslüman ülkeleri bombaladı, insanları öldürdü. Bu yüzden gittikçe yalnızlaştı. Bir gün sonumuz, İkinci Dünya savaşı sonrası Almanlar gibi olacak. Dünyanın yeni katilleri biziz'' şeklinde konuştu.
Filistinli çocuktan en samimi ‘İsrail’ boykotu
Kudüs'te yaşayan Filistinli küçük bir çocuk, markette alışveriş yaparken babasının şaşırtmacasına rağmen İsrail üretimi ürünleri almıyor. İsrail ürünlerini boykot eden sevimli çocuk, “Hayır o İsrail malı” diyerek diğer ürünü alıyor.
'Sakallı olduğu için' saldırıya uğradı!
Kolombiyalı bir adamın 'sakallı olduğu için' hakaret ve saldırıya uğraması, ABD'de yükselen İslamofobiyi gözler önüne serdi.

Kritik yıl 2019 öncesi milli adım
Cumhurbaşkanlığı sistemi Türk siyasetini yeniden şekillendiriyor. Bunun ilk işareti de AK Parti ile MHP arasındaki 'Milli İttifak' görüşmeleri oldu.
ABD: Türkiye'nin meşru güvenlik endişeleri var
Dünya

ABD: Türkiye'nin meşru güvenlik endişeleri var

ABD Savunma Bakanı Mattis, Zeytin Dalı Harekatı'na ilişkin "Türkiye'nin meşru güvenlik endişeleri var. Hava saldırısı yapmadan önce bunu yapacaklarına dair bizi uyardılar" dedi.
Suriyeli muhalifler: Münbiç operasyonu başladı
Dünya

Suriyeli muhalifler: Münbiç operasyonu başladı

Suriye Geçici Hükümeti, terör örgütü PKK/PYD'nin kontrolündeki Münbiç'e yönelik askeri harekatın başladığını açıkladı.
Anderson Talisca'ya talip olan kulüp belli oldu
Spor

Anderson Talisca'ya talip olan kulüp belli oldu

Beşiktaş'ın Antalyaspor'u 2-1 yendiği maçta attığı golle galibiyetin mimarı olan Anderson Talisca için Portekiz basınından flaş bir iddia geldi.
TSK'nın Afrin stratejisinde dikkat çeken detay
Dünya

TSK'nın Afrin stratejisinde dikkat çeken detay

TSK, kara kuvvetleri ve ÖSO birlikleri Afrin'deki terör noktalara doğru ilerliyor. Sınırın sıfır noktasında Zeytin Dalı Harekatı'nı takip eden Yeni Şafak muhabiri Yılmaz Bilgen, "Türk Silahlı Kuvvetleri Afrin'e girerken inanılmaz bir strateji izledi. Son 10 gündür sınırda açılan kapılar medyaya da yansıdı. PKK, bütün önlemlerini bu kapılara göre almıştı. Ancak TSK, bu kapıları kullanmadı ve Afrin'e 7 ayrı kapıdan girdi. Bu PKK'nın hiç hazırlanmadığı bir durumdu" ifadelerini kullandı.
Çok önemli KİT açıklaması
Ekonomi

Çok önemli KİT açıklaması

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jülide Sarıeroğlu KİT'lerde yeni istihdam alanları açacaklarını belirterek, "O istihdam alanlarına taşeronda çalışan kardeşlerimizi geçirerek peyderpey o alanda da taşeronu sonlandırmak için çalışma içerisinde olacağız." dedi. KİT'ler kadroya geçecek mi, KİT'ler taşeron işçi konusundan yararlanacak mı? İşte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jülide Sarıeroğlu'ndan flaş KİT ve taşeron işçi açıklaması