Düşünce Günlüğü İsrailin gölgesi Hafter

İsrail’in gölgesi Hafter

Libya’da 24 Aralık’ta gerçekleşecek başkanlık seçimleri öncesinde Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığının iptal edilmesi ve Abdülhamid Dibeybe’nin engellerle karşılaşması Darbeci Hafter’in elini güçlendirdi. Hafter bu fırsattan istifade İsrail ile iş birliğini perçinleyerek seçimleri kazanmanın peşinde.

Abone Ol Google News
Haber Merkezi Yeni Şafak
İsrail’in gölgesi Hafter
Halife Hafter

NUMAN AYGEN / ARAŞTIRMACI

Libya’da 24 Aralık’ta gerçekleşecek başkanlık seçimleri öncesinde Seyfülislam Kaddafi’nin adaylığının iptal edilmesi ve Abdülhamid Dibeybe’nin engellerle karşılaşması Darbeci Hafter’in elini güçlendirdi. Hafter bu fırsattan istifade İsrail ile iş birliğini perçinleyerek seçimleri kazanmanın peşinde.

Hafter, 28 Ekim 2021’de vatandaşı olduğu ABD’de savaş suçlusu olarak üç ayrı davada yargılanmaktayken, Doğu Virginia mahkemesinin hakimi mahkeme oturumlarını 24 Aralık seçimlerinin sonrasına erteledi. Mahkemenin bu kararı, Hafter’in oğlu Saddam’ın, babası adına İsrail’e giderek Libya’nın İsrail’le normalleşmesi ve diplomatik ilişkiler geliştirmesi karşılığında, askeri yardım ve destek talep etmesi ile aynı zamana denk geliyor. İsrail’in propaganda savaşının katalizörü haline gelen Birleşik Arap Emirlikleri- (BAE)’nin Hafter ile İsrail arasında arabuluculuk yapması ve Fransa’nın Hafter’i desteklemek için konferans düzenlemesi de Hafter bağlamında başarı sağlanması için yapılan zemin hazırlıkları olarak görünüyor.

TEL AVİV NEYİN PEŞİNDE?

Libya, Muammer Kaddafi döneminde İsrail’e karşı açılan savaşlara ve Filistin direnişine destek veren önemli ülkelerden birisi olduğu için İsrail’in istenmeyen devletler listesindeydi. Bu nedenle Kaddafi’nin öldürülmesi ile başlayan Libya’nın parçalanma süreci ve iç savaş durumu İsrail’in çıkarına oldu. Libya’nın İsrail için tehlike arz eden devletler listesine tekrar girmesinin engellenerek “İsrail ile normalleşme süreci’’ kapsamında hareket etmesi önem arz ediyor. Bununla birlikte, daha önce Libya’dan İsrail’e göçen geniş Libya Yahudileri topluluğu ve bu topluluğun İtalya’ya göç eden Yahudiler üzerindeki güçlü etkisi nedeniyle, İsrail’in Libya’ya karşı tarihi bir bağı ve ilgisi bulunuyor. Aynı zamanda jeo-stratejik önemi, coğrafi konumu ve Mısır’a sınır olması Libya’nın değerini daha da arttırıyor. Bütün bunların yanında Libya’da demokrasiyi ve halkın çıkarlarını savunan Türkiye’nin izlediği stratejilerin, İsrail’in bölgedeki çıkarlarını tehdit ediyor olması da Libya’yı İsrail için vazgeçilmez kılıyor.

Başta Hafter’in oğlu Saddam’ın, İsrail’i ziyaret etmesi olmak üzere Libya seçimleri kapsamında gerçekleşen İsrail desteği yine İsrail basınında sıkça yer alıyor. Bununla birlikte, bölgenin iki önemli aktörü olan İsrail ve BAE’nin “radikal İslami hareketler” olarak tanımladıkları siyasal İslami unsurlara ve bölge dinamiklerine karşı ideolojik söylemler üzerinde hemfikir olduğu biliniyor. Bahsedilen bu söylemleri benimsiyor olmasıyla birlikte Türkiye karşıtlığıyla da dikkat çeken Hafter, İsrail için ideal bir aday. Bu minvalde, Amerikan vatandaşı olan, aynı zamanda eski bir CIA ajanı olarak bilinen Hafter, İsrail için değerli olduğunun farkında ve İsrail’in Libya’daki oyunu değiştireceğine inanıyor.

TAKTİKSEL HAMLELER

Son zamanda gerçekleşen iki durum İsrail’in, Libya’da oynadığı satranç oyununun hamlelerini gösteriyor. Bunlardan ilki; Hafter ve seçim denklemine sonradan katılan Seyfülislam Kaddafi. Karşı karşıya gelseler bile İsrailli şirketler ile sözleşme yaparak, İsrail’in danışmanlık şirketlerine ekonomik ve siyasi güç kazandırıyorlar. Gelinen süreçte Kaddafi’nin adaylığının kabul edilmemesi, aslında adaylığının Hafter üzerindeki tepkileri azaltmak ve hedef şaşırtmak için olabileceğini gösteriyor. İsrail hamlesini gözler önüne seren ikinci durum ise; geçtiğimiz günlerde İsrail’in Kahire eski Büyükelçisi Yitzhak Levanon’un İsrail’in Libya ile normalleşmesi için Hafter’in tek şans olduğunu söylemesi ve daha önce ülkesinin Mısır üzerinden Hafter’e her türlü desteği gönderdiği bilgisini paylaşması oldu. Bu minvalde, Hafter’in seçimleri kazanmak için İsrail ile birlikte hareket ettiği ve Libya’daki dengeleri değiştirmek için İsrail’in taktiksel olarak Hafter hamlesi gerçekleştirdiği rahatlıkla söylenebilir.

Libya’daki seçimler yaklaşırken, yerel tabanda ciddi karşılıkları olan Seyfulislam Kaddafi ve Dibeybe’nin adaylıklarına yerel aktörler tarafından engel koyulmaya çalışılması, darbeci Hafter’in güçlenmesini sağlıyor. Hafter de bu süreci İsrail ile iş birliği yaparak güçlendiriyor. Seçim yarışının kızıştığı bir konjonktürde İsrail’in daha fazla rol oynayacağı tahmini yapılabilir. Buna karşılık, Libya seçimlerinde halkın kişiye özel seçim kanunları ile girilecek başkanlık seçimlerine karşı sokağa çıkması, seçimlerin bütün taraflarca yasalar üzerinde anlaşmaya varılana kadar ertelenmesi veya iç savaşın artarak devam etmesi gibi çeşitli senaryolar karşımıza çıkabilir.

Genel olarak bakıldığında, Libya’da bölgesel aktörlerden Türkiye ve İsrail’in arasında da güçlü bir çekişmenin gerçekleşiyor olduğu söylenebilir. Bu kapsamda; Türkiye’nin Libya’daki çıkarları doğrultusunda konumunu muhafaza etmesi ve Libya halkının yanında olması her zamankinden daha fazla öneme sahip.

Libya başkanlık seçimlerinde rekor aday: 61 kişi müracaatta bulundu
DÜNYA
Libya başkanlık seçimlerinde rekor aday: 61 kişi müracaatta bulundu

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.