İran’daki savaşı sonlandırmayı hedefleyen ABD Başkanı Trump, iç cephede de zor bir durumda Pekin’e gitti. Trump, İran savaşını sürdürme noktasında kongre onayının yanı sıra ekonomik bozulma, medya ve siyasetteki muhalefetle de yüzleşiyor. İran cephesinde ise Trump’ın aşırı taleplerinin kabul edilmeyeceği yönündeki tavır sürüyor.
İran’ın savaşı sonlandırmak için sunduğu son teklifi de reddeden ABD Başkanı Donald Trump, saldırılara yeniden başlamaya hazırlanıyor. Ancak bunun için üç önemli engelle karşı karşıya. ABD Anayasası’na göre Trump’ın 60 günü geçen askeri operasyonları sürdürmek için Kongre’den izin alması şart. Bununla birlikte Hürmüz Boğazı’ndaki durumun sebep olduğu ekonomik sorunlar, iç cephede Trump’ı giderek köşeye sıkıştırıyor. ABD medyasında çıkan raporlar da Trump’ın zafer iddialarını boşa düşürüyor. Buna rağmen İran'ın nükleer programını bahane ederek savaşı sürdürmek isteyen Trump, Kongre'nin arkasından dolanırken iç cephedeki karşı çıkışlara agresif bir tavırla cevap veriyor.
KONGRE’YE İSİM OYUNU
Trump, Kongre’den onay alma engelini aşmak için yeni bir planlama yaptı. ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon), ateşkesin bozulması halinde İran'a yönelik başlatılacak askeri "operasyonun" adını "Çekiç" olarak değiştirmeyi düşündüğü iddia edildi. Amerikan NBC News kanalının ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre Pentagon yetkilileri, 60 günlük Kongre'ye bildirim sürecine takılmamak için "Destansı Öfke" (Epic Fury) adıyla yürütülen operasyona "Çekiç" (Sledgehammer) adını vermeyi düşünüyor. Destansı Öfke Operasyonu, Trump'ın talimatıyla 28 Şubat 2026'da başlamış ve ABD yönetimi mayıs ayı başında Kongre'ye yaptığı resmi bildirimde "operasyonun sona erdiğini" bildirmişti.
EKONOMİ UMURUNDA DEĞİL
Dün, Çin’e gerçekleştireceği resmi ziyaret için Pekin’e hareket eden Trump, havalimanında gazetecilere yaptığı açıklamada, İran savaşına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bir gazetecinin “İran ile müzakereler yürütürken ülkedeki ekonomik durumu göz önünde bulunduruyor musunuz?” şeklindeki sorusunu cevaplayan Trump, “Biraz bile düşünmüyorum. Sadece tek bir şeye odaklanıyorum o da İran’ın nükleer silah elde etmesini engellemek. Bu her şeydir” dedi. Trump’ın bu cevabı hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat siyasetçilerin tepkisini çekti. Eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, sosyal medya mesajında vatandaşlara hitaben, “Trump’ın sizi umursamadığı hiç bu kadar açık olmuş muydu? Onun dediği gibi hiç olmamıştı” ifadelerini kullandı. Colorado eyaletinden Cumhuriyetçi senatör Jason Crow, “Artan acılarımızı hiç umursamadığını söylüyor. Daha iyi bir lideri hak ediyorsunuz” diye yazdı. Massachusetts eyaleti Demokrat milletvekili Ayanna Presley ise “Benzin fiyatları, market alışverişleri, sigorta primleri yüksek. Trump ise bildiğimizi kendi diliyle ilan ediyor. Amerikan halkını umursamadığını söylüyor. Zaten hiç umursamamıştı” yorumunu yaptı.
ZAFER İLANI İNANDIRICI DEĞİL
İran tarafının savaşı sonlandırmak için “makul teklif” sunduğunu vurgulamasına rağmen bu teklifi reddeden Trump’ın, İran savaşında sık sık tekrarladığı zafer ilanları ve İran’ın askeri gücünün yerle bir edildiği iddiaları da iç kamuoyunda karşılık bulmuyor. New York Times gazetesinde mayıs ayı istihbarat verilerine dayanılarak hazırlanan raporda, Trump’ın iddialarının aksine İran ordusunun füze kapasitesini büyük oranda koruduğu ileri sürüldü. Haberde, İran’ın ateşkes sürecinde Hürmüz Boğazı ve çevresindeki 33 füze üssünden 30’unu yeniden kullanılabilir hale getirdiği belirtilirken, füze stokunun yüzde 70’ini ise hâlâ koruduğu kaydedildi. Haberde ayrıca, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) ait yer altı füze depoları ve fırlatma tesislerinin yüzde 90’ının da işler durumda olduğunun altı çizildi.
"MEDYA VATAN HAİNİ"
NYT’nin haberi Trump’ı iyice öfkelendirirken medyaya tavrını da keskinleştirdi. Trump, haberin ardından sosyal medyada yayınladığı açıklamada, ABD medyasını “Vatan haini” olarak niteledi. Trump, açıklamasında "Yalan haber medyası, İranlı düşmanın bize karşı askeri açıdan başarılı olduğunu söylediğinde, bu o kadar yanlış ve saçma bir iddia ki adeta vatana ihanet sayılır. Onlar düşmana yardım ve yataklık ediyorlar" ifadelerine yer verdi. ABD'nin İran donanmasına ait 159 geminin tamamını batırdığını ileri süren Trump, "Bunların yaptığı, hiç olmaması gereken yerde İran’a boş yere umut vermektir. Sadece kaybedenler, nankörler ve aptallar Amerika aleyhinde argümanlar üretir" değerlendirmesini yaptı.
İRAN: SALDIRIYA CEVAP VERMEYE HAZIRIZ
İran cephesinde ise Trump’ın aşırı taleplerinin kabul edilmeyeceği yönündeki tavır sürüyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin olası tüm saldırılara hazır olduğunu belirterek, "Silahlı kuvvetlerimiz her türlü saldırıya ders verici şekilde cevap vermeye hazır." dedi. İran Meclis Başkanı'nın resmi Telegram hesabından, ülkesinin silahlı kuvvetlerinin hazırlık durumuna ilişkin paylaşım yapıldı. Paylaşımda yer alan görselde, sembolik olarak Hürmüz Boğazı kıyısında yer alan İran Hava Savunma Sistemleri ve füzelere yer verilirken, görsel üzerine "Silahlı kuvvetlerimiz her türlü saldırıya ders verici şekilde cevap vermeye hazır" ifadeleri yazıldı.
Pekin'e pragmatik ziyaret
ABD Başkanı Trump, uzun zamandır beklenen Çin ziyaretine dün başladı. İki gün sürecek ziyaret için dün Pekin’e giden Trump, çeşitli dosyaları pazarlık masasına koyacak. En önemli başlıklar; ticari ilişkiler, İran savaşında Çin’in üstleneceği rol, Çin’in Tayvan üzerindeki iddiaları ve küresel siyasette Çin’in de güç merkezi kabul edilmesine ilişkin yürütülen “G-2 ittifakı”... Çin’in İran ile petrol ticaretini sürdürdüğü ve silah sağladığı yönündeki raporlara karşı herhangi bir adım atmayan Trump’ın İran’daki savaşın sonlanması için Çin lideri Şi Jinping’den nüfuzunu kullanmasını talep edeceği iddia ediliyor.
